Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Coğrafya dersinin Karma Sorular konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
4 kolay7 orta4 zor
Akdeniz Bölgesi'nde kıyı kuşağının doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Maki
Yaz kuraklığına dayanıklı, kısa boylu ve sert yapraklı çalılardan oluşan maki, Akdeniz kıyı kuşağının doğal örtüsüdür. Bozkır İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun, çayır ise Doğu Anadolu'nun yüksek platolarının örtüsüdür.
Akdeniz Bölgesi'nde nüfusun büyük bölümünün kıyı ovalarında toplanmış olması, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Doğru cevap: D — Kıyı ovalarında tarım ve ticaret olanaklarının fazla olmasıyla
Verimli alüvyal topraklar, sulama olanağı, limanlar ve sanayi tesisleri kıyı ovalarını çekim merkezi hâline getirmiştir. İç kesimlerdeki Taşeli gibi karstik platolar ise tarıma elverişsiz olduğu için seyrek nüfusludur.
Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Taşeli Platosu çevresinde nüfusun seyrek olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Karstik yapı nedeniyle yüzey sularının yetersiz olması
Kireç taşı arazide sular yer altına sızdığı için yüzeyde su bulunmaz ve toprak örtüsü incedir; bu durum tarımı ve yerleşmeyi sınırlandırır. Nüfusun yoğunlaştığı alanlar ise Çukurova gibi alüvyal ovalardır.
Ege ve Akdeniz bölgelerinin karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E — Ege kıyıları Akdeniz kıyılarına göre çok daha az girintili çıkıntılıdır
Ege kıyıları, dağların denize dik uzanması nedeniyle Akdeniz kıyılarından çok daha girintili çıkıntılıdır; bu nedenle E'deki yargı yanlıştır. Akdeniz'de Toroslar kıyıya paralel uzandığı için kıyı çizgisi daha düzdür ve iç kesimlere ulaşım güçtür.
Ege Bölgesi'nde sanayi, ticaret ve liman işlevleriyle öne çıkan, bölgenin en kalabalık kenti olan merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — İzmir
İzmir, doğal liman olanakları ve gelişmiş sanayisiyle Kıyı Ege Bölümü'nün ve bölgenin merkezi konumundadır. Kütahya, Afyonkarahisar ve Uşak ise İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alan iç kesim merkezleridir.
Ege Bölgesi'nde jeotermal kaynakların ve kaplıcaların fazla olması aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?
Doğru cevap: E — Bölgede kırıklı yapının ve diri fay hatlarının yaygın olmasıyla
Horst-graben yapısını doğuran kırıklar boyunca yer altı suları derinlerde ısınarak yüzeye çıkar; bu nedenle Ege'de jeotermal potansiyel yüksektir. Buzul göllerinin bulunduğu alanlar ise Doğu Anadolu'nun yüksek dağlık kesimleridir.
Linyit, mermer ve bor gibi madenlerin çıkarıldığı Kütahya-Uşak-Afyonkarahisar yöresi, Ege Bölgesi'nin hangi bölümünde yer alır?
Doğru cevap: D — İç Batı Anadolu Bölümü
İç Batı Anadolu Bölümü maden çeşitliliği ve buna bağlı sanayisiyle öne çıkar. Orta Kızılırmak Bölümü İç Anadolu'ya, Adana ve Antalya bölümleri ise Akdeniz Bölgesi'ne aittir.
Türkiye'de muz üretiminin yoğunlaştığı Anamur ve çevresi hangi coğrafi bölgede yer alır?
Doğru cevap: C — Akdeniz Bölgesi
Muz, kışların en ılık geçtiği kıyı kuşağını gerektirir ve bu koşullar Akdeniz Bölgesi kıyılarında bulunur. Güneydoğu Anadolu'da kışlar daha soğuk ve karasal geçtiği için muz yetiştirilemez.
Demir-çelik sanayisi ve limanıyla öne çıkan İskenderun ile Türkiye'nin önemli ihracat limanlarından olan Mersin, hangi bölümde yer alır?
Doğru cevap: B — Adana Bölümü
İskenderun ve Mersin, Çukurova'yı kapsayan Adana Bölümü'nün sanayi ve liman merkezleridir. Çatalca-Kocaeli Bölümü ise Marmara Bölgesi'nde yer alan sanayi yoğunluklu alandır.
Akdeniz Bölgesi'nde akarsuların yaz aylarında en düşük seviyeye inmesi, aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
Doğru cevap: A — Yaz mevsiminin kurak geçmesi ve buharlaşmanın artması
Akdeniz ikliminde yağışın büyük bölümü kışın düşer; yazın yağış kesilir ve buharlaşma artar, bu da akımı düşürür. Kar erimelerine bağlı yaz kabarması ise Doğu Anadolu akarsularının rejim özelliğidir.
Ege Bölgesi'nde nüfusun kıyı kesimde iç kesimlere göre daha yoğun olmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Doğru cevap: C — Kıyı kesimde ortalama yükseltinin çok fazla olması
Kıyı Ege'de yükselti azdır; nüfusu çeken etkenler verimli ovalar, sanayi, ticaret, turizm ve ulaşım kolaylığıdır. Yükseltinin artıp nüfusun seyrekleştiği kesim ise İç Batı Anadolu Bölümü'dür.
Traverten oluşumlarıyla ünlü Pamukkale, hangi coğrafi bölgede yer alır?
Doğru cevap: A — Ege Bölgesi
Denizli yakınlarındaki Pamukkale travertenleri Ege Bölgesi'nde, jeotermal kaynakların yaygın olduğu kırıklı sahada oluşmuştur. Akdeniz Bölgesi'nde de traverten şekilleri vardır ancak bunlar Antalya çevresinde bulunur.
Antalya çevresinde traverten setleri üzerinde kurulmuş kıyı düzlüklerinin bulunması, bu yörede aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğunu gösterir?
Doğru cevap: E — Kireç taşı alanlarında kimyasal çözünme ve birikimin
Traverten, kireç bakımından zengin suların yüzeye çıkıp kirecini bırakmasıyla oluşan karstik birikim şeklidir. Volkanik püskürmelerin belirlediği yer şekilleri ise İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da yaygındır.
Akdeniz Bölgesi'nde kızılçam ormanlarının kıyı kuşağında geniş yer kaplaması, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Doğru cevap: D — Kızılçamın yaz kuraklığına dayanıklı bir tür olması
Kızılçam, yaz kuraklığına uyum sağlamış bir ağaç türüdür ve Akdeniz kıyı kuşağının alçak kesimlerinde geniş alanlar kaplar. Her mevsim yağış isteyen nemli orman türleri ise Karadeniz Bölgesi'nde yaygındır.
Kıyı Ege Bölümü'nde zeytin ve incir, İç Batı Anadolu Bölümü'nde ise buğday ve şeker pancarı tarımının öne çıkması, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
Doğru cevap: B — Yükselti farkının ürün desenini değiştirdiğinin
İç kesimlere doğru yükselti arttıkça kış sıcaklıkları düşer ve karasallık artar; bu da Akdeniz kökenli ürünlerin yerini tahıl ve şeker pancarına bırakmasına yol açar. Zeytinin sınırlayıcı etkeni kış soğuklarıdır, bu nedenle iç kesimlerde yetişemez.
