KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 1

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

8 kolay7 orta0 zor

  1. Soru 1

    Orta

    (I) Gökyüzü akşamları (II) kızıla boyanırdı; balıkçılar, (III) ertesi günün havasını bu (IV) renge bakıp (V) anlardı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, birleşik yapılı bir isimdir.
    • B)II. sözcük, yönelme durumu eki almıştır.
    • C)III. sözcük, sıfat görevindedir.
    • D)IV. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)V. sözcük, basit zamanlı bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, basit zamanlı bir fiildir.

    “Anlardı”, geniş zamanın hikâyesiyle çekimlenmiş birleşik zamanlı bir fiildir; basit zamanlı değildir. “Renge” sözcüğünde k sesi, ünlüyle başlayan ek alınca g'ye dönüştüğü için D'deki yumuşama tespiti doğrudur.

  2. Soru 2

    Orta

    “Kaza yapan sürücüye çevredekiler hemen yardım etti.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cümlede sıfat-fiil vardır.
    • B)Öznede aitlik eki (-ki) vardır.
    • C)Yüklem, yardımcı fiille kurulmuştur.
    • D)Dolaylı tümleç vardır.
    • E)Cümlenin belirtisiz nesnesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Cümlenin belirtisiz nesnesi vardır.

    Cümlede nesne yoktur; “yardım” adı, “etti” yardımcı fiiliyle kaynaşarak yüklemi oluşturduğundan ayrıca belirtisiz nesne sayılmaz. “Kaza yapan sürücüye” öbeği dolaylı tümleç olduğundan D söylenebilir. ("Kaza" sözcüğü "yapan" fiilimsisinin belirtisiz nesnesidir; sıfat-fiil öbeğinin içinde kaldığı için cümlenin ögesi sayılmaz.)

  3. Soru 3

    Kolay

    “Kitaplığındaki romanları arkadaşlarına seve seve ödünç verirdi.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Öznesi cümlede açıkça belirtilmiştir.
    • B)Belirtili nesne vardır.
    • C)İkileme, zarf göreviyle kullanılmıştır.
    • D)Yüklem, birleşik zamanlı bir fiildir.
    • E)Dolaylı tümleç vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öznesi cümlede açıkça belirtilmiştir.

    Cümlede özne açıkça yazılmamıştır; yüklemin çekiminden anlaşılan "o" gizli öznesi vardır. “Seve seve” ikilemesi fiili durum yönünden belirten bir zarf olduğundan C söylenebilir.

  4. Soru 4

    Orta

    “Yazar, çocukluğunda dinlediği masalları yıllar sonra kendi üslubuyla yeniden kaleme aldı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Belirtili nesne, bir söz öbeğidir.
    • B)Sıfat-fiil vardır.
    • C)Yüklem, tek sözcükten oluşmuştur.
    • D)Özne açıkça belirtilmiştir.
    • E)Zaman anlamı taşıyan bir söz öbeği vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklem, tek sözcükten oluşmuştur.

    Yüklem, “kaleme aldı” biçimindeki deyimleşmiş birleşik fiildir; tek sözcükten oluştuğu söylenemez. “Çocukluğunda dinlediği masalları” öbeği belirtili nesne olduğundan A söylenebilir.

  5. Soru 5

    Kolay

    “Yaşlı balıkçı, ağlarını sabahın ilk ışıklarıyla denize bıraktı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Yüklemi geçişli bir fiildir.
    • B)Edilgen çatılıdır.
    • C)Kurallı (düz) bir cümledir.
    • D)Belirtili nesnesi vardır.
    • E)İçinde sıfat tamlaması vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Edilgen çatılıdır.

    Cümlenin öznesi (yaşlı balıkçı) işi kendisi yaptığı için yüklem etken çatılıdır; edilgen çatılı olduğu söylenemez. “Ağlarını” sözcüğü belirtme durumu eki almış belirtili nesne olduğundan D söylenebilir.

  6. Soru 6

    Kolay

    “Bahçedeki çiçekler, dün akşamki yağmurla iyice canlandı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Fiil cümlesidir.
    • B)Öznesi bir sıfat tamlamasıdır.
    • C)Zarf tümleci vardır.
    • D)Yüklemi, isimden türemiş bir fiildir.
    • E)Devrik bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devrik bir cümledir.

    Yüklem (canlandı) cümlenin sonunda yer aldığından bu, kurallı bir cümledir; devrik olduğu söylenemez. “Canlandı” fiili “can” adından -lan ekiyle türediği için D söylenebilir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Akşamın (I) serinliğinde sahile inen (II) balıkçılar, ağlarını (III) sessizce onarıp (IV) küçük teknelere (V) taşıdılar. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte hem yapım eki hem çekim eki vardır.
    • B)II. sözcük, yapım eki almış türemiş bir isimdir.
    • C)III. sözcük, fiilimsiyi durum yönünden belirten bir zarftır.
    • D)IV. sözcük, belgisiz sıfat görevinde kullanılmıştır.
    • E)V. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, belgisiz sıfat görevinde kullanılmıştır.

    “Küçük”, tekneleri nitelik yönünden belirten bir niteleme sıfatıdır; belgisiz sıfat değildir. Belgisiz sıfatlar “bazı, birkaç, birçok” gibi varlıkları aşağı yukarı belirten sözcüklerdir. “Serinliğinde” sözcüğünde -lik yapım ekiyle iyelik ve bulunma çekim ekleri bir arada bulunduğundan A'daki tespit doğrudur.

  8. Soru 8

    Kolay

    Sabahları (I) erkenden kalkar, bahçedeki çiçekleri sular, sonra (II) kitabını alıp (III) sessiz bir (IV) köşede (V) okurdu. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, fiili zaman yönünden belirten bir zarftır.
    • B)II. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • C)III. sözcük, adlaşmış sıfattır.
    • D)IV. sözcük, bulunma durumu eki almıştır.
    • E)V. sözcük, kök hâlindeki bir fiile yalnızca çekim ekleri getirilerek oluşmuştur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, adlaşmış sıfattır.

    “Sessiz” sözcüğü “köşe” adını nitelediği için sıfattır; adlaşmış sıfat olabilmesi için nitelediği ismin düşmesi ve sıfatın onun yerine geçmesi gerekirdi. “Kitabını” sözcüğünde p sesi, ünlüyle başlayan ek alınca b'ye dönüştüğünden B'deki ünsüz yumuşaması tespiti doğrudur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Çocuklar (I) parktaki salıncaklara (II) koşarak bindiler; (III) neşeleri (IV) herkesin yüzünü (V) güldürdü. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)II. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, iyelik eki almıştır.
    • D)IV. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • E)V. sözcükte fiilden fiil yapan bir ek vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.

    “Parktaki” sözcüğünde -da eki, sert ünsüzle biten sözcüğe -ta biçiminde eklenmiştir; burada ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır, yumuşama yoktur. “Koşarak” ise -arak ekini almış bir zarf-fiil olduğundan B doğru bir tespittir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Yaşlı adam, (I) torununun elinden (II) tutup (III) yavaşça caddenin (IV) karşısına (V) geçti. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, hem iyelik hem ilgi eki almıştır.
    • B)II. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, durum zarfıdır.
    • D)IV. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • E)V. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.

    “Geçti” sözcüğünde -di eki, ç sert ünsüzünden sonra -ti biçimine girmiştir; bu, ünsüz benzeşmesidir, yumuşama değildir. “Torununun” sözcüğünde hem iyelik (-u) hem ilgi (-nun) eki bulunduğundan A'daki tespit doğrudur.

  11. Soru 11

    Kolay

    Kardeşim, (I) okuldan gelir gelmez (II) çantasını bir kenara (III) bıraktı ve mutfakta (IV) hazırlanan böreklerden (V) yedi. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, ayrılma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcükte iyelik ve belirtme durumu eki vardır.
    • C)III. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • D)IV. sözcük, isim-fiildir.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, isim-fiildir.

    “Hazırlanan” sözcüğü -an ekiyle kurulmuş bir sıfat-fiildir ve börekleri niteler; isim-fiil ekleri -ma, -ış, -mak'tır. “Bıraktı” sözcüğünde -dı ekinin k sert ünsüzünden sonra -tı biçimine girmesi ünsüz benzeşmesi olduğundan C doğrudur.

  12. Soru 12

    Orta

    Şair, (I) gördüklerini okuyucuya (II) yalın bir dille (III) aktarmayı her zaman (IV) başarmış, bunu yaparken (V) özgün imgeler kullanmıştır. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için cümlede sıfat görevindedir.
    • B)II. sözcük, niteleme sıfatıdır.
    • C)III. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • D)IV. sözcük, öğrenilen (duyulan) geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
    • E)V. sözcük, kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için cümlede sıfat görevindedir.

    “Gördüklerini” adlaşmış sıfat-fiildir; nitelediği ad düştüğü için sıfat değil, ad görevinde kullanılmıştır ve fiilimsinin nesnesi konumundadır. “Başarmış” öğrenilen geçmiş zaman ekiyle çekimlendiğinden D'deki tespit doğrudur.

  13. Soru 13

    Orta

    (I) Yağmurun ardından toprağın (II) kokusu sokağa (III) yayılınca çocuklar pencerelere (IV) birikip dışarıyı (V) seyrettiler. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, ilgi (tamlayan) eki almıştır.
    • B)II. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • C)III. sözcük, isim-fiil olduğundan cümlede özne görevindedir.
    • D)IV. sözcük, zarf-fiildir.
    • E)V. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, isim-fiil olduğundan cümlede özne görevindedir.

    “Yayılınca” -ınca ekiyle kurulmuş bir zarf-fiildir; isim-fiil değildir, özne görevi de üstlenmemiş, cümleye zaman anlamı katmıştır. “Seyrettiler” sözcüğünde -di ekinin t sert ünsüzünden sonra -ti olması ünsüz benzeşmesidir; E doğrudur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi hem devrik hem isim cümlesidir?

    • A)Bir daha görmedim onu.
    • B)Bu kitap gerçekten sürükleyici.
    • C)Akşamları sahilde yürürdük.
    • D)Ne kadar güzeldi o yaz akşamları!
    • E)Annem dün akşam çok yorgundu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ne kadar güzeldi o yaz akşamları!

    D'de yüklem (güzeldi) ek fiil almış bir isim olduğundan cümle isim cümlesidir; yüklem özneden (o yaz akşamları) önce geldiği için de devriktir. A devrik ama fiil cümlesidir; B ve E kurallı isim cümlesi, C kurallı fiil cümlesidir.

  15. Soru 15

    Orta

    Dedem, (I) sabrın insanı (II) olgunlaştırdığını söylerdi; aceleyle (III) verilen kararların (IV) çoğunun pişmanlık (V) getirdiğine inanırdı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünlü düşmesi vardır.
    • B)II. sözcükte birden çok yapım eki vardır.
    • C)III. sözcük, edilgen bir fiilden türetilmiş sıfat-fiildir.
    • D)IV. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • E)V. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, cümlenin yüklemidir.

    Cümlenin yüklemleri “söylerdi” ve “inanırdı” çekimli fiilleridir; “getirdiğine” adlaşmış sıfat-fiil olup yükleme bağlanan öbeğin içinde yer alır. “Sabrın” sözcüğünde “sabır” sözcüğünün ikinci hecesindeki dar ünlü düştüğü için A'daki tespit doğrudur.

Sponsorlu