Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Vatandaşlık dersinin Karma Sorular konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 198 soru kitap sırasına göre 14 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
1 kolay8 orta6 zor
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) kuruluş yeri ile bugünkü merkezi aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
Doğru cevap: B — Bağdat — Viyana
OPEC 1960'ta Bağdat'ta kurulmuş, merkezi 1965'ten itibaren Viyana'da bulunmaktadır. Cenevre DTÖ'nün, Paris ise OECD'nin merkezidir; bu şehirlerin OPEC ile kurumsal bir bağlantısı yoktur.
Gelişmekte olan sekiz İslam ülkesinin ekonomik iş birliğini amaçlayan D-8'in kuruluş bildirisi 1997'de hangi şehirde açıklanmıştır?
Doğru cevap: E — İstanbul
D-8, 1997'de İstanbul Deklarasyonu ile kurulmuştur ve sekretaryası da İstanbul'dadır. Kuala Lumpur, İslamabad, Cakarta ve Kahire kurucu üye ülkelerin şehirleri olmakla birlikte kuruluş bildirisine ev sahipliği yapmamıştır.
1960'ta Stockholm Sözleşmesi ile kurulan ve merkezi Cenevre'de bulunan serbest ticaret kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — EFTA
Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) 1960'ta Stockholm Sözleşmesi ile kurulmuş olup merkezi Cenevre'dedir. MERCOSUR Güney Amerika'da, APEC ise Asya-Pasifik bölgesinde faaliyet gösteren farklı oluşumlardır.
Afrika Birliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: D — 2002'de kurulmuş olup merkezi Addis Ababa'dadır
Afrika Birliği, 1963'te kurulan Afrika Birliği Örgütü'nün yerine 2002'de kurulmuş olup merkezi Addis Ababa'dadır. Kahire Arap Ligi'nin, Cakarta ASEAN'ın, İstanbul ise KEİ'nin sekretaryasının bulunduğu şehirdir.
2001 yılında kurulan ve adını kuruluş bildirisinin imzalandığı Çin şehrinden alan bölgesel örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Şanghay İşbirliği Örgütü
Şanghay İşbirliği Örgütü 2001'de Şanghay'da kurulmuş olup sekretaryası Pekin'dedir. Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın merkezi Tahran'da, Körfez İşbirliği Konseyi'nin merkezi ise Riyad'dadır.
Ekonomik ve bölgesel kuruluşlara ilişkin aşağıdaki kuruluş–merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: B — Arap Ligi — Cidde
Arap Ligi'nin genel sekreterliği Kahire'dedir; Cidde ise İslam İşbirliği Teşkilatı'nın merkezidir. OECD'nin Paris, Dünya Ticaret Örgütü'nün Cenevre, OPEC'in Viyana ve KEİ'nin İstanbul merkezli olduğu bilgileri doğru verilmiştir.
Türkiye–Avrupa Birliği ilişkilerine dair aşağıdaki gelişmelerin eskiden yeniye doğru sıralanışı hangisidir? I. Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girmesi II. Ankara Anlaşması'nın imzalanması III. Katılım müzakerelerinin başlaması
Doğru cevap: A — II - I - III
Ankara Anlaşması 1963'te imzalanmış, Gümrük Birliği 1996'da yürürlüğe girmiş, katılım müzakereleri ise 2005'te başlamıştır; doğru sıralama II-I-III'tür. Aradaki 1970 tarihli Katma Protokol geçiş dönemini düzenlemiştir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği hakkında aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur? I. Sanayi ürünlerinde gümrük vergilerinin karşılıklı olarak kaldırılmasını içerir. II. Türkiye'ye Birliğin karar organlarında oy hakkı kazandırmıştır. III. Ortaklık Konseyi kararıyla hayata geçirilmiştir.
Doğru cevap: B — I ve III
Gümrük Birliği sanayi ürünlerinde gümrük vergilerini karşılıklı kaldırmış ve Ortaklık Konseyi'nin 1995 tarihli kararıyla 1996'da yürürlüğe girmiştir; bu nedenle I ve III doğrudur. Gümrük Birliği üyelik anlamına gelmediğinden Türkiye'ye karar organlarında oy hakkı vermez.
Ankara Anlaşması'nın ortaklık ilişkisi için öngördüğü dönemler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru cevap: B — Hazırlık dönemi, geçiş dönemi ve son dönem
1963 tarihli Ankara Anlaşması, ortaklığı hazırlık, geçiş ve son dönem olmak üzere üç aşamalı biçimde kurgulamıştır. Tarama ve müzakere aşamaları 2005 sonrası katılım sürecine ait olup Anlaşma'nın öngördüğü dönemlendirme değildir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği'ni başlatan hukuki işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Ortaklık Konseyi'nin 1995 tarihli kararı
Gümrük Birliği, Ortaklık Konseyi'nin 6 Mart 1995 tarihli 1/95 sayılı kararıyla kurulmuş ve 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girmiştir. Ne Adalet Divanı kararı ne de Komisyon ilerleme raporu böyle bir hukuki sonuç doğurabilir.
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Birliği üyesi değildir?
Doğru cevap: C — Norveç
Norveç, iki kez yapılan referandumlarda üyeliği reddettiği için Avrupa Birliği üyesi olmamış, EFTA içinde kalmıştır. Portekiz 1986'da, Slovenya ile Litvanya 2004'te, Hırvatistan ise 2013'te Birliğe katılmıştır.
BRICS kısaltmasının adını oluşturan beş ülke aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: C — Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika
BRICS kısaltması Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın baş harflerinden oluşur. Oluşum 2006'da BRIC adıyla ve dört ülkeyle (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin) kurulmuş; Güney Afrika 2010'da katılınca kısaltma BRICS hâlini almıştır. Sonraki yıllarda gruba yeni üyeler katılmışsa da kısaltmayı oluşturan ülkeler değişmemiştir. Bu nedenle Bulgaristan, İran ve Suudi Arabistan'ı kısaltmanın harflerine dayandıran A seçeneği yanlıştır; Belçika, Romanya, İtalya, Kanada ve İspanya gibi ülkelerin de bu oluşumla bağlantısı bulunmadığından B ve E seçenekleri de hatalıdır.
Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: A — Üyeleri arasında ortak para birimi kullanılması zorunludur
KEİ 1992'de İstanbul'da kurulmuş, sekretaryası İstanbul'da bulunan ve bölgesel ekonomik iş birliğini amaçlayan bir örgüttür; Türkiye kurucu üyedir. Ortak para birimi kullanımı KEİ'nin değil, Euro Bölgesi'ne dâhil Avrupa Birliği üyelerinin konusudur.
Aşağıdaki kuruluş–kuruluş yılı eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: E — Dünya Ticaret Örgütü — 1995
Dünya Ticaret Örgütü 1995'te kurulmuştur. OECD 1961'de, OPEC 1960'ta, EFTA 1960'ta, ASEAN ise 1967'de kurulduğundan diğer eşleştirmelerde verilen yıllar hatalıdır.
Türkiye'nin gelişmekte olan ülkelerde kalkınma projeleri yürüten ve teknik iş birliği sağlayan kamu kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — TİKA
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) 1992'de kurulmuş, merkezi Ankara'da bulunan kalkınma iş birliği kurumudur. TÜRKSOY kültür alanında çalışan uluslararası bir teşkilat, TÜBİTAK ise bilimsel araştırmaları destekleyen kurumdur.
