KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

1982 Anayasası Temel Bilgiler — Test 2

KPSS Vatandaşlık dersinin 1982 Anayasası Temel Bilgiler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1982 Anayasası'nın konuları genel ilkelerle yetinmeyip ayrıntılı ve tek tek düzenlemesi, onun kazuistik (düzenleyici) bir anayasa sayılmasına yol açar. Bu nitelik aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurur?

    • A)Anayasanın kanunlar karşısındaki üstünlüğünün ortadan kalkması
    • B)Anayasanın yargı organlarını bağlamaktan çıkması
    • C)Anayasa değişikliği usulünün basitleşmesi
    • D)Temel hakların kanunla düzenlenmesinin yasaklanması
    • E)Anayasa değişikliği ihtiyacının daha sık ortaya çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anayasa değişikliği ihtiyacının daha sık ortaya çıkması

    Ayrıntılı düzenleme, toplumsal koşullar değiştikçe metne müdahale gereğini artırır; bu nedenle kazuistik anayasalarda değişiklik ihtiyacı daha sık doğar. Kazuistiklik anayasanın bağlayıcılığını veya üstünlüğünü etkilemez; bu nitelikler Anayasa'nın 11. maddesinden kaynaklanır.

  2. Soru 2

    Orta

    Anayasa'nın 3. maddesinde yer alan "Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür" hükmünden aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılabilir?

    • A)Yerel yönetimlerin tamamen kaldırıldığı
    • B)İdarenin merkezden yönetim dışında bir usulle örgütlenemeyeceği
    • C)Devletin tekil (üniter) yapıda olduğu ve tek bir egemenliğe dayandığı
    • D)Ülke sınırlarının hiçbir şekilde kanunla düzenlenemeyeceği
    • E)Vatandaşlığın yalnızca soy bağına dayandığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devletin tekil (üniter) yapıda olduğu ve tek bir egemenliğe dayandığı

    Bölünmez bütünlük ilkesi tek devlet, tek ülke ve tek millet esasına dayanan üniter yapıyı ifade eder; tek bir egemenlik ve tek bir anayasal düzen söz konusudur. Üniter yapı yerel yönetimlerin varlığını engellemez; Anayasa yerinden yönetim kuruluşlarını ayrıca öngörmüştür, bu nedenle onların kaldırıldığı sonucu çıkarılamaz.

  3. Soru 3

    Orta

    Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin niteliği olarak "insan haklarına saygılı" ifadesi kullanılmıştır. Bu ifadeyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A)İnsan haklarının yalnızca vatandaşlar için tanındığını gösterir
    • B)1961 Anayasası'ndaki "insan haklarına dayanan" ifadesinin yerini almıştır
    • C)Temel hakların kanunla düzenlenmesini yasaklamaktadır
    • D)Uluslararası sözleşmelerin iç hukukta uygulanmasını engeller
    • E)Yalnızca sosyal ve ekonomik hakları kapsadığını belirtir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1961 Anayasası'ndaki "insan haklarına dayanan" ifadesinin yerini almıştır

    1961 Anayasası "insan haklarına dayanan devlet" derken 1982 Anayasası "insan haklarına saygılı devlet" ifadesini benimsemiştir. Bu nitelik hakların kanunla düzenlenmesini yasaklamaz; aksine Anayasa, hakların ancak kanunla sınırlanabileceğini öngörür, dolayısıyla ilgili seçenek yanlıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Türk bayrağının şekline ilişkin ayrıntıların ayrı bir kanunla düzenlenmiş olması, Anayasa'nın bayrağa ilişkin hükmüyle nasıl bağdaştırılır?

    • A)Anayasa bayrak konusunu hiç düzenlememiş, konuyu tümüyle kanun koyucuya bırakmıştır
    • B)Bayrağa ilişkin kanun, Anayasa hükmünü değiştirebilecek güçtedir
    • C)Bayrak konusu yalnızca yönetmelikle düzenlenebilecek bir alandır
    • D)Anayasa bayrağın niteliğini belirlemiş, ayrıntının kanunla düzenlenmesini öngörmüştür
    • E)Bayrağa ilişkin düzenleme Anayasa'nın değişmez hükümleri dışındadır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anayasa bayrağın niteliğini belirlemiş, ayrıntının kanunla düzenlenmesini öngörmüştür

    Anayasa'nın 3. maddesi bayrağın şeklinin kendi kanununda belirtilen ay yıldızlı al bayrak olduğunu söyleyerek çerçeveyi çizmiş, ayrıntıyı kanuna bırakmıştır. Bayrağa ilişkin hüküm 3. maddede yer aldığından 4. madde uyarınca değişmez hükümler arasındadır; bu nedenle E seçeneği yanlıştır.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri olarak kabul edilemez?

    • A)İdarenin kamu yararı gördüğü hâllerde yargı kararlarını uygulamayabilmesi
    • B)İdarenin bütün eylem ve işlemlerinin yargı denetimine açık olması
    • C)Kanunların Anayasaya uygunluğunun denetlenebilmesi
    • D)Suç ve cezaların kanunla belirlenmesi
    • E)Yargı bağımsızlığının ve hâkim güvencesinin sağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İdarenin kamu yararı gördüğü hâllerde yargı kararlarını uygulamayabilmesi

    Hukuk devletinde idare, yargı kararlarını gecikmeksizin uygulamak zorundadır; kamu yararı gerekçesiyle karara uymama yetkisi tanınması bu ilkeyle bağdaşmaz. Yargısal denetim, anayasaya uygunluk denetimi, suç ve cezada kanunilik ile hâkim güvencesi ise hukuk devletinin kurucu unsurlarıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Bir kanunun, Anayasa'nın Başlangıç kısmında yer alan ilkelere aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenmiştir. Bu iddianın anayasallık denetiminde dikkate alınabilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Başlangıç kısmının kanunlardan üstün ancak Anayasa'dan alt sırada olması
    • B)Başlangıç kısmının yalnızca yasama organını bağlaması
    • C)Başlangıç kısmının değiştirilmesinin teklif edilememesi
    • D)Başlangıç kısmının madde kenar başlıklarıyla aynı değerde olması
    • E)Başlangıç kısmının Anayasa metnine dâhil olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Başlangıç kısmının Anayasa metnine dâhil olması

    Anayasa'nın son hükümlerinde Başlangıç kısmının Anayasa metnine dâhil olduğu belirtildiğinden, Başlangıç ilkeleri anayasaya uygunluk denetiminde ölçü norm olarak kullanılabilir. Madde kenar başlıkları ise metinden sayılmaz; bu nedenle ikisini eşitleyen seçenek yanlıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir kişinin, dinî inancını açıkça yaşamasına devletin karışmaması; buna karşılık kamu düzenini bozan bir eylemin din adına yapıldığı gerekçesiyle hukuka uygun sayılmaması, laikliğin hangi iki yönünü birlikte gösterir?

    • A)Devletin inançlar karşısında tarafsızlığı ile din ve devlet işlerinin ayrılığı
    • B)Devletin sosyal yardım yükümlülüğü ile kanun önünde eşitlik ilkesinin gereği
    • C)Yargı bağımsızlığı ile hâkim güvencesinin birlikte sağlanması gereği
    • D)Kuvvetler ayrılığı ile yasama bağışıklığı
    • E)Devletin bütünlüğü ile resmî dil kuralı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin inançlar karşısında tarafsızlığı ile din ve devlet işlerinin ayrılığı

    Laiklik hem bireyin inanç özgürlüğüne devletin karışmamasını hem de hukuk düzeninin dinî kurallara değil pozitif hukuka dayanmasını içerir; olayda her iki yön birlikte görülmektedir. Yargı bağımsızlığı ve kuvvetler ayrılığı ise farklı anayasal ilkelerdir ve olayla doğrudan ilgisi yoktur.

  8. Soru 8

    Orta

    Anayasa'da benimsenen Atatürk milliyetçiliği anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yalnızca aynı soydan gelenleri kapsayan, kan bağını esas alan bir anlayıştır
    • B)Din birliğini esas alan bir topluluk anlayışını ifade eder
    • C)Türk Devleti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkesi kapsayan bir anlayışa dayanır
    • D)Yabancıların temel haklardan yararlanmasını tümüyle engeller
    • E)Devletin resmî dilinin birden fazla olmasını gerektirir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Türk Devleti'ne vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkesi kapsayan bir anlayışa dayanır

    Anayasa'nın vatandaşlığa ilişkin düzenlemesi, Türk Devleti'ne vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkesi Türk sayar; Atatürk milliyetçiliği de ırk ya da din esasına değil bu hukuki bağa dayanır. Yabancılar da temel hak ve hürriyetlerden yararlanır, bu haklar yalnızca milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir.

  9. Soru 9

    Orta

    Anayasa Mahkemesinin bir kanunu, Cumhuriyetin niteliklerine aykırı bulduğu gerekçesiyle iptal etmesi, aşağıdaki anayasal sonuçlardan hangisini en açık biçimde göstermektedir?

    • A)Anayasa Mahkemesinin denetim yoluyla yasama yetkisini kullanabildiğini
    • B)Cumhuriyetin niteliklerinin yalnızca yürütmeyi bağladığını
    • C)Kanunların Anayasa karşısında üstün sayıldığını
    • D)Cumhuriyetin niteliklerinin yasama organını da bağlayan hukuk kuralları olduğunu
    • E)Anayasa maddelerinin yalnızca yol gösterici olduğunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cumhuriyetin niteliklerinin yasama organını da bağlayan hukuk kuralları olduğunu

    Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayan temel hukuk kurallarıdır ve kanunlar Anayasaya aykırı olamaz; iptal kararı bu bağlayıcılığın sonucudur. Denetim yetkisi kullanmak yasama yetkisi kullanmak anlamına gelmediğinden ve kanunlar Anayasa'nın altında yer aldığından ilgili seçenekler yanlıştır.

  10. Soru 10

    Zor

    Anayasa'nın değiştirilemez hükümlerine ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Başlangıç kısmı 4. maddede açıkça sayılan değişmez hükümler arasındadır
    • B)Başlangıç kısmı, 4. maddede sayılan değişmez hükümler arasında ayrıca gösterilmemiştir
    • C)Değişmez hükümler, olağanüstü hâl ilan edilmesi hâlinde istisnaen değiştirilebilir
    • D)Değişmez hükümler halkoylamasıyla kaldırılabilir
    • E)Değişmez hükümlerin kapsamı her yasama döneminde Meclisçe belirlenir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Başlangıç kısmı, 4. maddede sayılan değişmez hükümler arasında ayrıca gösterilmemiştir

    Anayasa'nın 4. maddesi yalnızca 1, 2 ve 3. maddeleri saymıştır; Başlangıç kısmı bu sayımda yer almaz, ancak 2. madde Cumhuriyeti "Başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan" devlet olarak tanımladığından dolaylı bir bağ kurulur. Değişmez hükümler olağanüstü hâlde ya da halkoylamasıyla da kaldırılamaz; yasak mutlaktır.

  11. Soru 11

    Zor

    Anayasa'nın 2. maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri sayılırken kullanılan ifadelerden biri de "toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde" olmaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu maddede yer alan unsurlardan biri değildir?

    • A)Toplumun huzuru ve millî dayanışma
    • B)İnsan haklarına saygılı olma
    • C)Atatürk milliyetçiliğine bağlılık
    • D)Başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanma
    • E)Ekonomik kalkınmanın planlı biçimde yürütülmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ekonomik kalkınmanın planlı biçimde yürütülmesi

    Anayasa'nın 2. maddesi; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, Başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti tanımını yapar. Planlı kalkınma ise 2. maddede değil, Anayasa'nın ekonomik hükümlerinde ele alınmıştır.

  12. Soru 12

    Zor

    Bir Anayasa değişikliği teklifiyle, Türkçenin yanı sıra başka bir dilin de resmî dil olarak kabul edilmesi öngörülmektedir. Bu teklifin anayasal durumu bakımından aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Teklif, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üçte iki çoğunlukla kabul edilirse geçerli olur
    • B)Resmî dil kuralı değişmez hükümler arasında olduğundan teklif mümkün değildir
    • C)Teklif, ancak Anayasa değişikliği yerine kanunla yapılırsa geçerlidir
    • D)Teklif, halkoylamasında kabul edilirse hukuka uygun hâle gelir
    • E)Teklif, Anayasa Mahkemesinin ön onayı alınırsa görüşülebilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Resmî dil kuralı değişmez hükümler arasında olduğundan teklif mümkün değildir

    Resmî dilin Türkçe olduğu kuralı Anayasa'nın 3. maddesinde yer alır; 4. madde ise 1., 2. ve 3. maddelerdeki hükümlerin değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif dahi edilemeyeceğini öngörür. Bu mutlak yasak, teklifin usulüne ilişkin hiçbir çözümle aşılamaz: üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi (A) ya da halkoylamasında onaylanması (D) sonucu değiştirmez, çünkü yasak teklif aşamasında doğar. Aynı düzenlemenin kanunla yapılması (C) da mümkün değildir; 11. madde uyarınca kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz. Anayasa Mahkemesinin ön onayı ise Anayasa'da yer almayan bir usuldür.

  13. Soru 13

    Zor

    1982 Anayasası'nın hazırlanış süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Danışma Meclisi ile Millî Güvenlik Konseyinden oluşan Kurucu Meclis tarafından hazırlanmıştır
    • B)Doğrudan halk tarafından seçilen bir kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır
    • C)Yürürlükteki Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hazırlanmıştır
    • D)Bir uzmanlar komisyonunca hazırlanıp halkoylamasına sunulmadan yürürlüğe girmiştir
    • E)Anayasa Mahkemesi tarafından hazırlanıp Meclisçe onaylanmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Danışma Meclisi ile Millî Güvenlik Konseyinden oluşan Kurucu Meclis tarafından hazırlanmıştır

    1982 Anayasası, üyeleri seçimle belirlenmeyen Danışma Meclisi ile Millî Güvenlik Konseyinin oluşturduğu Kurucu Meclis eliyle hazırlanmış ve ardından halkoylamasına sunulmuştur. Bu nedenle hem doğrudan halkın seçtiği bir kurucu meclisten söz eden hem de halkoylaması yapılmadığını söyleyen seçenekler yanlıştır.

  14. Soru 14

    Zor

    "Cumhuriyetin nitelikleri değiştirilemez; buna karşılık Anayasa'nın Başlangıç kısmı yürürlükte kaldığı süre boyunca değiştirilmiştir." Bu iki tespit birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A)Anayasa'nın hiçbir hükmü değiştirilemez niteliktedir
    • B)Başlangıç kısmı Anayasa metninin dışındadır
    • C)Cumhuriyetin nitelikleri de uygulamada değiştirilebilmektedir
    • D)Değişmezlik yasağının kapsamı, 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlı yorumlanmaktadır
    • E)Bu tespitlerden, anayasa değişikliklerinde halkoylamasının zorunlu olmadığı sonucuna ulaşılır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Değişmezlik yasağının kapsamı, 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlı yorumlanmaktadır

    Değişmezlik yasağı 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlıdır; bu sayıma girmeyen Başlangıç kısmı usulüne uygun anayasa değişiklikleriyle değiştirilebilmiştir. Başlangıç kısmının metne dâhil olması (madde 176) onun değişmez olmasını gerektirmez; bu nedenle onu metin dışı sayan seçenek yanlıştır. E seçeneği de yapılamayacak bir çıkarımdır: her iki tespit de değişikliklerin hangi usulle (halkoylamalı ya da halkoylamasız) yapıldığına ilişkin bilgi içermediğinden, halkoylamasının zorunlu olup olmadığı konusunda bu tespitlerden sonuç çıkarılamaz.

  15. Soru 15

    Zor

    Anayasa'nın ilk dört maddesinin bir arada değerlendirilmesinden, 1982 Anayasası'nın devlet düzenine ilişkin temel tercihleri bakımından aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

    • A)Devletin şeklinin cumhuriyet olarak belirlendiği
    • B)Devletin niteliklerinin anayasal güvenceye bağlandığı
    • C)Devletin yönetim biçiminin federal esasa göre düzenlendiği
    • D)Ülke ve millet bütünlüğünün esas alındığı
    • E)Belirli hükümlerin anayasa değişikliğine kapalı tutulduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devletin yönetim biçiminin federal esasa göre düzenlendiği

    İlk dört madde; cumhuriyet şeklini, Cumhuriyetin niteliklerini, bütünlük ve devletin sembollerini belirler ve bunları değişmez kılar. Bu düzenlemeler tek egemenliğe dayanan tekil bir yapıyı gösterdiğinden federal esasa ilişkin bir tercih çıkarılamaz.

Sponsorlu