KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türk – İslam Devletleri — Test 14

KPSS Tarih dersinin Türk – İslam Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 241 soru kitap sırasına göre 17 teste bölünmüştür; bu sayfa 14. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay6 orta5 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Kösedağ Savaşı'nın yapıldığı sırada Anadolu Selçuklu tahtında bulunan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. Alaeddin Keykubad
    • B)I. İzzeddin Keykavus
    • C)II. Gıyaseddin Keyhüsrev
    • D)I. Gıyaseddin Keyhüsrev
    • E)II. Kılıç Arslan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — II. Gıyaseddin Keyhüsrev

    Kösedağ Savaşı 1243'te II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi'nde yapılmış ve yenilgiyle sonuçlanmıştır. I. Alaeddin Keykubad 1237'de öldüğü için A seçeneği kronolojik olarak uygun değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    I. Alaeddin Keykubad Dönemi'nde Karadeniz'in kuzeyindeki Suğdak Limanı'na donanmayla sefer düzenlenmiş ve buradaki tüccarların güvenliği sağlanmıştır. Bu sefer aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Anadolu'da tarımsal üretimin öne çıkarılmak istendiğinin
    • B)Moğollarla doğrudan bir savaşa girişildiğinin
    • C)Bizans İmparatorluğu ile ittifak kurulduğunun
    • D)Ticaret yollarının güvenliğinin gözetildiğinin
    • E)Devlet merkezinin Sinop'a taşınmak istendiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ticaret yollarının güvenliğinin gözetildiğinin

    Denizaşırı bir limana sefer düzenlenmesinin amacı, oradaki tüccarların ve ticaret yolunun güvenliğini sağlamaktır. Moğollarla ilk büyük çatışma 1243 Kösedağ Savaşı olduğundan B seçeneği bu seferle ilgili değildir.

  3. Soru 3

    Zor

    Celaleddin Harzemşah'ın Doğu Anadolu'da ilerleyip Ahlat'ı ele geçirmesi üzerine Anadolu Selçuklu Devleti ile Eyyubiler bir araya gelmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)İki devletin de Moğol egemenliği altında bulunmasıyla
    • B)Harzemşahların Haçlılarla ittifak kurmuş olmasıyla
    • C)Eyyubilerin Anadolu'ya egemen olmak istemesiyle
    • D)Anadolu Selçuklu'nun Bizans'tan yardım istemesiyle
    • E)Ortak bir tehdide karşı iş birliği yapılmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ortak bir tehdide karşı iş birliği yapılmasıyla

    Harzemşahların ilerleyişi hem Anadolu Selçuklu hem Eyyubiler için ortak tehdit oluşturduğundan iki devlet güç birliği yapmıştır. Bu tarihte Anadolu henüz Moğol egemenliğine girmediği için A seçeneği doğru olamaz.

  4. Soru 4

    Orta

    Moğol egemenliği yıllarında Anadolu'da toplanan vergiler ağırlaşmış, yol güvenliği bozulmuş, kervan yolları eskisi kadar işlek olmaktan çıkmıştır. Bu bilgilere göre dönemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Anadolu'nun ekonomik açıdan gerilediği
    • B)Anadolu'da siyasi birliğin güçlendiği
    • C)Denizaşırı seferlerin sayısının arttığı
    • D)Türkmen göçlerinin bütünüyle durduğu
    • E)Bizans'ın Anadolu'yu geri almayı başardığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anadolu'nun ekonomik açıdan gerilediği

    Ağır vergiler ve bozulan yol güvenliği ticareti ve üretimi doğrudan olumsuz etkilediğinden ekonomik gerileme söz konusudur. Aynı dönemde beylikler ortaya çıkıp merkezî otorite çözüldüğü için B seçeneği metindeki tabloyla çelişir.

  5. Soru 5

    Zor

    Babailer İsyanı'na katılan Türkmenlerin önemli bir bölümü, yerleşik düzene geçirilmek istenen, ağır vergilerle karşılaşan ve merkezî yönetimle sorun yaşayan göçebe gruplardan oluşmaktaydı. Buna göre isyanla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Ekonomik nedenlerin etkili olduğu
    • B)Yalnızca dış kışkırtmayla ortaya çıktığı
    • C)Göçebe grupların katılımının bulunduğu
    • D)Merkezî yönetime yönelik tepki içerdiği
    • E)Toplumsal bir boyutunun bulunduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yalnızca dış kışkırtmayla ortaya çıktığı

    Metinde vergiler, iskân politikası ve yönetimle yaşanan sorunlar gibi iç etkenler sıralandığından isyanın yalnızca dış kışkırtmaya bağlanması söylenemez. Ağır vergiler ekonomik, göçebe grupların katılımı ise toplumsal boyutu doğruladığı için A ve C seçenekleri metinle uyumludur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Anadolu Selçuklu Devleti'nin siyasi varlığı hangi yüzyılın başlarında sona ermiştir?

    • A)XI. yüzyıl
    • B)XII. yüzyıl
    • C)XIII. yüzyıl
    • D)XIV. yüzyıl
    • E)XV. yüzyıl
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — XIV. yüzyıl

    Moğol egemenliği altında iyice zayıflayan Anadolu Selçuklu Devleti 1308'de, yani XIV. yüzyılın başında sona ermiştir. XIII. yüzyıl devletin Kösedağ yenilgisiyle çöküş sürecine girdiği dönemdir; bu nedenle C seçeneği yıkılış tarihini karşılamaz.

  7. Soru 7

    Orta

    Anadolu Selçuklu sultanları, Venedik ve Kıbrıs gibi güçlerle imzaladıkları antlaşmalarda tüccarlara gümrük kolaylıkları tanımıştır. Bu uygulamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Moğol baskısını azaltabilmek
    • B)Haçlı Seferleri'ni engelleyebilmek
    • C)Yeni beyliklerin kurulmasını önlemek
    • D)Orduyu tamamen ücretli askerlere dayandırmak
    • E)Ülkeye gelen ticaret hacmini artırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ülkeye gelen ticaret hacmini artırmak

    Gümrük kolaylığı yabancı tüccarı ülkeye çekmeye ve ticaret hacmini büyütmeye yönelik ekonomik bir tedbirdir. Bu antlaşmalar Moğol tehlikesinden önceki döneme ait olduğu için A seçeneği amaç olarak gösterilemez.

  8. Soru 8

    Zor

    Kösedağ Savaşı'ndan sonra Anadolu Selçuklu sultanları tahta çıkarken Moğol onayını almak zorunda kalmış, devlet işlerinde Moğol görevlilerinin etkisi artmıştır. Bu duruma göre Kösedağ Savaşı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Devletin sınırlarını genişletmesini sağladığı
    • B)Anadolu'da ticareti yeniden canlandırdığı
    • C)Devletin bağımsızlığını fiilen sona erdirdiği
    • D)Bizans'la kalıcı bir ittifak kurulmasını sağladığı
    • E)Türkmen göçlerini tamamen durdurduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devletin bağımsızlığını fiilen sona erdirdiği

    Tahta çıkışın dış onaya bağlanması ve yönetimde yabancı etkisi, bağımsızlığın fiilen ortadan kalktığını gösterir. Savaş yenilgiyle sonuçlandığı için A seçeneğindeki toprak genişlemesi iddiası olanaksızdır.

  9. Soru 9

    Orta

    I. Alaeddin Keykubad Dönemi'nde Erzincan ve Divriği çevresinde hüküm süren beyliğin toprakları Anadolu Selçuklu ülkesine katılmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Anadolu'da siyasi birliğin güçlendirilmek istendiğinin
    • B)Moğollarla ortak hareket etme kararı alındığının
    • C)Denizcilik faaliyetlerinin terk edildiğinin
    • D)Devlet merkezinin bir başka şehre taşındığının
    • E)Haçlılarla antlaşma imzalandığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anadolu'da siyasi birliğin güçlendirilmek istendiğinin

    Erzincan ve Divriği çevresindeki Mengücekliler'in topraklarının katılması, Anadolu'da tek elde toplanma çabasının bir parçasıdır. Aynı dönemde Alanya'da tersane kurulduğu için C seçeneğindeki denizciliğin terk edildiği iddiası yanlıştır.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıda Anadolu Selçuklu tarihine ait bazı olaylar verilmiştir: I. Kösedağ Savaşı II. Antalya'nın fethi III. Yassı Çemen Savaşı IV. Sinop'un fethi Bu olayların kronolojik sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)I – II – III – IV
    • B)II – IV – III – I
    • C)IV – II – I – III
    • D)III – I – II – IV
    • E)II – III – IV – I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II – IV – III – I

    Antalya 1207'de, Sinop 1214'te fethedilmiş; Yassı Çemen Savaşı 1230'da, Kösedağ Savaşı ise 1243'te yapılmıştır. Kösedağ en son gerçekleşen olay olduğu için onunla başlayan A seçeneği doğru olamaz.

  11. Soru 11

    Kolay

    Kösedağ Savaşı'nda Moğol ordusunu komuta eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Cengiz Han
    • B)Hülagü Han
    • C)Timur
    • D)Celaleddin Harzemşah
    • E)Baycu Noyan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Baycu Noyan

    Kösedağ Savaşı'nda Moğol ordusunun başında Baycu Noyan bulunuyordu. Celaleddin Harzemşah ise 1230 Yassı Çemen Savaşı'nda Anadolu Selçuklu'nun karşısında yer alan Harzemşah hükümdarıdır; bu nedenle D seçeneği yanlıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Anadolu Selçuklu Devleti'nin son dönemlerinde taht kavgaları sürmüş, Moğol baskısı artmış ve ülkenin çeşitli bölgelerinde beyler bağımsız hareket etmeye başlamıştır. Bu bilgiler devletin yıkılışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Yıkılışta birden çok etkenin rol oynadığını
    • B)Yıkılışın yalnızca Haçlı Seferleri'nden kaynaklandığını
    • C)Devletin ekonomik olarak güçlendiğini
    • D)Bizans'ın devlete son verdiğini
    • E)Merkezî otoritenin güçlenmeye başladığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yıkılışta birden çok etkenin rol oynadığını

    Metinde taht kavgaları, dış baskı ve iç parçalanma gibi birden çok etken sıralandığından yıkılış tek nedene bağlanamaz. Beylerin bağımsız hareket etmesi, E seçeneğindeki merkezî otoritenin güçlendiği iddiasıyla doğrudan çelişir.

  13. Soru 13

    Zor

    Yassı Çemen Savaşı Anadolu Selçuklu Devleti'nin gücünün doruğunda kazandığı bir zafer iken Kösedağ Savaşı devletin çöküş sürecini başlatan bir yenilgidir. Bu iki savaşın ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Aynı hükümdar döneminde yapılmış olmaları
    • B)Doğu'dan gelen güçlere karşı yapılmış olmaları
    • C)Bizans İmparatorluğu'na karşı kazanılmış olmaları
    • D)İkisinin de deniz savaşı niteliği taşıması
    • E)Haçlı ordularına karşı yürütülmüş olmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doğu'dan gelen güçlere karşı yapılmış olmaları

    Yassı Çemen'de Harzemşahlarla, Kösedağ'da Moğollarla savaşılmıştır; her ikisi de doğudan gelen güçlerdir. Yassı Çemen I. Alaeddin Keykubad, Kösedağ ise II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi'nde yapıldığı için A seçeneği yanlıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Kösedağ Savaşı'nın sonuçları arasında yer almaz?

    • A)Anadolu'nun Moğol egemenliğine girmesi
    • B)Anadolu Selçuklu'da merkezî otoritenin zayıflaması
    • C)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin güçlenmesi
    • D)Anadolu'da yeni beyliklerin kurulması
    • E)Moğollara düzenli olarak vergi ödenmeye başlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anadolu'da Türk siyasi birliğinin güçlenmesi

    Kösedağ yenilgisinden sonra Anadolu'da siyasi birlik güçlenmemiş, tam tersine parçalanma yaşanmış ve yeni beylikler kurulmuştur. Moğol egemenliği, vergi ödenmesi ve otoritenin zayıflaması ise savaşın bilinen sonuçlarıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmasından sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden biri, Bizans sınırındaki uç bölgesinde gelişerek zamanla büyük bir devlete dönüşmüştür. Sözü edilen beylik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karamanoğulları
    • B)Germiyanoğulları
    • C)Candaroğulları
    • D)Osmanoğulları
    • E)Dulkadiroğulları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanoğulları

    Söğüt ve Domaniç çevresindeki uç bölgede kurulan Osmanoğulları Beyliği, Bizans sınırındaki konumundan da yararlanarak büyüyüp devlete dönüşmüştür. Karamanoğulları Konya-Karaman yöresinde, iç Anadolu'da kurulduğu için uç beyliği tanımına uymaz.

Sponsorlu