20. YY. Başlarında Osmanlı — Test 9

Doğru cevap: B — Bu yerlerin Osmanlı ile hukuki bağının da koparıldığının

Kıbrıs 1878 Berlin süreci sonrasında yönetimi İngiltere'ye bırakılmasına, Mısır ise 1882'de işgal edilmesine karşın her ikisi de hukuken Osmanlı toprağı sayılmayı sürdürüyordu. Osmanlı Devleti savaşa girince İngiltere bu belirsizliği ortadan kaldırmış, Kıbrıs'ı ilhak edip Mısır'ı himayesine alarak fiilî durumu hukuki duruma dönüştürmüştür; yani kâğıt üzerinde süren Osmanlı bağı da koparılmıştır. İki devlet bu tarihte karşı bloklarda savaştığı için ittifak arayışından söz eden A geçersizdir. Kapitülasyonlar ise savaşa girilmeden önce, 9 Eylül 1914'te Osmanlı Devleti tarafından tek taraflı olarak kaldırıldığı için C de yanlıştır. Cevap B.

Doğru cevap: E — Osmanlı ordusunun karşısında Rus kuvvetleri yer almıştır.

Kafkas Harekâtı Rusya'ya karşı yürütülmüş, Kanal Harekâtı ise Süveyş Kanalı'nı ele geçirip İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmeyi amaçladığı için karşısında İngiliz kuvvetlerini bulmuştur; bu nedenle iki harekâtta da karşı tarafın Rusya olduğunu söylemek yanlıştır. Her ikisi de savunma değil taarruz harekâtıdır ve ikisi de ağır kayıpla sonuçlanmıştır, dolayısıyla A ve B ortak yargılardır. Sarıkamış'ta kar ve dondurucu soğuk, Kanal'da ise çöl ve su sorunu harekâtları olumsuz etkilediği için C de doğrudur. Rusya'yı doğudan, İngiltere'yi güneyden meşgul etmek Almanya'nın Avrupa'daki yükünü hafifleteceğinden D de her iki harekât için geçerlidir. Cevap E.

Doğru cevap: A — Irak Cephesi

Kut'ül Amare, Bağdat'ın güneyinde Dicle kıyısında bulunan bir yerleşimdir ve burada kuşatılan İngiliz kuvvetleri 1916'da Osmanlı ordusuna teslim olmuştur; dolayısıyla olay Irak Cephesi'nde yaşanmıştır. Kafkas Cephesi Rusya'ya karşı açılmıştır ve bu cephenin en bilinen harekâtı ağır kayıpla sonuçlanan Sarıkamış'tır. Çanakkale Cephesi'nde ise kara ve deniz muharebeleri yapılmış, bir kuşatma ve toplu teslim alma söz konusu olmamıştır. Galiçya, Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine destek olmak için kendi sınırları dışında savaştığı yardımcı cephelerdendir. Cevap A.

Doğru cevap: D — Almanya ile kesintisiz kara bağlantısının kurulması

Bulgaristan savaşa girene kadar Osmanlı Devleti ile müttefikleri arasında kesintisiz bir kara yolu yoktu; Bulgaristan'ın İttifak bloğuna katılmasıyla Berlin-İstanbul hattı açılmış, Almanya'dan silah, cephane ve uzman personel sevki kolaylaşmıştır. Nitekim 1918 sonbaharında Bulgaristan ateşkes imzalayıp saf dışı kalınca bu bağlantı koptuğu için Osmanlı Devleti de ateşkes istemek zorunda kalmıştır. Boğaz İtilaf donanmasına hiçbir zaman açılmadığı için A, Rusya savaştan 1917 ihtilali ve 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile çekildiği için C yanlıştır. Kapitülasyonların kaldırılması ise 9 Eylül 1914'te, yani Bulgaristan'ın savaşa girmesinden önce açıklanmıştır. Cevap D.

Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin kendi toprakları üzerindeki karar gücünü yitirdiğine

Uşi Antlaşması (1912) ile Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmış, adaların durumu ise askıda kalmış; Londra Antlaşması (1913) ile Osmanlı sınırı Midye-Enez hattına çekilirken adaların ve Arnavutluk'un geleceği büyük devletlerin kararına bırakılmıştır. Kendi egemenlik alanındaki toprakların kaderini başka devletlerin iradesine bırakmak zorunda kalmak, Osmanlı Devleti'nin karar gücünü yitirdiğini gösterir. Büyük devletler bu dönemde toprak bütünlüğünü korumak yerine paylaşım hesabı yaptığı için B yanlıştır; adaların tamamı Yunanistan'a verilmediğinden, On İki Ada İtalya'nın elinde kaldığından D de doğru değildir. Londra Antlaşması'ndan hemen sonra II. Balkan Savaşı çıktığı için sorunların çözüldüğünü söylemek de mümkün değildir. Cevap C.