Yazım Kuralları — Test 6

Doğru cevap: D — Bize süpriz bir ziyaretçi geldi.

D seçeneğindeki “süpriz” sözcüğünün doğru yazımı “sürpriz”dir; söyleyişte düşen r ünsüzü yazımda korunur. A’daki “herkes”, B’deki “hiçbir” ve E’deki “yalnız” sözcükleri kurallara uygun yazılmıştır.

Doğru cevap: D — Kapıda bir sürpriz bizi bekliyordu.

Yalnızca D seçeneğinde yazım yanlışı yoktur. A’da “herkez” yerine “herkes”, B’de “yanlız” yerine “yalnız”, C’de “yalnış” yerine “yanlış”, E’de ise ayrı yazılan “hiç bir” yerine bitişik “hiçbir” kullanılmalıydı. B ile C’deki yanlışlar, l ve n ünsüzlerinin yer değiştirmesinden kaynaklanır.

Doğru cevap: C — Bu konuyu sende biliyorsun.

C’de “de” cümleden çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve “Bu konuyu sen de biliyorsun.” biçiminde ayrı yazılmalıdır. A ve D’de aynı bağlaç doğru biçimde ayrı yazılmıştır. B’deki “çantamda” ile E’deki “evinde” sözcüklerinde ise bulunma durumu eki bulunduğundan bitişik yazım doğrudur.

Doğru cevap: E — Oysa ki ona defalarca haber vermiştim.

E’de “oysaki” kalıplaşmış bir bağlaçtır ve bitişik yazılır; “Oysaki ona defalarca haber vermiştim.” olmalıydı. B’deki “belki” de aynı gerekçeyle bitişiktir. A ve D’de cümleleri bağlayan bağlaç “ki” ayrı, C’deki ilgi zamiri “-ki” ise bitişik yazıldığı için doğrudur.

Doğru cevap: D — Konya'lı arkadaşımız bizi karşıladı.

D’de özel ada gelen “-lı” yapım ekidir; yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmadığı için sözcük “Konyalı” yazılmalıydı. C’de ise kurum adına gelen çekim eki kesmeyle ayrılmadığından yazım doğrudur. A, B ve E’de özel adlara gelen çekim ekleri kurala uygun biçimde kesme işaretiyle ayrılmıştır.

Doğru cevap: C — Adam kazadan sapa sağlam çıktı.

C’deki pekiştirme “sapasağlam” biçiminde bitişik yazılmalıydı; pekiştirilmiş sözcükler her zaman bitişik yazılır. A’daki “yemyeşil”, B’deki “bembeyaz”, D’deki “kıpkırmızı” ve E’deki “dosdoğru” aynı kurala uygundur.

Doğru cevap: E — egzoz

Sözcüğün doğru yazımı “egzoz”dur; yabancı kökenli sözcük dilimize bu biçimde yerleşmiştir. Söyleyişte ötümsüzleşen g ve z ünsüzleri yazımda korunur, bu yüzden D’deki “eksoz” ve A’daki “eksos” biçimleri yanlıştır.

Doğru cevap: A — şoförü

Sözcüğün doğru yazımı “şoför”, ek almış biçimi ise “şoförü”dür; birinci hecede kalın o ünlüsü bulunur. B’deki “şöförü”, ilk hecedeki ünlünün ikinci hecenin etkisiyle incelmesinden doğan yaygın bir söyleyiş yanlışının yazıya geçirilmiş biçimidir.

Doğru cevap: C — Süpriz hediyeyi görünce yanlız kaldığını unuttu.

C’de iki yanlış vardır: “süpriz” yerine “sürpriz”, “yanlız” yerine “yalnız” yazılmalıydı. Öteki seçeneklerin her birinde yalnızca bir yanlış bulunur: A’da “herkez”, B’de ayrı yazılan “hiç bir”, D’de ayrı yazılan “bir çok”, E’de ise “yalnış” biçimi hatalıdır.

Doğru cevap: E — Beni duyuyormusun?

E’de soru eki bitişik yazılmıştır; doğrusu “Beni duyuyor musun?” biçimidir, çünkü soru eki “mi” kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. A’daki “gelecek misin” bu kuralın doğru uygulanışıdır; C’deki “güzel mi güzel” ise pekiştirme işlevinde de ekin ayrı yazıldığını gösterir.

Doğru cevap: A — Şirketin bu yılki karı beklentilerin çok altında kaldı.

A’da kastedilen “kazanç” anlamındaki sözcüktür ve düzeltme işaretiyle “kârı” yazılmalıydı; işaretsiz “karı” yağış anlamındaki sözcüğü karşılar. B’de kastedilen zaten yağış olduğu için işaretsiz yazım doğrudur. C’deki “âdet” gelenek, E’deki “adet” ise sayı anlamındadır ve ikisi de yerinde kullanılmıştır.

Doğru cevap: E — Yirmiiki yaşında üniversiteyi bitirdi.

E’de sayı “yirmi iki” biçiminde ayrı yazılmalıydı; harfle yazılan sayılar ayrı yazılır. Aynı kural gereği A’daki “otuz beş”, B’deki “on birde” ve C’deki “yüz elli” doğrudur. D’deki “bir buçuk” da ayrı yazılan bir sayı öbeğidir.

Doğru cevap: A — herkes – yalnız – sürpriz – eşofman

Doğru yazımlar “herkes”, “yalnız”, “sürpriz” ve “eşofman”dır; bu dört sözcüğün tamamı yalnızca A’da doğru verilmiştir. C’de yalnızca “süpriz”, D’de yalnızca “herkez” yanlıştır; bu da yanlışın tek bir sözcükte olmasının seçeneği doğru kılmaya yetmediğini gösterir.

Doğru cevap: E — tıraş

Sözcüğün doğru yazımı “tıraş”tır; Türkçede sözcük başında iki ünsüz yan yana gelemediği için alıntı sözcüğe bir ünlü türemiştir. A’daki “traş” bu ünlü türemesini yansıtmadığı için yanlıştır; B ve C’de ise sondaki ş ünsüzü s’ye dönüştürülmüştür.

Doğru cevap: B — Törene katılanlar, ramazan Bayramı'nın ikinci günü şehirden ayrıldı.

B'de bayram adının ilk sözcüğü de büyük harfle başlamalı, ifade "Ramazan Bayramı'nın" biçiminde yazılmalıydı; bayram ve tören adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. D'deki "Kurtuluş Savaşı" tarihî olay adı olduğu için, A'daki "Millî Eğitim Bakanlığı" ise kurum adı olduğu için doğru yazılmıştır.