KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 8

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    IV. Mehmed Dönemi'nde maaşlarını alamayan askerlerin ayaklanarak sorumlu gördükleri devlet adamlarını öldürdüğü ve cesetleri bir çınar ağacına astığı olay hangisidir?

    • A)Patrona Halil İsyanı
    • B)Çınar Vakası
    • C)Kabakçı Mustafa İsyanı
    • D)Vaka-i Hayriye
    • E)Edirne Vakası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çınar Vakası

    Vaka-i Vakvakiye olarak da anılan Çınar Vakası 1656'da yaşanmıştır. A seçeneğindeki Patrona Halil İsyanı 1730'da Lale Devri'ni, C seçeneğindeki Kabakçı Mustafa İsyanı ise 1807'de Nizam-ı Cedid düzenini sona erdirmiştir.

  2. Soru 2

    Orta

    Coğrafi Keşifler sonucunda Akdeniz limanlarının eski önemini yitirmesi ve Avrupa'ya taşınan değerli madenlerin artması Osmanlı ekonomisini de etkilemiştir. Bu durumun Osmanlı Devleti açısından aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Tımar sisteminin yeniden güçlenmesine
    • B)Hazine gelirlerinin sürekli biçimde artmasına
    • C)Osmanlı Devleti'nin okyanuslarda sömürge imparatorluğu kurmasına
    • D)Gümrük gelirlerinin azalmasına ve paranın değer kaybetmesine
    • E)Kapitülasyonların tamamen yürürlükten kaldırılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gümrük gelirlerinin azalmasına ve paranın değer kaybetmesine

    Ticaret yollarının yön değiştirmesi transit gelirlerini azaltmış, Avrupa'dan gelen ucuz gümüş enflasyona yol açmıştır. B seçeneği bu ekonomik tabloyla çelişir; dönemde hazine sürekli açık vermiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    1606 Zitvatorok Antlaşması'nda Osmanlı Devleti toprak kaybetmemiş, ancak Avusturya ile siyasi denklik kabul edilmiştir. 1699 Karlofça Antlaşması'nda ise geniş topraklar birden çok Avrupa devletine bırakılmıştır. Bu iki antlaşmanın karşılaştırılmasından aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Avrupa karşısındaki konumunun yüzyıl içinde geriye gittiğine
    • B)Yüzyılın sonunda Osmanlı Devleti'nin savunma konumuna geçtiğine
    • C)Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyıl boyunca hiçbir askerî başarı elde etmediğine
    • D)Avrupa devletlerinin Osmanlı karşısında güç kazandığına
    • E)Yüzyılın başındaki durumla sonundaki durumun farklılaştığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyıl boyunca hiçbir askerî başarı elde etmediğine

    İki antlaşma arasındaki fark güç dengesinin değiştiğini gösterir; ancak yüzyıl boyunca hiç başarı kazanılmadığı sonucu çıkarılamaz. Nitekim 1664 Vasvar ve 1672 Bucaş antlaşmaları Osmanlı lehine sonuçlanmıştır; A seçeneği ise metinden doğrudan çıkarılabilir.

  4. Soru 4

    Orta

    XVII. yüzyılın başında İran ile yapılan antlaşmalarda, İran'ın Osmanlı Devleti'ne her yıl belirli miktarda ipek göndermesi kararlaştırılmıştır. Bu maddeye bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Antlaşmalarda ekonomik çıkarların da gözetilmiş olduğu
    • B)İran'ın Osmanlı topraklarına katıldığı
    • C)Doğu sınırında savaşların tamamen sona erdiği
    • D)İpek Yolu'nun bütünüyle Osmanlı denetimine girdiği
    • E)Osmanlı Devleti'nin İran'a savaş tazminatı ödediği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Antlaşmalarda ekonomik çıkarların da gözetilmiş olduğu

    Vergi niteliğindeki ipek maddesi, antlaşmalarda ekonomik kazancın da gözetildiğini gösterir. C seçeneği yanlıştır; İran ile mücadele 1639 Kasr-ı Şirin'e kadar aralıklarla sürmüştür.

  5. Soru 5

    Zor

    XVII. yüzyılda kapıkulu asker sayısı sürekli artmış, devşirme kurallarına uyulmayarak askerlikle ilgisi olmayan kişiler de ocaklara alınmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Taşrada tımarlı sipahi sayısının hızla artarak orduyu güçlendirmesine
    • B)Ordunun Avrupa örnek alınarak yeniden yapılandırılmasına
    • C)Savaşlarda ateşli silah kullanımının tamamen terk edilmesine
    • D)Devlet gelirlerinin düzenli biçimde artarak bütçenin denkleşmesine
    • E)Hazinenin ulufe yükünün artmasına ve ordunun niteliğinin düşmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Hazinenin ulufe yükünün artmasına ve ordunun niteliğinin düşmesine

    Ocak mevcudunun niteliksiz biçimde büyümesi hem maaş giderlerini artırmış hem de ordunun savaş gücünü zayıflatmıştır. A seçeneği yanlıştır; aynı dönemde tımar sistemi bozulduğu için eyalet askerleri azalmıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda Anadolu'da görülen Celali İsyanları'nın nedenleri arasında sayılamaz?

    • A)Fransız İhtilali'nin yaydığı düşüncelerin Anadolu'da etkili olması
    • B)Vergilerin ağırlaşması ve düzensiz biçimde toplanması
    • C)Uzun süren savaşların üretim düzenini bozması
    • D)Tımar sisteminin bozulmasıyla topraksız kalan köylülerin artması
    • E)Bazı yerel yöneticilerin halka karşı baskı uygulaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Fransız İhtilali'nin yaydığı düşüncelerin Anadolu'da etkili olması

    Fransız İhtilali 1789'da gerçekleşmiştir; XVII. yüzyıl isyanlarının nedeni olamaz. B ve D seçeneklerindeki vergi düzeninin bozulması ve topraksızlaşma ise Celali hareketlerinin başlıca ekonomik ve sosyal nedenleridir.

  7. Soru 7

    Kolay

    1683'te gerçekleştirilen II. Viyana Kuşatması'na ordunun başında komuta eden sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • B)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    • C)Köprülü Mehmed Paşa
    • D)Sokullu Mehmed Paşa
    • E)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

    II. Viyana Kuşatması Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında yapılmıştır. E seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ise XVIII. yüzyılda Lale Devri'nin sadrazamıdır.

  8. Soru 8

    Zor

    1683'teki II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Papa'nın girişimiyle birçok Avrupa devleti Osmanlı Devleti'ne karşı birleşmiş ve savaşlar on altı yıl sürmüştür. Bu gelişmelere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin aynı anda birden çok cephede savaşmak zorunda kaldığına
    • B)Avrupa'da Osmanlı'ya karşı dinî söylemin birleştirici biçimde kullanıldığına
    • C)Uzun süren savaşların Osmanlı ekonomisini zorladığına
    • D)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki ilerleyişinin durduğuna
    • E)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da yeni ittifaklar kurarak savaşı kazandığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da yeni ittifaklar kurarak savaşı kazandığına

    Uzun savaşlar Karlofça ile geniş toprak kayıplarına yol açmış, Osmanlı Devleti bu süreçte kazanan taraf olmamıştır. B seçeneği ise Papa'nın öncülüğünde kurulan Kutsal İttifak'tan doğrudan çıkarılabilir.

  9. Soru 9

    Orta

    Karlofça Antlaşması'na katılmayan Rusya ile 1700 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması'yla Osmanlı Devleti aşağıdakilerden hangisini Rusya'ya bırakmıştır?

    • A)Kırım Yarımadası
    • B)Kefe Limanı
    • C)Azak Kalesi
    • D)Podolya
    • E)Mora Yarımadası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Azak Kalesi

    1700 İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi Rusya'ya bırakılmış, böylece Rusya Karadeniz'e açılma yolunda ilk adımı atmıştır. A seçeneğindeki Kırım'ın kaybı ise çok daha sonra, 1774 Küçük Kaynarca ve 1792 Yaş antlaşmaları sürecinde gerçekleşmiştir.

  10. Soru 10

    Orta

    IV. Murad, devlet otoritesini yeniden kurmak amacıyla isyancıları sert biçimde cezalandırmış, gece sokağa çıkmayı ve tütün kullanımını yasaklamıştır. Ancak onun ölümünden sonra bozulma yeniden hızlanmıştır. Bu bilgi, IV. Murad Dönemi ıslahatlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Avrupa'daki kurumlar örnek alınarak hazırlandığını
    • B)Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla sonuçlandığını
    • C)Halkın geniş katılımıyla uzun yıllar boyunca sürdürüldüğünü
    • D)Ekonomik alanda kalıcı bir düzen kurulmasını sağladığını
    • E)Baskıya dayandığını ve kalıcı bir kurumsal değişim sağlamadığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Baskıya dayandığını ve kalıcı bir kurumsal değişim sağlamadığını

    Islahatların padişahın kişisel gücüne dayanması, onun ölümüyle etkilerinin sona ermesine yol açmıştır. B seçeneği yanlıştır; Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud Dönemi'nde kaldırılmıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    XVII. yüzyılda padişahlara sunulan ıslahat raporlarında devletteki bozuklukların temel nedeni kanunlara uyulmaması olarak gösterilmiş ve çözüm olarak Kanuni Dönemi'ndeki düzene dönülmesi önerilmiştir. Bu yaklaşım, dönemin ıslahat anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini ortaya koyar?

    • A)Avrupa'daki bilimsel gelişmelerin yakından izlendiğini
    • B)Çözümün yeni kurumlar kurmakta değil, eski düzeni canlandırmakta arandığını
    • C)Ordunun Avrupa tarzında eğitilmeye başlandığını
    • D)Islahat metinlerinin halk temsilcilerince hazırlandığını
    • E)Devlet ekonomisinin sanayi üretimine dayandırılmasının amaçlandığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çözümün yeni kurumlar kurmakta değil, eski düzeni canlandırmakta arandığını

    XVII. yüzyıl ıslahatları geçmişteki düzeni yeniden kurmayı hedefleyen, geriye dönük bir anlayışa dayanır. C seçeneği dönemle bağdaşmaz; Avrupa tarzı ordu düzenlemeleri XVIII. yüzyıldan itibaren gündeme gelmiştir.

  12. Soru 12

    Orta

    Köprülü Mehmed Paşa, sadrazamlık görevini ancak devlet işlerinde kendisine tam yetki verilmesi ve hakkındaki şikâyetlere itibar edilmemesi gibi koşulların kabul edilmesi üzerine üstlenmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Padişahlık makamının kaldırılarak yerine sadrazamlığın geçtiğinin
    • B)Sadrazamların halk tarafından seçilmeye başlandığının
    • C)Osmanlı Devleti'nde anayasal bir yönetime geçildiğinin
    • D)Merkezî otoritenin zayıfladığı ve güçlü bir yürütmeye ihtiyaç duyulduğunun
    • E)Ordunun devlet yönetiminden tamamen çekildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Merkezî otoritenin zayıfladığı ve güçlü bir yürütmeye ihtiyaç duyulduğunun

    Sadrazamın olağanüstü yetkiler istemesi ve bunun kabul edilmesi, merkezî otoritenin zayıfladığını ve düzenin ancak geniş yetkiyle sağlanabileceğinin düşünüldüğünü gösterir. C seçeneği yanlıştır; anayasal yönetime geçiş 1876'da I. Meşrutiyet ile olmuştur.

  13. Soru 13

    Kolay

    I. Ahmed Dönemi'nde Anadolu'daki Celali İsyanları'nı sert yöntemlerle bastırmasıyla tanınan devlet adamı hangisidir?

    • A)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • B)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • C)Kuyucu Murad Paşa
    • D)Baltacı Mehmed Paşa
    • E)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kuyucu Murad Paşa

    Kuyucu Murad Paşa, I. Ahmed Dönemi'nde Celali isyanlarını şiddet yoluyla bastırmıştır. A seçeneğindeki Tarhuncu Ahmed Paşa mali alandaki bütçe çalışmasıyla, B seçeneğindeki Merzifonlu ise 1683 Viyana Kuşatması ile tanınır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Venedik'e karşı uzun süren mücadelenin ardından 1669'da Kandiye'nin alınmasıyla fethi tamamlanan ada hangisidir?

    • A)Kıbrıs
    • B)Rodos
    • C)Sakız
    • D)Girit
    • E)Malta
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Girit

    Girit'in fethi 1669'da Köprülü Fazıl Ahmed Paşa Dönemi'nde tamamlanmıştır. A seçeneğindeki Kıbrıs 1571'de, B seçeneğindeki Rodos ise 1522'de Osmanlı egemenliğine girmiştir.

  15. Soru 15

    Orta

    1672'de Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması ile Podolya Osmanlı Devleti'ne bırakılmıştır. Bu antlaşma Osmanlı tarihi açısından aşağıdakilerden hangisiyle öne çıkmaktadır?

    • A)Osmanlı Devleti'nin ilk kez savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesiyle
    • B)Osmanlı Devleti'nin Batı'da toprak kazandığı son antlaşma olmasıyla
    • C)Karadeniz'in bu antlaşmayla Türk gölü hâline gelmesiyle
    • D)Lehistan'ın tamamen Osmanlı topraklarına katılmasıyla
    • E)Avusturya ile savaşların bu antlaşmayla sona ermesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı Devleti'nin Batı'da toprak kazandığı son antlaşma olmasıyla

    Bucaş, Osmanlı Devleti'nin Batı'da toprak kazandığı son antlaşma olarak kabul edilir. E seçeneği yanlıştır; antlaşma Avusturya ile değil Lehistan ile imzalanmıştır.

Sponsorlu