Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi — Test 1

Millî Mücadele'de Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye birliklerinin düzensiz yapısı önemli sorunlara yol açmış; Gediz Taarruzu'nun başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından cephe yeniden düzenlenerek Batı ve Güney olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu düzenlemenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Kuva-yı Milliye komutanlarına bölgelerinde tam yetki tanımak
• B)Cepheyi düzenli ordu esasına göre yeniden örgütlemek
• C)Doğu Cephesi'ndeki harekâtı geçici olarak durdurmak
• D)İtilaf Devletleri ile ateşkes görüşmelerini başlatmak
• E)İstanbul Hükûmeti ile ortak bir savunma planı hazırlamak

6-10 Ocak 1921 tarihleri arasında yapılan I. İnönü Muharebesi, Millî Mücadele'nin gidişatını etkileyen önemli bir gelişmedir. Bu muharebenin askerî açıdan taşıdığı en belirgin önem aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Türk ordusunun ilk kez genel taarruz harekâtına geçmesi
• B)Yunan kuvvetlerinin Anadolu'dan tamamen çıkarılması
• C)Doğu Cephesi'nin kapanmasını sağlaması
• D)Yeni kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki ilk başarısı olması
• E)Kuva-yı Milliye birliklerinin ilk kez cepheye sürülmesi

I. İnönü Muharebesi'nin kazanılmasından kısa süre sonra TBMM, 20 Ocak 1921'de Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nu kabul etmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi sayılabilir?

• A)Askerî başarının hukuki düzenlemeleri kolaylaştırdığının
• B)Saltanat yönetiminin yeniden güçlendirildiğinin
• C)TBMM'nin yasama yetkisini İstanbul Hükûmeti'ne devrettiğinin
• D)Cumhuriyet rejiminin resmen ilan edildiğinin
• E)Çok partili siyasi hayata geçildiğinin

I. İnönü Muharebesi'nden sonra İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması'nda bazı değişiklikler yapmak üzere Londra'da bir konferans toplamış; konferansa hem İstanbul Hükûmeti'ni hem de TBMM'yi ayrı ayrı çağırmıştır. İtilaf Devletleri'nin bu davet biçimiyle aşağıdakilerden hangisini hedeflediği savunulabilir?

• A)TBMM'yi tek meşru temsilci olarak kabul ettiğini duyurmayı
• B)Osmanlı Devleti'nin varlığına resmen son vermeyi
• C)Yunanistan'ın Anadolu'daki isteklerinden vazgeçmesini sağlamayı
• D)Boğazlar üzerindeki denetimlerini sona erdirmeyi
• E)Türk tarafını ikiye bölerek pazarlık gücünü zayıflatmayı

Londra Konferansı'nda Osmanlı Hükûmeti'ni temsil eden Tevfik Paşa, söz sırası kendisine geldiğinde konuşma hakkını TBMM heyetine bırakmıştır. Tevfik Paşa'nın bu tutumu aşağıdakilerden hangisini ortaya koymaktadır?

• A)Osmanlı Devleti'nin Sevr Antlaşması'nı tümüyle reddettiğini
• B)TBMM ile İstanbul Hükûmeti'nin tek çatı altında birleştirildiğini
• C)Millî iradenin temsilcisi olarak TBMM'nin görüldüğünü
• D)Saltanat makamının hukuken kaldırıldığını
• E)İtilaf Devletleri'nin Misak-ı Millî'yi kabul ettiğini

16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'nda, Çarlık Rusya ile Osmanlı Devleti arasında yapılmış antlaşmaların geçersiz sayıldığı ve kapitülasyonların kaldırılmasının kabul edildiği belirtilmiştir. Bu antlaşmayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A)Sovyet Rusya'nın Misak-ı Millî'yi tanıdığı
• B)Türkiye'nin batı sınırının kesin biçimde belirlendiği
• C)Batum'un Gürcistan'a bırakıldığı
• D)TBMM'ye siyasi ve maddi destek sağlandığı
• E)TBMM'yi tanıyan ilk büyük Avrupa devletinin Sovyet Rusya olduğu

Moskova Antlaşması'na, taraflardan birinin tanımadığı bir uluslararası antlaşmayı diğer tarafın da tanımayacağı yönünde bir hüküm konulmuştur. Bu hükmün doğrudan aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu söylenebilir?

• A)Gümrü Antlaşması'nın yeniden gözden geçirilmesine
• B)Mondros Ateşkes Antlaşması'nın yürürlüğe konulmasına
• C)Boğazlar Komisyonu'nun kurulmasına
• D)Osmanlı borçlarının paylaştırılmasına
• E)Sevr Antlaşması'nın karşılıklı olarak geçersiz sayılmasına

Londra Konferansı'ndan sonuç alınamaması üzerine Yunan ordusu yeniden taarruza geçmiş ve 23 Mart-1 Nisan 1921 tarihleri arasında II. İnönü Muharebesi yaşanmıştır. Buna göre II. İnönü Muharebesi'nin ortaya çıkış nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yunanistan'ın isteklerini askerî güçle kabul ettirmek istemesi
• B)Türk ordusunun Ege Bölgesi'ne genel taarruza geçmesi
• C)Sovyet Rusya'nın Yunanistan'a savaş ilan etmesi
• D)İtalya'nın Yunanistan'a asker göndermesi
• E)TBMM'nin İtilaf Devletleri'ne sunduğu ateşkes önerisini geri çekmesi

II. İnönü Muharebesi'nin ardından İtalya, işgal ettiği Anadolu topraklarından kuvvetlerini geri çekmeye başlamıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin bir sonucu olarak değerlendirilebilir?

• A)TBMM'nin İtalya'ya savaş ilan etmesinin
• B)İtalya'nın Sevr Antlaşması'nı imzalamamış olmasının
• C)İtilaf bloğundaki görüş ayrılıklarının derinleşmesinin
• D)Yunanistan'ın İtalya ile ittifak kurmasının
• E)Sovyet Rusya'nın İtalya'ya askerî baskı yapmasının

II. İnönü Muharebesi'nden sonra Türk ordusu, Yunan kuvvetlerini bulundukları bölgeden atmak amacıyla Aslıhanlar ve Dumlupınar yönünde taarruza geçmiş, ancak bu harekât istenen sonucu vermemiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

• A)Düzenli ordu kurma çalışmalarının durdurulduğunu
• B)Batı Cephesi Komutanlığı'nın kaldırıldığını
• C)Yunan ordusunun Anadolu'dan çekilmeye başladığını
• D)Türk ordusunun taarruz gücünün henüz yetersiz olduğunu
• E)TBMM'nin savunma stratejisini tümüyle terk ettiğini

Temmuz 1921'de yapılan Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin ardından Mustafa Kemal, orduya Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme emri vermiştir. Bu kararın temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yunan ordusuna Ankara yolunu açık bırakmayı planlamak
• B)İtilaf Devletleri ile ateşkes imzalamak
• C)Ordunun yıpranmasını önleyerek toparlanmasına zaman kazandırmak
• D)Doğu Cephesi'ne asker kaydırmayı kolaylaştırmak
• E)Kuva-yı Milliye birliklerini yeniden kurmak

Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilme kararı TBMM'de sert tartışmalara yol açmış, bazı üyeler kararı açıkça eleştirmiş, hatta meclisin Ankara dışına taşınması gündeme gelmiştir. Bu tartışmalar aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtı olarak gösterilebilir?

• A)TBMM'de farklı görüşlerin serbestçe dile getirilebildiğinin
• B)Meclisin yasama yetkisini kaybettiğinin
• C)Ordunun meclis denetiminden çıkarıldığının
• D)Mustafa Kemal'in Başkomutanlık görevinden alındığının
• E)Millî Mücadele'nin sona erdirilmesine karar verildiğinin

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun ilk maddesinde egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu belirtilmiştir. Bu madde aşağıdaki anlayışlardan hangisiyle bağdaşmaz?

• A)Millî egemenlik anlayışıyla
• B)Egemenliğin hanedana ait olduğu monarşik yönetim anlayışıyla
• C)Temsilî demokrasi anlayışıyla
• D)Meclisin üstünlüğüne dayanan yönetim biçimiyle
• E)Yönetenlerin yetkisini halktan aldığı düşüncesiyle

TBMM, 12 Mart 1921'de Mehmet Âkif Ersoy'un yazdığı şiiri İstiklal Marşı olarak kabul etmiştir. Dönemin koşulları göz önüne alındığında marşın kabulünün en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yeni bir anayasa hazırlığını başlatmak
• B)Saltanatın kaldırılmasına zemin hazırlamak
• C)Eğitim alanında birliği sağlamak
• D)Millî birlik duygusunu ve direnme azmini güçlendirmek
• E)Yabancı devletlerle ekonomik ilişkileri düzenlemek

Moskova Antlaşması ile Batum, Gürcistan'a bırakılmıştır. Bu durum Misak-ı Millî açısından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

• A)Misak-ı Millî sınırlarının genişletilmesi
• B)Kapitülasyonların yeniden tanınması
• C)Doğu Cephesi'nin yeniden açılması
• D)Boğazlar'ın uluslararası yönetime bırakılması
• E)Misak-ı Millî kararlarından verilen ilk taviz olması