KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

1982 Anayasası Temel Bilgiler — Test 10

KPSS Vatandaşlık dersinin 1982 Anayasası Temel Bilgiler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Laiklik ilkesi, Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması (madde 13), Başlangıç bölümünün anayasa metnine dâhil olması, Cumhuriyetin nitelikleri (madde 2), Hukuk devleti ilkesi, Sosyal devlet ilkesi, Kanun önünde eşitlik (madde 10), Temel hakların kötüye kullanılamaması (madde 14). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

1 kolay7 orta7 zor

  1. Soru 1

    Orta

    1982 Anayasası'nın Başlangıç kısmı ile madde kenar başlıklarının hukuki değeri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Başlangıç kısmı Anayasa metnine dâhil olmayıp yalnızca bir yorum kaynağı sayılır.
    • B)Madde kenar başlıkları Anayasa metnine dâhil olup bağlayıcı hüküm niteliğindedir.
    • C)Başlangıç kısmındaki ilkelere Anayasa Mahkemesi kararlarında dayanılması mümkün değildir.
    • D)Başlangıç kısmı, 175. maddedeki usulden bağımsız bir yolla değiştirilebilmektedir.
    • E)Başlangıç kısmı Anayasa metnine dâhildir, madde kenar başlıkları ise dâhil değildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Başlangıç kısmı Anayasa metnine dâhildir, madde kenar başlıkları ise dâhil değildir.

    Anayasa m.176, Anayasanın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten Başlangıç kısmının Anayasa metnine dâhil olduğunu; madde kenar başlıklarının ise yalnızca maddelerin konusunu ve aralarındaki sıralama ile bağlantıyı gösterdiğini ve Anayasa metnine dâhil olmadığını düzenler. Bu nedenle A ve B, maddenin tam tersini söylediği için yanlıştır. Başlangıç metne dâhil olduğundan hem Anayasa Mahkemesi denetiminde ölçü norm olarak kullanılabilir hem de değiştirilmesi m.175'teki özel usule bağlıdır; dolayısıyla C ve D de yanlıştır. Cevap E.

  2. Soru 2

    Zor

    Bir kanunla, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı Anayasanın ilgili maddesinde gösterilen sebeplere dayanılarak ve ölçülü biçimde sınırlandırılmıştır. Daha sonra ilan edilen olağanüstü hâl döneminde ise aynı hakkın kullanılması durumun gerektirdiği ölçüde geçici olarak durdurulmuştur. Bu iki düzenlemenin anayasal dayanağı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)m.14 ve m.13
    • B)m.15 ve m.13
    • C)m.13 ve m.15
    • D)m.13 ve m.14
    • E)m.14 ve m.15
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — m.13 ve m.15

    Olağan dönemde temel hakların kanunla, ilgili maddede gösterilen özel sebeplere bağlı olarak, öze dokunmadan ve ölçülü biçimde sınırlanması Anayasa m.13'ün konusudur. Savaş ve olağanüstü hâl gibi durumlarda hakların kullanılmasının durumun gerektirdiği ölçüde kısmen veya tamamen durdurulması ise m.15'te düzenlenmiştir; bu nedenle sıralama m.13 ve m.15 biçimindedir. m.14 sınırlama ya da durdurma rejimi değil, hakların Devletin bölünmez bütünlüğünü bozmak veya demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmak amacıyla kullanılmasını yasaklayan kötüye kullanma yasağıdır; bu yüzden m.14'ü içeren A, D ve E yanlıştır. Sıralamayı tersine çeviren B de yanlıştır, çünkü olağan dönem sınırlaması m.15'e dayanmaz. Cevap C.

  3. Soru 3

    Orta

    1982 Anayasası'nın kanun önünde eşitliği düzenleyen 10. maddesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Çocuklar, yaşlılar ve engelliler için alınacak tedbirler eşitliğe aykırı sayılmaz.
    • B)Eşitlik ilkesi, yalnızca Türk vatandaşları bakımından geçerli olan bir güvencedir.
    • C)Devlet organları işlemlerinde kişiler arasında dil ve din ayrımı gözetebilmektedir.
    • D)Kadın ve erkek eşitliğinin sağlanması devlete bir görev olarak verilmiş değildir.
    • E)İmtiyaz yasağı sebebiyle hiçbir toplumsal kesim için özel tedbir alınamamaktadır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Çocuklar, yaşlılar ve engelliler için alınacak tedbirler eşitliğe aykırı sayılmaz.

    Anayasa m.10, çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağını açıkça belirtir; bu, pozitif ayrımcılığın anayasal dayanağıdır ve E'yi de çürütür. Maddenin ilk cümlesi "herkes" ifadesini kullandığı ve ayrım yasağını vatandaşlıkla sınırlamadığı için B yanlıştır. Aynı madde kadınlar ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğunu, devletin bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü olduğunu söylediğinden D yanlıştır. Maddenin son fıkrası devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorunda olduğunu belirttiğinden C de kabul edilemez. Cevap A.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki haklardan hangisi 1982 Anayasası'nda "Kişinin Hakları ve Ödevleri" bölümünde düzenlenen koruyucu haklar arasında yer alır?

    • A)Çalışma ve sözleşme hürriyeti
    • B)Zorla çalıştırma yasağı
    • C)Dilekçe hakkı
    • D)Sosyal güvenlik hakkı
    • E)Kamu hizmetlerine girme hakkı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Zorla çalıştırma yasağı

    Zorla çalıştırma yasağı Anayasa m.18'de, İkinci Kısmın "Kişinin Hakları ve Ödevleri" başlıklı İkinci Bölümü içinde düzenlendiği için koruyucu haklardandır. Çalışma ve sözleşme hürriyeti m.48 ile sosyal ve ekonomik haklar bölümünde yer aldığından A yanlıştır; adında "çalışma" geçmesi onu kişi hakkı yapmaz. Sosyal güvenlik hakkı m.60 ile aynı bölümde düzenlendiğinden D de isteme haklarındandır. Dilekçe hakkı m.74, kamu hizmetlerine girme hakkı m.70 olmak üzere her ikisi de siyasi haklar ve ödevler bölümünde bulunduğundan C ve E katılma haklarıdır. Cevap B.

  5. Soru 5

    Kolay

    1982 Anayasası'nın 3. maddesinde yer alan hükümlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Devletin resmî dilinin Türkçe olduğu bu maddede belirtilmiştir.
    • B)Devletin başkentine ilişkin bir hüküm bu maddede yer almamaktadır.
    • C)Millî marş ve bayrak yalnızca kanunla belirlenir, maddede geçmez.
    • D)Türkiye Devleti'nin ülkesi bakımından bölünebilir olduğu kabul edilmiştir.
    • E)Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu bu maddeyle düzenlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin resmî dilinin Türkçe olduğu bu maddede belirtilmiştir.

    Anayasa m.3, Türkiye Devleti'nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olduğunu, dilinin Türkçe, bayrağının şekli kanunda belirtilen beyaz ay yıldızlı al bayrak, millî marşının İstiklal Marşı ve başkentinin Ankara olduğunu düzenler. Başkent ve millî marş da bu maddede sayıldığı için B ve C yanlıştır. Madde bölünmez bütünlüğü esas aldığından D, devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hüküm m.1'de yer aldığından E yanlıştır. Cevap A.

  6. Soru 6

    Orta

    1982 Anayasası'nın temel hak ve hürriyetlerin niteliğini düzenleyen 12. maddesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Temel hak ve hürriyetler, yalnızca kanun koyucunun tanıdığı haklardan oluşmaktadır.
    • B)Temel hak ve hürriyetler devredilebilir ve vazgeçilebilir nitelikte haklardır.
    • C)Temel hak ve hürriyetler kişiye hiçbir ödev ve sorumluluk yüklemeyen haklardır.
    • D)Herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez haklara sahiptir.
    • E)Temel hak ve hürriyetlerden yalnızca Türk vatandaşı olanlar yararlanabilmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez haklara sahiptir.

    Anayasa m.12/1, herkesin kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahip olduğunu söyler; bu nitelikler doğrudan maddede sayıldığı için B yanlıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası temel hak ve hürriyetlerin kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva ettiğini belirttiğinden C yanlıştır. Haklar kanun koyucunun bahşetmesine değil kişiliğe bağlı olduğundan A, madde "herkes" ifadesini kullandığı ve yabancıların durumu m.16'da ayrıca düzenlendiği için E de yanlıştır. Cevap D.

  7. Soru 7

    Zor

    Türkiye'de bulunan yabancıların temel hak ve hürriyetleri bakımından 1982 Anayasası'nın 16. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yabancıların temel hak ve hürriyetleri hiçbir biçimde sınırlandırılamamaktadır.
    • B)Yabancılar için haklar, milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir.
    • C)Yabancılar bakımından sınırlama ancak Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılabilir.
    • D)Yabancılar Anayasada düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin hiçbirinden yararlanamaz.
    • E)Yabancılar için sınırlama yapılırken milletlerarası hukuk ölçüt olarak alınamaz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yabancılar için haklar, milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir.

    Anayasa m.16, temel hak ve hürriyetlerin yabancılar için milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabileceğini düzenler; buradaki iki şart sınırlamanın kanunla yapılması ve milletlerarası hukuka uygun olmasıdır. Madde sınırlamaya izin verdiği için A, milletlerarası hukuku ölçüt kabul ettiği için E yanlıştır. Sınırlama kanunla yapılacağından ve temel haklar m.104 uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemeyeceğinden C yanlıştır. Anayasa haklarını "herkes" için tanıdığından yabancılar da kural olarak bu haklardan yararlanır, bu nedenle D de kabul edilemez. Cevap B.

  8. Soru 8

    Orta

    1982 Anayasası'nın din ve vicdan hürriyetini düzenleyen 24. maddesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Kişiler, gerekli görüldüğü hâllerde ibadet ile dinî ayin ve törenlere katılmaya zorlanabilir.
    • B)Din ve ahlak eğitimi ile öğretimi, devletin gözetim ve denetimi dışında yürütülmektedir.
    • C)Kimse dinî inancından dolayı kınanamaz, ancak inancını açıklamaya zorlanabilmektedir.
    • D)Din kültürü ve ahlak öğretimi, ilk ve ortaöğretimde seçmeli dersler arasında yer alır.
    • E)Herkes vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir; kimse ibadete zorlanamaz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Herkes vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir; kimse ibadete zorlanamaz.

    Anayasa m.24, herkesin vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahip olduğunu; kimsenin ibadete, dinî ayin ve törenlere katılmaya ya da dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağını, bunlardan dolayı kınanamayacağını ve suçlanamayacağını düzenler. Zorlamaya izin veren A ile açıklamaya zorlamayı mümkün gören C bu yüzden yanlıştır. Aynı madde din ve ahlak eğitim ve öğretiminin devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağını söylediğinden B yanlıştır. Din kültürü ve ahlak öğretimi ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında sayıldığı için D de yanlıştır. Cevap E.

  9. Soru 9

    Zor

    Bir kişi, işlediği iddia edilen bir suç sebebiyle yakalanmıştır. 1982 Anayasası'nın 19. maddesi uyarınca bu kişinin hâkim önüne çıkarılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yakalanan kişi, istisnasız biçimde yirmi dört saat içinde hâkim önüne çıkarılmalıdır.
    • B)Süre bakımından ferdî suçlar ile toplu suçlar arasında herhangi bir fark gözetilmemiştir.
    • C)Süre en geç kırk sekiz saat, toplu işlenen suçlarda en çok dört gündür.
    • D)Toplu olarak işlenen suçlarda bu süre yedi gün olarak öngörülmüş bulunmaktadır.
    • E)Yakalama sebepleri ile haklarındaki iddiaların ilgiliye bildirilmesi zorunlu değildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Süre en geç kırk sekiz saat, toplu işlenen suçlarda en çok dört gündür.

    Anayasa m.19, yakalanan veya tutuklanan kişinin, tutulma yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi için gerekli süre hariç olmak üzere en geç kırk sekiz saat ve toplu olarak işlenen suçlarda en çok dört gün içinde hâkim önüne çıkarılacağını düzenler. Bu nedenle tek bir yirmi dört saatlik süre öngören A ile ferdî ve toplu suç ayrımını yok sayan B yanlıştır; dört günlük süreyi yedi güne çıkaran D de maddeye aykırıdır. Aynı madde yakalanan veya tutuklanan kişilere yakalama ve tutuklama sebepleriyle haklarındaki iddiaların derhâl bildirileceğini emrettiğinden E de yanlıştır. Cevap C.

  10. Soru 10

    Orta

    1982 Anayasası'nın özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme hürriyetine ilişkin hükümleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Kural hâkim kararıdır; gecikmede sakınca varsa yazılı emir yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur.
    • B)Arama ve el koyma işlemleri her durumda yalnızca kolluk görevlilerinin kendi kararıyla yapılabilmektedir.
    • C)Haberleşmenin gizliliği, Anayasada sayılan hiçbir sebeple sınırlandırılamaz niteliktedir.
    • D)Konuta girilmesi ve arama yapılması için hiçbir koşulda hâkim kararına ihtiyaç duyulmaz.
    • E)Yetkili merciin yazılı emrinin hâkim onayına sunulma süresi kırk sekiz saat olarak belirlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kural hâkim kararıdır; gecikmede sakınca varsa yazılı emir yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur.

    Anayasa m.20, m.21 ve m.22 ortak bir güvence kurar: özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve haberleşme hürriyetine müdahale için kural olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri yeterlidir, ancak bu emir yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur ve hâkim kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar. Süreyi kırk sekiz saat gösteren E bu nedenle yanlıştır. Kolluğun kendi kararını yeterli sayan B ile hâkim kararını hiç aramayan D bu maddelerin aradığı güvenceyi tamamen ortadan kaldırdığı için yanlıştır. Haberleşme hürriyeti m.22'de sayılan sebeplere dayanılarak sınırlanabildiğinden C de kabul edilemez. Cevap A.

  11. Soru 11

    Zor

    1982 Anayasası'nın hak arama hürriyeti ve yargılamaya ilişkin güvencelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Hak arama hürriyeti, Anayasada yalnızca ceza davaları bakımından tanınmış bir haktır.
    • B)Mahkemeye başvurarak dava açma hakkı Anayasada düzenlenmiş bulunmamaktadır.
    • C)Mahkemeler, görev ve yetkisi içinde bulunan bir davaya bakmaktan kaçınabilmektedir.
    • D)Herkes, yargı mercileri önünde iddia, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir.
    • E)Kanuni hâkim güvencesi, kişinin tabi olduğu mahkeme dışında yargılanmasına izin verir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Herkes, yargı mercileri önünde iddia, savunma ve adil yargılanma hakkına sahiptir.

    Anayasa m.36, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğunu düzenler; bu hak dava türüyle sınırlı olmadığından A, Anayasada açıkça yer aldığından B yanlıştır. Aynı maddenin ikinci cümlesi hiçbir mahkemenin görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamayacağını söylediği için C yanlıştır. m.37, hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağını ve bu sonucu doğuran olağanüstü merciler kurulamayacağını belirttiğinden E maddenin tam tersini ifade eder. Cevap D.

  12. Soru 12

    Orta

    1982 Anayasası'nın dernek kurma hürriyeti ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına ilişkin hükümleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Dernek kurabilmek için önceden idareden izin alınması zorunlu tutulmuş bulunmaktadır.
    • B)Dernek kurma ile silahsız ve saldırısız toplantı hakkı önceden izne bağlı değildir.
    • C)Dernekler ancak yetkili asliye hukuk mahkemesinin vereceği kararla kurulabilmektedir.
    • D)Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlenebilmesi için mutlaka valilik izni alınması gerekir.
    • E)Dernek kurma hürriyeti, Anayasada sayılan hiçbir sebeple sınırlandırılamamaktadır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Dernek kurma ile silahsız ve saldırısız toplantı hakkı önceden izne bağlı değildir.

    Anayasa m.33 herkesin önceden izin almaksızın dernek kurma, bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahip olduğunu; m.34 ise herkesin önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahip olduğunu düzenler. Bu nedenle idari izin şartı arayan A ve valilik izni arayan D yanlıştır. Derneklerin kuruluşu mahkeme kararına bağlı olmayıp Türk Medeni Kanunu m.59 uyarınca kuruluş bildiriminin mülki amirliğe verilmesiyle tamamlandığından C yanlıştır. Her iki hürriyet de ilgili maddelerde gösterilen sebeplere dayanılarak kanunla sınırlanabildiği için E de kabul edilemez. Cevap B.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir belediye, imar planında yol olarak ayrılan özel mülkiyetteki bir taşınmazı kamu yararı gerekçesiyle kamulaştırmak istemektedir. 1982 Anayasası'nın mülkiyet hakkı ve kamulaştırmaya ilişkin hükümleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Mülkiyet hakkı mutlak nitelikte olduğundan kanunla dahi sınırlandırılması mümkün değildir.
    • B)Kamulaştırma işlemi, taşınmazın bedelinin ödenmesi şartı hiç aranmaksızın gerçekleştirilebilmektedir.
    • C)Mülkiyet kamu yararıyla kanunla sınırlanabilir; kamulaştırmada gerçek karşılık peşin ödenir.
    • D)Kamulaştırma yetkisi Anayasada yalnızca merkezî idare birimlerine tanınmış bulunmaktadır.
    • E)Mülkiyet hakkının kullanımının toplum yararına aykırı düşüp düşmediği hiç önem taşımaz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Mülkiyet kamu yararıyla kanunla sınırlanabilir; kamulaştırmada gerçek karşılık peşin ödenir.

    Anayasa m.35 herkesin mülkiyet ve miras haklarına sahip olduğunu, bu hakların ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceğini ve mülkiyet hakkının kullanılmasının toplum yararına aykırı olamayacağını düzenler; bu son cümle sebebiyle A ve E yanlıştır. m.46, Devlet ve kamu tüzelkişilerinin kamu yararının gerektirdiği hâllerde gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla taşınmazları kamulaştırabileceğini söyler; bedel şartını hiç aramayan B bu hükme aykırıdır. Aynı madde yetkiyi Devlet ve kamu tüzelkişilerine tanıdığından belediye de kamulaştırma yapabilir, dolayısıyla yetkiyi merkezî idareye özgüleyen D yanlıştır; maddede tarım reformu ve büyük enerji projeleri gibi sayılı hâller için taksitle ödeme istisnası ayrıca düzenlenmiştir. Cevap C.

  14. Soru 14

    Orta

    1982 Anayasası'nın düşünce ve kanaat hürriyeti ile düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetine ilişkin hükümleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Kişiler, kamu düzeni gerekçesiyle düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanabilmektedir.
    • B)Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti, hiçbir sebep gösterilerek sınırlandırılamaz.
    • C)Kişiler, sahip oldukları düşünce ve kanaatler sebebiyle kınanabilir ve suçlanabilir.
    • D)Basın ve yayın araçlarıyla yapılan açıklamalar bu hürriyetin kapsamı dışında kalır.
    • E)Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz, bunlardan dolayı kınanamaz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz, bunlardan dolayı kınanamaz.

    Anayasa m.25, herkesin düşünce ve kanaat hürriyetine sahip olduğunu; her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimsenin düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağını, düşünce ve kanaatleri sebebiyle kınanamayacağını ve suçlanamayacağını düzenler. "Her ne sebep ve amaçla olursa olsun" ifadesi karşısında kamu düzenine dayanan zorlamayı mümkün gören A ile kınama ve suçlamayı kabul eden C yanlıştır. m.26, düşünceyi söz, yazı, resim veya başka yollarla açıklama ve yayma hakkını tanıdığından basın ve yayın araçlarını kapsam dışı bırakan D yanlıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası bu hürriyetin millî güvenlik ve kamu düzeni gibi sebeplerle sınırlanabileceğini öngördüğü için B de kabul edilemez. Cevap E.

  15. Soru 15

    Zor

    Hukuk devleti ilkesiyle ilgili aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olması bu ilkenin gereğidir. II. Kanunların anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi bu ilkeyi güçlendiren bir araçtır. III. Hukuk devletinde yürütmenin bütün işlemleri yargı denetimi dışında bırakılabilir.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)I ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    Hukuk devleti, Anayasa m.2'de Cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılır ve devletin bütün organlarının hukukla bağlı olmasını, işlemlerinin yargı denetimine açık bulunmasını gerektirir. Anayasa m.125'in ilk cümlesi idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğunu söylediğinden I doğrudur. Kanunların anayasaya uygunluğunun Anayasa Mahkemesi eliyle denetimi m.148'de düzenlenmiş olup yasama organını da hukukla bağladığından II de doğrudur. III, hukuk devletinin özünü ortadan kaldıracağı ve m.125'in kuralına açıkça aykırı olduğu için yanlıştır; bu yüzden III'ü içeren D ve E elenir, II de doğru olduğundan yalnız I diyen A yanlıştır. Cevap C.

Sponsorlu