KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Coğrafi Konumu — Test 10

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Coğrafi Konumu konusundan 8 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 143 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay4 orta2 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Paralel dairelerinin özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A)Tamamı birbirine eşit uzunluktadır ve yarım daire biçimindedir
    • B)Kutup noktalarında birleşerek tek bir noktada kesişirler
    • C)Aralarındaki mesafe kutuplara doğru gidildikçe belirgin biçimde artar
    • D)Her biri Dünya'yı doğu ve batı olmak üzere iki eşit parçaya böler
    • E)Boyları Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe kısalır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Boyları Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe kısalır

    Paraleller Ekvator'a koşut çizilen tam dairelerdir ve en uzunu Ekvator'dur; kutuplara gidildikçe çapları küçüldüğü için boyları kısalır. Meridyenler ise yarım daire biçiminde, birbirine eşit uzunlukta ve kutuplarda birleşen çizgilerdir. Ardışık paraleller arasındaki mesafe ise her yerde yaklaşık 111 km olup sabit kabul edilir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi meridyenlerin özelliklerinden biri değildir?

    • A)Kuzey ve güney kutup noktalarında birleşmeleri
    • B)Tamamının birbirine eşit uzunlukta yarım daireler olması
    • C)Boylarının Ekvator'dan kutuplara doğru kısalması
    • D)Toplam sayılarının 360 olması ve her birinin bir boylam derecesi taşıması
    • E)Aralarındaki uzaklığın Ekvator'da en fazla olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Boylarının Ekvator'dan kutuplara doğru kısalması

    Meridyenler kutuplarda birleşen, eşit uzunlukta yarım dairelerdir; sayıları 360'tır ve aralarındaki mesafe Ekvator'da en fazla olup kutuplara doğru azalır. Boyların kutuplara doğru kısalması ise paralellere ait bir özelliktir. Meridyen aralığının azalması ile meridyen boyunun kısalması sık karıştırılan iki farklı durumdur.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi enlemin sonuçlarından biri olamaz?

    • A)Sıcaklığın Ekvator'dan kutuplara doğru genel olarak azalması
    • B)Kalıcı kar sınırının yükseltisinin kutuplara doğru alçalması
    • C)Aynı anda farklı merkezlerde yerel saatlerin farklı olması
    • D)Gece ile gündüz süreleri arasındaki farkın kutuplara doğru artması
    • E)Güneş ışınlarının yere düşme açısının kutuplara doğru küçülmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Aynı anda farklı merkezlerde yerel saatlerin farklı olması

    Enlem, Güneş ışınlarının geliş açısını değiştirdiği için sıcaklık, kalıcı kar sınırı, tarımsal üst sınır ve gece-gündüz süre farkı üzerinde belirleyicidir. Yerel saat farkları ise Dünya'nın batıdan doğuya dönmesiyle ilgilidir ve boylamın sonucudur. Enlem ile boylamın etkilerini karıştırmak bu soru tipindeki temel hatadır.

  4. Soru 4

    Orta

    66°33' kuzey ve güney paralelleri kutup daireleri olarak adlandırılır. Buna göre kutup daireleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Güneş ışınlarının yıl içinde dik açıyla düştüğü en son paralel dairelerdir
    • B)Yıl boyunca gece ve gündüz sürelerinin eşit kaldığı paralellerdir
    • C)Yılda bir kez 24 saat süren gündüz ya da gece yaşanan sınırdır
    • D)Altı ay süren gece ve gündüzün görüldüğü tek noktalardır
    • E)Sıcaklık değerlerinin yıl boyunca sabit kaldığı sınırlardır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yılda bir kez 24 saat süren gündüz ya da gece yaşanan sınırdır

    Kutup daireleri, aydınlanma çemberinin en fazla ulaştığı sınırdır; bu paralellerde 21 Haziran ve 21 Aralık'ta 24 saat süren gündüz ya da gece yaşanır ve süre kutuplara doğru gidildikçe uzar. Güneş ışınlarının dik düştüğü son paraleller ise dönencelerdir. Altı aylık gece ve gündüz yalnızca kutup noktalarında görüldüğünden ilgili seçenek yanlıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aynı boylam üzerinde yer alan X ve Y merkezlerinden X'te 21 Aralık'ta gündüz süresi 8 saat, Y'de ise 10 saat olarak ölçülmüştür. Buna göre bu iki merkez ile ilgili kesin olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)X merkezinin yıllık ortalama yağış miktarı daha fazladır
    • B)Y merkezinin denizden yüksekliği X'e göre daha fazladır
    • C)İki merkez arasında belirgin bir yerel saat farkı bulunmaktadır
    • D)Y merkezi Güney Yarım Küre'de, X ise Kuzey Yarım Küre'dedir
    • E)X merkezinin kutba olan uzaklığı Y'ye göre daha azdır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — X merkezinin kutba olan uzaklığı Y'ye göre daha azdır

    Gece ile gündüz süreleri arasındaki fark enleme bağlı olarak kutuplara doğru artar; 21 Aralık'ta her ikisi de kuzeyde olan merkezlerden gündüzü daha kısa olan X, kutba daha yakındır. Aynı boylam üzerinde bulundukları için yerel saat farkı yoktur; bu nedenle ilgili seçenek doğrudan elenir. Yağış ve yükselti hakkında gündüz süresinden çıkarım yapılamaz.

  6. Soru 6

    Zor

    Türkiye'nin matematik konumuyla ilgili olarak; I. Ülkenin tamamı orta kuşakta yer alır. II. Ülkenin tamamı Kuzey Yarım Küre'dedir. III. Ülkenin tamamı Başlangıç Meridyeni'nin doğusundadır. IV. Ülkenin tamamı Yengeç Dönencesi'nin güneyinde kalır. yargılarından hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I ve II
    • B)Yalnız II ve III
    • C)I, II ve III
    • D)I, III ve IV
    • E)I, II, III ve IV
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I, II ve III

    36°–42° kuzey enlemleri arasında bulunmak I ve II'yi, 26°–45° doğu boylamları arasında bulunmak ise III'ü doğrular. IV. yargı yanlıştır: Yengeç Dönencesi 23°27' kuzey enlemidir ve Türkiye bütünüyle bu dönencenin kuzeyinde, orta kuşakta yer alır. Bu nedenle IV'ü içeren D ve E seçenekleri elenir; yalnız I ve II'yi ya da yalnız II ve III'ü gösteren A ve B seçenekleri ise doğru yargılardan birini dışarıda bıraktığı için eksiktir.

  7. Soru 7

    Orta

    Ulusal saati 30° doğu boylamına göre ayarlanmış bir ülkede, 27° doğu boylamı üzerindeki bir kentte yerel saat, ulusal saatten kaç dakika geridir?

    • A)3
    • B)6
    • C)24
    • D)12
    • E)27
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 12

    Boylam farkı 30 - 27 = 3°'dir ve her derece 4 dakikaya karşılık gelir; buna göre fark 3 × 4 = 12 dakikadır. Kent ulusal saat meridyeninin batısında kaldığı için yerel saati 12 dakika geridedir. Boylam farkını doğrudan dakika sayan aday 3 dakika çeldiricisine yönelir.

  8. Soru 8

    Orta

    Bir ülkede ulusal saat, 30° doğu boylamının yerel saatine göre ayarlanmıştır. Buna göre 42° doğu boylamı üzerinde yer alan bir merkezde yerel saat, ulusal saatten kaç dakika ileridir?

    • A)48
    • B)12
    • C)24
    • D)36
    • E)72
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 48

    Merkez ile ulusal saat meridyeni arasındaki fark 42 - 30 = 12°'dir. Her derece 4 dakika ettiğinden yerel saat 12 × 4 = 48 dakika ileridir. Doğudaki merkezin yerel saatinin geride kalacağını sanmak, yön ile ileri-geri ilişkisinin ters kurulmasından doğan yaygın bir hatadır.

Sponsorlu