Türkiye'nin İklimi — Test 5

Doğru cevap: B — Karadeniz iklimi

Karadeniz ikliminde nemli hava kütleleri yıl boyunca kıyı dağlarının yamaçlarında yükselmeye zorlandığından her mevsim yağış görülür ve kurak dönem oluşmaz. Akdeniz iklimi yanlıştır, çünkü orada yaz mevsimi sıcak ve belirgin biçimde kuraktır.

Doğru cevap: A — Yaz kuraklığının olmaması, nemin yüksekliği

Çay, kuraklığa dayanıksız bir bitkidir ve yıl boyunca nemli, ılıman koşullar ister; bu koşullar yalnızca her mevsimi yağışlı olan Doğu Karadeniz kıyısında sağlanır. Geniş alüvyal ova seçeneği yanlıştır, çünkü çay bölgede daha çok eğimli yamaçlarda yetiştirilir ve belirleyici olan arazi değil iklim koşuludur.

Doğru cevap: C — Akdeniz iklimi

Akdeniz iklimi yaz kuraklığı, ılık ve yağışlı kış ile tanımlanır; kuraklığa uyum sağlamış kısa boylu, sert yapraklı çalılardan oluşan maki bu iklimin doğal örtüsüdür. Karadeniz iklimi yanlıştır, çünkü orada yaz kurak geçmez ve doğal örtü gür nemli ormandır.

Doğru cevap: E — Turunçgil

Veriler yaz kuraklığı ve ılık kışıyla Akdeniz iklimini gösterir; turunçgiller kışın donmayan, yazın sıcak geçen bu koşullarda yetişir. Çay ve fındık yanlıştır, çünkü bu ürünler kuraklığa dayanamaz ve her mevsimi yağışlı Karadeniz kıyısını gerektirir.

Doğru cevap: D — Doğal bitki örtüsü gür ormandır

Yıllık sıcaklık farkının 16 °C'de kalması, yağışın yüksek ve her mevsime dağılmış olması Karadeniz iklimini gösterir; bu koşullarda doğal örtü nemli, gür ormandır. Bozkır seçeneği yanlıştır, çünkü bozkır yıllık yağışın 400 mm dolayında olduğu ve yaz kuraklığının uzun sürdüğü iç kesimlerin örtüsüdür.

Doğru cevap: D — İç Anadolu

Yıllık sıcaklık farkının 24 °C olması, yağışın 400 mm'nin altında kalması ve ilkbahar maksimumu İç Anadolu karasal ikliminin tipik göstergeleridir. Akdeniz ve Ege kıyıları yanlıştır, çünkü buralarda ocak ortalaması sıfırın altına inmez ve yağış maksimumu kış mevsiminde görülür.

Doğru cevap: E — Yıl boyunca deniz etkisi altında bulunmaktadır

Ocak ortalamasının -8 °C olması, uzun kar örtüsü ve düşük temmuz ortalaması yüksek ve karasal bir alanı, yani Doğu Anadolu koşullarını işaret eder. Deniz etkisi altında olduğu söylenemez, çünkü deniz etkisi kışı ılıtır ve yıllık sıcaklık farkını küçültürdü; burada tam tersi bir tablo vardır.

Doğru cevap: B — Şanlıurfa

Yaz ortalamasının 31 °C'ye çıkması, kışın sıfırın altına inmemesi ve yağışın azlığı Güneydoğu Anadolu karasal iklimine uyar. Antalya yanlıştır, çünkü kıyı Akdeniz merkezlerinde ocak ortalaması daha yüksektir ve yıllık yağış toplamı bu değerin belirgin biçimde üzerindedir.

Doğru cevap: A — Marmara geçiş iklimi

Kışların Akdeniz'e göre serin, yazların Karadeniz'e göre daha kurak geçmesi ve verilerin bu iki iklimin arasında kalması Marmara geçiş iklimini tanımlar. Tipik Akdeniz iklimi yanlıştır, çünkü orada ocak ortalaması daha yüksek olur ve yaz kuraklığı çok daha keskin yaşanır.

Doğru cevap: C — Çay

Zeytin, turunçgil, pamuk ve muz kışın donmayan, yazın sıcak ve uzun geçen Akdeniz koşullarını ister. Çay ise yaz kuraklığına dayanamadığı için Akdeniz ikliminde değil, her mevsimi yağışlı Doğu Karadeniz kıyısında yetiştirilir.

Doğru cevap: C — Kış sıcaklıklarının uzun süre sıfırın altında kalması

Karadeniz kıyısında tahıl tarımını kısıtlayan asıl etkenler yaz yağışlarının hasadı zorlaştırması, engebeli arazi ve düzlüklerin darlığıdır. Kış sıcaklıklarının uzun süre sıfırın altında kalması yanlıştır, çünkü kıyı kuşağında deniz etkisiyle kışlar ılık geçer ve don olayları seyrektir.

Doğru cevap: B — Geniş düzlüklerin sulamayla desteklenebilmesi

İç Anadolu'da geniş düzlükler makineli tarıma elverişlidir ve yaz kuraklığının etkisi sulamayla giderildiğinde şeker pancarı verimli biçimde yetiştirilir. Yağışın 1000 mm'yi aştığı seçeneği yanlıştır, çünkü bölge Türkiye'nin en az yağış alan alanlarındandır.

Doğru cevap: D — Her iki merkezde de yaz aylarında sulama gereksinimi aynı düzeydedir

M'de yaz da yağışlı olduğu için sulama gereksinimi düşükken, N'de yaz tümüyle kurak geçtiğinden sulama zorunludur; bu nedenle gereksinimin aynı düzeyde olduğu yargısı yanlıştır. Diğer seçenekler verilerle uyumludur: kış ortalamaları eşit, M'nin yıllık farkı 16 °C, N'ninki 23 °C'dir ve M'nin yüksek yağışı orman örtüsünü destekler.

Doğru cevap: E — Yaz yağışlarının gür çayır alanları oluşturması

Bölgede yükseltiye bağlı olarak yaz aylarında da yağış görülür; bu da yüksek platolarda ve dağ eteklerinde gür yaz otlaklarının oluşmasını sağlar ve büyükbaş hayvancılığı destekler. Kışların ılık geçtiği seçeneği yanlıştır, çünkü Doğu Anadolu'da kışlar Türkiye'nin en sert kışlarıdır ve hayvanlar uzun süre ağıllarda beslenir.

Doğru cevap: A — Yağışın az olması ve yaz kuraklığının uzun sürmesi

Bozkır, yağışın yetersiz kaldığı ve yaz kuraklığının uzun sürdüğü alanlarda ilkbaharda yeşerip yazın kuruyan otsu bitkilerden oluşur; İç Anadolu bu koşulları taşır. Yağışın her mevsime dağıldığı seçeneği yanlıştır, çünkü böyle bir rejimde örtü bozkır değil orman olurdu.