KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin İklimi — Test 9

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin İklimi konusundan 10 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay4 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Haritada dört il I, II, III ve IV numaralarıyla işaretlenmiştir. Buna göre, bu illerin iklim özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    Soru 1 görseli
    • A)I numaralı ilde yaz kuraklığı çok belirgin biçimde yaşanır.
    • B)II numaralı ilde kışlar ılık, yazlar sıcak ve kurak geçer.
    • C)III numaralı ilde yıllık yağış ülke ortalamasının üzerindedir.
    • D)IV numaralı ilde kışlar ılık geçer, don olayları seyrek görülür.
    • E)I ve III numaralı illerde aynı iklim tipi egemendir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II numaralı ilde kışlar ılık, yazlar sıcak ve kurak geçer.

    Haritada I numaralı il Rize, II numaralı il Antalya, III numaralı il Konya, IV numaralı il ise Ağrı'dır. Antalya'da Akdeniz iklimi görülür: kışlar ılık ve yağışlı, yazlar sıcak ve kurak geçer; bu nedenle B doğrudur. A yanlıştır, Rize'de yağış bütün mevsimlere dağılmıştır ve yaz kuraklığı yaşanmaz. C de yanlıştır; Konya, yıllık yağış toplamı 350 milimetre dolayında olan, Türkiye'nin en az yağış alan yerlerindendir. D yanlıştır: Ağrı yüksek ve karasal bir ildir, kışları çok soğuk geçer, donlu gün sayısı fazladır. Cevap B.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıda Türkiye'yi etkileyen bazı basınç merkezleri ve hava kütleleri ile bunların ülkemizde yol açtığı hava koşulları eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Sibirya yüksek basıncı — kışın soğuk ve kuru hava
    • B)Basra alçak basıncı — yazın sıcak ve kuru hava
    • C)Azor yüksek basıncı — yaz kuraklığının pekişmesi
    • D)İzlanda alçak basıncı — kışın serin ve nemli deniz havası
    • E)Akdeniz üzerinden gelen hava — kışın soğuk ve kuru hava
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akdeniz üzerinden gelen hava — kışın soğuk ve kuru hava

    Kış aylarında Türkiye'ye Sibirya yüksek basıncından karasal kutbi (kuru ve çok soğuk), İzlanda alçak basıncından ise denizel kutbi (serin ve nemli) hava kütleleri sokulur; A ve D doğrudur. Yaz aylarında Basra alçak basıncından gelen karasal tropikal hava sıcaklığı yükseltip havayı kurutur, Azor yüksek basıncının alçalıcı hava hareketi de yaz kuraklığını pekiştirir; B ve C doğrudur. Akdeniz üzerinden gelen hava kütlesi ise denizel tropikal kökenlidir, ılık ve nemlidir, kışın ülkemize bol yağış getirir. Bu nedenle E'deki eşleştirme yanlıştır. Cevap E.

  3. Soru 3

    Orta

    Grafikte bir merkezin mevsimlere göre yağış toplamı (mm) verilmiştir. Grafiğe göre bu merkezde yağış en çok sonbaharda düşmekte, yaz mevsimi de yağışsız geçmemektedir. Buna göre, bu grafik aşağıdaki merkezlerin hangisine ait olabilir?

    Soru 3 görseli
    • A)Konya
    • B)Antalya
    • C)Şanlıurfa
    • D)Sinop
    • E)Erzurum
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sinop

    Grafikten mevsimlik yağışlar kış 180 mm, ilkbahar 120 mm, yaz 120 mm ve sonbahar 240 mm olarak okunur; yıllık toplam 660 mm'dir ve yağış bütün mevsimlere dağılmıştır. Yağışın her mevsim görülmesi ve en yüksek değerine sonbaharda ulaşması Karadeniz ikliminin ayırt edici özelliğidir, bu nedenle grafik Sinop'a ait olabilir. A, C ve E yanlıştır: Konya, Şanlıurfa ve Erzurum'da karasal iklim görülür; yıllık yağış daha azdır ve yaz mevsimi belirgin biçimde kuraktır. B de yanlıştır, Akdeniz ikliminin görüldüğü Antalya'da yağışın neredeyse tamamı kış yarıyılında düşer. Cevap D.

  4. Soru 4

    Orta

    Grafikte Türkiye'deki dört merkezin yıllık yağış toplamları (mm) verilmiştir. Yalnızca bu grafiğe bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    Soru 4 görseli
    • A)N merkezinde yağış rejimi diğerlerinden düzenlidir.
    • B)K merkezinde yağışın büyük bölümü kış mevsiminde düşmektedir.
    • C)K merkezinin yağışı N merkezininkinin dörtte biridir.
    • D)M merkezi Karadeniz kıyı kuşağında yer almaktadır.
    • E)L merkezinde yaz mevsimi kurak geçmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — K merkezinin yağışı N merkezininkinin dörtte biridir.

    Grafikten yıllık yağış toplamları K için 300 mm, L için 600 mm, M için 900 mm, N için 1200 mm olarak okunur. 300 değeri 1200'ün dörtte biri olduğundan C doğrudur ve yalnızca grafikten çıkarılabilir. A, B ve E yanlıştır: grafik yalnızca yıllık toplamı verir, yağışın mevsimlere nasıl dağıldığına ilişkin hiçbir bilgi içermez. D de yanlıştır; 900 milimetrelik bir yağış Karadeniz kıyısında da, Toroslar'ın denize bakan yamaçlarında da görülebileceği için merkezin yeri grafikten belirlenemez. Cevap C.

  5. Soru 5

    Zor

    Türkiye'de kısa mesafelerde birbirinden çok farklı iklim özelliklerinin görülmesiyle ilgili olarak; I. Dağların uzanış doğrultusunun denizel etkilerin iç kesimlere sokulmasını sınırlaması II. Ortalama yükseltinin fazla olması ve yükseltinin batıdan doğuya doğru artması III. Ülkenin doğusu ile batısı arasındaki boylam farkının fazla olması verilenlerden hangileri bu durumun nedeni olarak gösterilebilir?

    • A)I ve II
    • B)Yalnız I
    • C)Yalnız II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I ve II

    Kuzey Anadolu Dağları ile Toroslar kıyıya paralel uzandığı için denizden gelen nemli hava kütleleri iç kesimlere sokulamaz; kıyı kuşağı ile hemen arkasındaki iç alanlar arasında keskin iklim farkları doğar, I doğrudur. Ortalama yükseltinin 1132 metre olması ve yükseltinin doğuya doğru artması da sıcaklığı düşürüp kar yağışlı gün sayısını artırdığından iklim çeşitliliğini besler, II de doğrudur. III ise yanlıştır: boylam farkı yalnızca yerel saat farkı doğurur, sıcaklık ve yağış koşullarını değiştirmez. III yanlış olduğu için onu içeren D ve E elenir; I de doğru olduğundan yalnız II'yi veren C seçilemez. Cevap A.

  6. Soru 6

    Zor

    Aynı enlem üzerinde bulunan K ve L merkezlerinden K deniz kıyısında, L ise 900 metre yükseltideki iç kesimdedir. K merkezinde ocak ortalaması 7 °C, temmuz ortalaması 23 °C; L merkezinde ocak ortalaması −1 °C, temmuz ortalaması 24 °C'dir. Bu verilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    • A)L merkezinde yıllık sıcaklık farkı K'dekinden fazladır.
    • B)K merkezinde don olayı görülme olasılığı daha düşüktür.
    • C)L merkezinde karasallığın etkisi daha belirgindir.
    • D)L'nin indirgenmiş temmuz sıcaklığı K'ninkinden yüksektir.
    • E)K merkezinin yıllık yağış toplamı L'dekinden fazladır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — K merkezinin yıllık yağış toplamı L'dekinden fazladır.

    K merkezinde yıllık sıcaklık farkı 23 − 7 = 16 °C, L merkezinde ise 24 − (−1) = 25 °C'dir; bu hesap hem A'yı hem de karasallığın L'de daha belirgin olduğunu söyleyen C'yi doğrular. K'nin ocak ortalamasının 7 °C olması don olasılığının düşük olduğunu gösterdiğinden B'ye de ulaşılır. Her 200 metrede 1 °C azalma kabulüyle 900 metrelik yükselti 4,5 °C'lik bir düşüşe karşılık gelir; L'nin deniz düzeyine indirgenmiş temmuz sıcaklığı 24 + 4,5 = 28,5 °C bulunur ve bu değer K'nin 23 °C'sinden yüksektir, D'ye de ulaşılır. E'ye ise ulaşılamaz; verilerde yağışla ilgili hiçbir bilgi yoktur. Cevap E.

  7. Soru 7

    Zor

    Haritada dört il I, II, III ve IV numaralarıyla işaretlenmiştir. Bu illerle ilgili olarak; I. II numaralı ilde temmuz ayı ortalama sıcaklığı diğer üç ilden yüksektir. II. III numaralı ilde yağışın mevsimlere dağılımı diğerlerine göre daha dengelidir. III. IV numaralı ilde kış sıcaklıkları I numaralı ildekinden yüksektir. yargılarından hangileri doğrudur?

    Soru 7 görseli
    • A)I ve II
    • B)Yalnız I
    • C)Yalnız III
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I ve II

    Haritada I numaralı il Muğla, II numaralı il Şanlıurfa, III numaralı il Samsun, IV numaralı il ise Van'dır. Şanlıurfa, yaz aylarında Basra alçak basıncının etkisiyle Türkiye'nin en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü alanlardandır; temmuz ortalaması 31 °C dolayına çıkar ve diğer üç ilden yüksektir, I doğrudur. Samsun'da Karadeniz iklimi görüldüğü için yağış her mevsime dağılır ve rejim dört il içinde en dengeli olandır, II de doğrudur. III yanlıştır: Van yaklaşık 1700 metre yükseltide, karasal iklimin egemen olduğu ve kışları çok soğuk geçen bir ildir; Akdeniz ikliminin görüldüğü Muğla'da ise kışlar ılıktır. III yanlış olduğundan C, D ve E elenir. Cevap A.

  8. Soru 8

    Zor

    Yıllık yağış toplamları birbirine yakın olan iki merkezden Güneydoğu Anadolu'daki K'de kuraklık, Karadeniz'in iç kesimlerindeki L merkezine göre çok daha şiddetli yaşanmaktadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)K merkezinde bağıl nemin yıl boyunca yüksek olması
    • B)L merkezinde yıllık sıcaklık farkının daha fazla olması
    • C)K merkezinin Karadeniz'e göre daha yüksek enlemde yer alması
    • D)K merkezinde sıcaklık nedeniyle buharlaşmanın fazla olması
    • E)L merkezinde yağışın tümünün kar biçiminde düşüyor olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — K merkezinde sıcaklık nedeniyle buharlaşmanın fazla olması

    Bir yerde kuraklığın şiddetini belirleyen şey yalnızca düşen yağış miktarı değil, yağış ile buharlaşma arasındaki dengedir. Güneydoğu Anadolu'da yaz sıcaklıklarının 40 °C'yi aşması ve bağıl nemin düşük olması buharlaşmayı çok artırır; aynı miktardaki yağış toprakta çok daha kısa süre kalır, bu nedenle D doğrudur. A yanlıştır, Güneydoğu Anadolu'da bağıl nem yüksek değil düşüktür. C de yanlıştır; Güneydoğu Anadolu, Karadeniz'in iç kesimlerine göre daha alçak enlemdedir. E yanlıştır, Karadeniz'in iç kesimlerinde yağışın bir bölümü kar biçiminde düşse de tümü kar değildir. Cevap D.

  9. Soru 9

    Zor

    Haritada dört il I, II, III ve IV numaralarıyla işaretlenmiştir. Buna göre, bu illerin iklim özellikleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

    Soru 9 görseli
    • A)I numaralı ilde yıllık sıcaklık farkı II numaralı ildekinden azdır.
    • B)III numaralı ilde yaz mevsimi sıcak ve kurak geçmektedir.
    • C)IV numaralı ilde donlu gün sayısı diğer üç ilden fazladır.
    • D)II numaralı ilde yağışın en fazla düştüğü mevsim yazdır.
    • E)I numaralı ilde yıllık yağış toplamı IV numaralı ildekinden fazladır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — II numaralı ilde yağışın en fazla düştüğü mevsim yazdır.

    Haritada I numaralı il Trabzon, II numaralı il Ankara, III numaralı il Hatay, IV numaralı il ise Kars'tır. İç Anadolu'da karasal iklim egemendir ve Ankara'da yağış en çok ilkbahar ile kış aylarında düşer; yaz, yağışın en az olduğu mevsimdir. Bu nedenle D yanlıştır. A doğrudur: denizin ılımanlaştırıcı etkisiyle Trabzon'da yıllık sıcaklık farkı 16 °C dolayındayken karasal Ankara'da 24 °C'ye yaklaşır. B doğrudur, Hatay'da Akdeniz iklimi görülür ve yaz kuraklığı belirgindir. C de doğrudur; yüksek ve karasal Kars, Türkiye'de donlu gün sayısının en fazla olduğu alanlardandır. Cevap D.

  10. Soru 10

    Zor

    Türkiye'de güneşlenme süresinin ve güneş enerjisi potansiyelinin en yüksek olduğu bölge Güneydoğu Anadolu, en düşük olduğu bölge ise Karadeniz'dir. Bu farkın ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

    • A)İki bölge arasında enlem farkının bulunması
    • B)Bulutlu ve yağışlı gün sayısının bölgelere göre değişmesi
    • C)Bölgelerin yıllık yağış toplamları arasındaki büyük fark
    • D)Yaz mevsiminin kurak ya da nemli geçiyor olması
    • E)İki bölge arasında boylam farkının bulunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İki bölge arasında boylam farkının bulunması

    Güneşlenme süresini belirleyen etkenler, Güneş ışınlarının geliş açısını değiştiren enlem ile ışınların yeryüzüne ulaşmasını engelleyen bulutluluk ve nemdir. Güneydoğu Anadolu daha alçak enlemdedir, yazları kurak geçer ve bulutlu gün sayısı azdır; Karadeniz ise nemli, bulutlu ve yağışlıdır. Bu nedenle A, B, C ve D'nin farkta payı vardır. Boylam ise yalnızca yerel saati belirler; Güneş ışınlarının geliş açısını da bulutluluğu da değiştirmez, dolayısıyla E'nin bu farkta etkisi yoktur. Cevap E.

Sponsorlu