KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 5

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti'ne bağlı bir voyvodalık olan Erdel, Avusturya yönetimine bırakılmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanmıştır?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki bütün topraklarını bir anda yitirmesiyle
    • B)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne vergi ödemeye başlamasıyla
    • C)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini kaybetmesiyle
    • D)Erdel'in bağımsız bir krallık hâline gelmesiyle
    • E)Macaristan'ın Osmanlı Devleti'ne yeniden bağlanmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini kaybetmesiyle

    Erdel'in elden çıkması, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini yitirmesi anlamına gelir. A yanlıştır; Balkanlar'ın büyük bölümü hâlâ Osmanlı Devleti'ndedir. D de yanlıştır; Erdel bağımsız olmamış, Avusturya yönetimine girmiştir.

  2. Soru 2

    Zor

    Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti Avrupa'daki siyasi gelişmeleri yakından izleme ihtiyacı duymuş, elçilik ve görüşme yollarına daha çok başvurmuştur. Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sorunların yalnızca askerî güçle çözülemeyeceğinin anlaşılması
    • B)Avrupa devletlerinin Osmanlı himayesine girmek istemesi
    • C)Kapitülasyonların Osmanlı Devleti tarafından kaldırılmak istenmesi
    • D)Osmanlı ordusunun bütünüyle dağıtılmış olması
    • E)Avrupa'da mezhep savaşlarının yeniden başlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sorunların yalnızca askerî güçle çözülemeyeceğinin anlaşılması

    Uzun savaşlarda alınan yenilgiler, meselelerin yalnızca silahla çözülemeyeceğini göstermiş ve diplomasiye ağırlık verilmesine yol açmıştır. B yanlıştır; Avrupa devletlerinin böyle bir talebi olmamıştır. D de yanlıştır; ordu dağıtılmamış, yalnızca eski üstünlüğünü yitirmiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne ödemekte olduğu yıllık vergi kaldırılmış, ayrıca Avusturya arşidükü protokol bakımından Osmanlı padişahına denk sayılmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin göstergesi olduğu savunulabilir?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'nin himayesine girmeyi kabul ettiğinin
    • B)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'da geniş topraklar kazanmayı sürdürdüğünün
    • C)İki devlet arasındaki bütün ticari ilişkilerin kesildiğinin
    • D)Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün zayıfladığının
    • E)Avusturya'nın Kutsal İttifak'tan ayrılmayı kabul ettiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün zayıfladığının

    Vergi yükümlülüğünün kalkması ve hükümdarların denk sayılması, Osmanlı'nın Avusturya üzerindeki üstün konumunun sarsıldığını gösterir. E seçeneği dönem bakımından uygun değildir; Kutsal İttifak 1683 Viyana Kuşatması'ndan sonra kurulmuştur.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nin iç nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması
    • B)Tımar sisteminin bozularak eski işlevini yitirmesi
    • C)Devşirme sisteminin kurallarına uyulmaması ve bozulması
    • D)Saray çevresinin devlet yönetiminde etkili olması
    • E)İlmiye sınıfında liyakat ilkesinin terk edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması

    Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması dış nedenler arasında sayılır. B ve C seçeneklerindeki tımar ve devşirme sistemlerindeki bozulmalar ise doğrudan iç yapıya ilişkin nedenlerdir.

  5. Soru 5

    Orta

    XVII. yüzyılda tımar topraklarının, savaşta yararlılık gösterenler yerine merkezdeki nüfuzlu kişilere dağıtılması yaygınlaşmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Kapıkulu ocaklarının tamamen kaldırılmasına
    • B)Devlet gelirlerinin büyük ölçüde dış borçlarla karşılanmasına
    • C)Eyalet askerlerinin azalarak taşrada güvenliğin bozulmasına
    • D)Osmanlı ordusunun Avrupa tarzında yeniden düzenlenmesine
    • E)Ülke genelinde toprakların köylülere mülk olarak dağıtılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Eyalet askerlerinin azalarak taşrada güvenliğin bozulmasına

    Tımarların hak edenlere verilmemesi tımarlı sipahi sayısını azaltmış, taşrada asayiş bozulmuş ve tarımsal üretim gerilemiştir. B seçeneği dönemle bağdaşmaz; Osmanlı Devleti ilk dış borcu 1854'te Kırım Savaşı sırasında almıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    IV. Murad Dönemi'nde 1639'da İran ile imzalanan ve bugünkü Türkiye-İran sınırının büyük ölçüde temelini oluşturan antlaşma hangisidir?

    • A)Ferhat Paşa Antlaşması
    • B)Nasuh Paşa Antlaşması
    • C)Serav Antlaşması
    • D)Amasya Antlaşması
    • E)Kasr-ı Şirin Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kasr-ı Şirin Antlaşması

    1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Bağdat Osmanlı Devleti'nde kalmış ve doğu sınırı büyük ölçüde bugünkü çizgiye yakın biçimde belirlenmiştir. D seçeneğindeki Amasya Antlaşması ise 1555'te Kanuni Dönemi'nde imzalanmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Osmanlı Devleti'nin 1672'de Lehistan ile imzaladığı ve Podolya'yı topraklarına kattığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hotin Antlaşması
    • B)Zitvatorok Antlaşması
    • C)Vasvar Antlaşması
    • D)Bucaş Antlaşması
    • E)Karlofça Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bucaş Antlaşması

    1672'de Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması ile Podolya Osmanlı Devleti'ne bırakılmıştır. A seçeneğindeki Hotin Antlaşması 1621'de II. Osman döneminde yapılmıştır; C seçeneğindeki Vasvar ise 1664'te Avusturya ile imzalanmıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Hotin Seferi'nin ardından askerî düzeni yeniden kurmak isteyen II. Osman yeni bir ordu oluşturma hazırlığına girişmiş, bu durumdan rahatsız olan kapıkulu askerleri 1622'de padişahı tahttan indirerek öldürmüştür. Bu olay aşağıdakilerden hangisinin kanıtı sayılabilir?

    • A)Osmanlı ordusunun Avrupa karşısındaki üstünlüğünü koruduğunun
    • B)Padişahların ordu üzerindeki denetimini artırdığının
    • C)Taşradaki yerel güçlerin merkeze bağlılığının pekiştiğinin
    • D)Devşirme usulünün bu dönemde tamamen kaldırıldığının
    • E)Askerî ocakların yönetim üzerinde belirleyici bir güç hâline geldiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Askerî ocakların yönetim üzerinde belirleyici bir güç hâline geldiğinin

    Bir padişahın ıslahat girişimi nedeniyle askerler tarafından tahttan indirilip öldürülmesi, ocakların siyasi bir güç merkezine dönüştüğünü gösterir. B seçeneği olayın sonucuyla çelişmektedir; padişahın denetimi artmamış, tersine sarsılmıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    1699 Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Macaristan ve Erdel'i Avusturya'ya, Mora ile Dalmaçya kıyılarını Venedik'e, Podolya ve Ukrayna'yı Lehistan'a bırakmıştır. Bu antlaşmaya bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki hâkimiyetinin büyük ölçüde sona erdiğine
    • B)Birden çok Avrupa devletinin aynı anda Osmanlı'dan toprak kazandığına
    • C)Osmanlı Devleti'nin Karadeniz kıyısındaki kaleleri Rusya'ya bıraktığına
    • D)Osmanlı Devleti'nin savunma konumuna geçtiğine
    • E)Balkanlarda Osmanlı sınırlarının güneye çekildiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin Karadeniz kıyısındaki kaleleri Rusya'ya bıraktığına

    Karlofça'ya Rusya taraf olmamış, Azak Kalesi bir yıl sonra 1700 İstanbul Antlaşması ile Rusya'ya bırakılmıştır. A ve E seçenekleri ise metinde verilen toprak kayıplarından doğrudan çıkarılabilir.

  10. Soru 10

    Orta

    II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan Kutsal İttifak'ta aşağıdaki devletlerden hangisi yer almamıştır?

    • A)Avusturya
    • B)İsveç
    • C)Venedik
    • D)Lehistan
    • E)Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İsveç

    Kutsal İttifak Papa'nın girişimiyle Avusturya, Venedik, Lehistan ve Malta arasında kurulmuş, 1686'da Rusya da katılmıştır. İsveç bu ittifakta yer almamıştır; E seçeneğindeki Rusya ise Azak yönünde harekete geçerek ittifakın parçası olmuştur.

  11. Soru 11

    Orta

    1664'te Avusturya ile imzalanan Vasvar Antlaşması ile Uyvar ve Novigrad kaleleri Osmanlı Devleti'nde kalmış, Avusturya savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir. Buna göre Vasvar Antlaşması için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Duraklama Dönemi'nde Avusturya karşısında kazançlı çıkılan son antlaşma olduğu
    • B)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki topraklarının tamamını kaybettiği
    • C)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'nin himayesine girmeyi kabul ettiği
    • D)Osmanlı Devleti'nin tarihinde ilk kez toprak kaybettiği
    • E)Kutsal İttifak'ın bu antlaşmayla dağıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Duraklama Dönemi'nde Avusturya karşısında kazançlı çıkılan son antlaşma olduğu

    Vasvar, Duraklama Dönemi'nde Osmanlı'nın Avusturya karşısında üstün konumda imzaladığı son antlaşmadır; bundan sonra bu cephede kayıplar başlamıştır. D seçeneği yanlıştır; geniş çaplı toprak kaybı 1699 Karlofça ile yaşanmıştır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile İran arasındaki XVII. yüzyıl mücadelelerinin nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Doğu ticaret yollarının denetimini elde tutma isteği
    • B)Mezhep farklılığına dayalı propaganda faaliyetleri
    • C)Kafkasya ve Azerbaycan üzerindeki egemenlik çekişmesinin sürmesi
    • D)İran'ın Osmanlı'ya karşı kurulan Kutsal İttifak'a katılması
    • E)İran'ın Anadolu'daki karışıklıkları desteklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İran'ın Osmanlı'ya karşı kurulan Kutsal İttifak'a katılması

    Kutsal İttifak, 1683 II. Viyana Kuşatması'ndan sonra Papa'nın girişimiyle Avrupa devletleri arasında kurulmuştur; İran bu ittifakta yer almamıştır. A ve C seçeneklerindeki ticaret yolları ile Kafkasya üzerindeki egemenlik çekişmesi ise savaşların başlıca nedenleridir.

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi IV. Murad Dönemi'nde gerçekleşen gelişmeler arasında yer almaz?

    • A)Revan'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • B)Bağdat Seferi'nin düzenlenmesi
    • C)Girit'in fethine başlanması
    • D)Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın imzalanması
    • E)Koçi Bey'in risalesini padişaha sunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Girit'in fethine başlanması

    Girit'in fethine 1645'te Sultan İbrahim döneminde başlanmıştır; IV. Murad 1640'ta ölmüştür. A ve D seçeneklerindeki Revan'ın alınması ve Kasr-ı Şirin Antlaşması ise doğrudan IV. Murad döneminin gelişmeleridir.

  14. Soru 14

    Orta

    XVII. yüzyılda ıslahat girişiminde bulunan devlet adamlarının önemli bir bölümü görevinden alınmış ya da öldürülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Islahatlara karşı güçlü bir direncin bulunduğunun
    • B)Padişahların ıslahatlara bütünüyle karşı çıktığının
    • C)Islahatların yalnızca eğitim alanında yapıldığının
    • D)Halkın ıslahat taleplerini yönetime kabul ettirdiğinin
    • E)Islahat yapan devlet adamlarının Avrupa'dan getirildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Islahatlara karşı güçlü bir direncin bulunduğunun

    Islahatçıların tasfiye edilmesi, çıkarları zedelenen asker ve saray çevrelerinin güçlü bir direnç oluşturduğunu gösterir. B yanlıştır; kimi padişahlar bu girişimleri desteklemiştir. E de yanlıştır; XVII. yüzyıl ıslahatçıları Osmanlı devlet adamlarıdır, Avrupa'dan getirilen uzmanlar XVIII. yüzyılda gündeme gelmiştir.

  15. Soru 15

    Kolay

    1656'da geniş yetkilerle sadrazamlığa getirilerek devlet otoritesini yeniden kuran ve adıyla anılan dönemi başlatan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • B)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    • C)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • D)Köprülü Mehmed Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Köprülü Mehmed Paşa

    Köprülü Mehmed Paşa 1656'da sadrazam olmuş ve Köprülüler Dönemi olarak anılan süreci başlatmıştır. B seçeneğindeki Köprülü Fazıl Ahmed Paşa 1661'de babasının yerine geçmiştir; C seçeneğindeki Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ise 1676'da sadrazam olmuştur.

Sponsorlu