KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

İlk Türk Devletleri — Test 8

KPSS Tarih dersinin İlk Türk Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde suçlulara genellikle ölüm ya da mal ile ödeme cezaları verilmiş, uzun süreli hapis cezasına başvurulmamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Toplumda hiç suç işlenmemesi
    • B)Hukuk kurallarının bulunmaması
    • C)Suçluların hiç yargılanmaması
    • D)Cezaların yalnızca dinî bir nitelik taşıyor olması
    • E)Konargöçer yaşamın kalıcı yapılar kurmayı zorlaştırması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Konargöçer yaşamın kalıcı yapılar kurmayı zorlaştırması

    Sürekli yer değiştiren bir toplumda suçluyu uzun süre alıkoyacak kalıcı yapılar kurmak ve beslemek güç olduğundan cezalar ölüm ya da mal ödeme biçiminde belirlenmiştir. Türklerde töre adıyla işleyen bir hukuk düzeni ve yargılama bulunduğundan ilgili seçenekler yanlıştır.

  2. Soru 2

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerde ekonominin temelini oluşturan uğraş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz ticareti
    • B)Hayvancılık
    • C)Madencilik
    • D)Balıkçılık
    • E)Ormancılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hayvancılık

    Konargöçer yaşam süren Türklerde ekonominin temelini at, koyun ve sığır yetiştiriciliğine dayalı hayvancılık oluşturmuştur. Karasal bir coğrafyada yaşandığından deniz ticareti ve balıkçılık temel geçim kaynağı olmamıştır.

  3. Soru 3

    Orta

    Sibirya'nın kuzeyinden başlayarak Karadeniz'in kuzeyine uzanan ve samur, sincap gibi hayvan derilerinin taşındığı ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İpek Yolu
    • B)Baharat Yolu
    • C)Kral Yolu
    • D)Kürk Yolu
    • E)Tuz Yolu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kürk Yolu

    Kuzey bozkırlarından geçen ve kürk ticaretine dayanan bu yol Kürk Yolu olarak adlandırılır. İpek Yolu Çin'den Akdeniz'e uzanan ipek ticaretine, Baharat Yolu ise Hindistan kaynaklı baharat ticaretine dayandığından farklı güzergâhlardır.

  4. Soru 4

    Orta

    İslamiyet öncesi Türk topluluklarında ticaretin büyük bölümünün mal karşılığında mal verme yöntemiyle yürütüldüğü bilinmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Değiş tokuşa dayalı bir ticaretin yaygın olduğunun
    • B)Ticaretin tamamen yasaklandığının
    • C)Ticaretin yalnızca deniz yoluyla yapıldığının
    • D)Türklerin hiç ticaret yapmadığının
    • E)Ticaretin yalnızca Çin ile sınırlı kaldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Değiş tokuşa dayalı bir ticaretin yaygın olduğunun

    Mal karşılığında mal verme, takas yani değiş tokuş usulünün yaygın olduğunu gösterir. İpek Yolu ve Kürk Yolu üzerinden yürütülen geniş ticari faaliyetler, Türklerin hiç ticaret yapmadığı yargısını da geçersiz kılar.

  5. Soru 5

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerin kullandığı alfabelerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

    • A)Göktürk alfabesi 18, Uygur alfabesi 38 harften oluşur.
    • B)Her iki alfabe de 24 harften oluşur.
    • C)Göktürk alfabesi 38, Uygur alfabesi 18 harften oluşur.
    • D)Göktürk alfabesi Uygurlar tarafından geliştirilmiştir.
    • E)Uygur alfabesi Orhun Yazıtları'nda kullanılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Göktürk alfabesi 38, Uygur alfabesi 18 harften oluşur.

    Göktürk alfabesi 38, Uygur alfabesi ise 18 harften oluşur. Orhun Yazıtları Göktürk alfabesiyle yazıldığından, bu yazıtlarda Uygur alfabesinin kullanıldığı seçeneği yanlıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Demir dağı eriterek sıkışıp kaldıkları vadiden çıkışı ve yeniden güçlenmeyi anlatan Ergenekon Destanı aşağıdaki Türk topluluklarından hangisine aittir?

    • A)Uygurlar
    • B)Sakalar
    • C)Hunlar
    • D)Kırgızlar
    • E)Göktürkler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Göktürkler

    Ergenekon Destanı Göktürklere ait olup yeniden bağımsızlaşma temasını işler. Göç ve Türeyiş destanları Uygurlara, Alp Er Tunga Destanı ise Sakalara ait olduğundan bu seçenekler doğru değildir.

  7. Soru 7

    Zor

    Aşağıdaki destan-topluluk eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Göç Destanı — Uygurlar
    • B)Oğuz Kağan Destanı — Uygurlar
    • C)Alp Er Tunga Destanı — Sakalar
    • D)Ergenekon Destanı — Göktürkler
    • E)Manas Destanı — Kırgızlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Oğuz Kağan Destanı — Uygurlar

    Oğuz Kağan Destanı Uygurlara değil Hunlara mal edilen bir destandır; Uygurlara ait destanlar Göç ve Türeyiş destanlarıdır. Diğer seçeneklerde verilen eşleştirmeler tarihsel olarak doğrudur.

  8. Soru 8

    Orta

    İslamiyet öncesi Türk edebiyatında cenaze törenlerinde okunan ağıtlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Koşuk
    • B)Sav
    • C)Destan
    • D)Sagu
    • E)Töre
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sagu

    Yuğ adı verilen cenaze törenlerinde söylenen ağıtlara sagu denir. Koşuk şölen ve av törenlerinde söylenen şiir türü, sav ise atasözü karşılığı olduğundan farklı türlerdir.

  9. Soru 9

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerde düzenlenen sığır adlı tören aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

    • A)Toplu olarak yapılan sürek avı törenini
    • B)Cenaze törenini
    • C)Kağanın tahta çıkış törenini
    • D)Evlilik törenini
    • E)Kurultayın açılış törenini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplu olarak yapılan sürek avı törenini

    Sığır, toplu biçimde düzenlenen sürek avı törenidir ve aynı zamanda askerî bir tatbikat işlevi görmüştür. Cenaze töreni yuğ, şölen ise ziyafet anlamına geldiğinden bu seçenekler farklı törenleri karşılar.

  10. Soru 10

    Orta

    Altay bölgesindeki bir kurganda bulunan ve bilinen en eski düğümlü halı kabul edilen Pazırık Halısı, İslamiyet öncesi Türklerle ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt gösterilebilir?

    • A)Yerleşik hayata toplu biçimde geçildiğine
    • B)Deniz ticaretinin geliştiğine
    • C)Dokumacılıkta ileri bir düzeye ulaşıldığına
    • D)Yazının yaygın olarak kullanıldığına
    • E)Tarımın tek geçim kaynağı olduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dokumacılıkta ileri bir düzeye ulaşıldığına

    İnce işçilik gerektiren düğümlü bir halının varlığı, dokumacılığın ileri düzeyde olduğunu doğrudan kanıtlar. Konargöçer yaşam süren bu topluluklarda tarım tek geçim kaynağı olmadığından ilgili seçenek yanlıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    İslamiyet öncesi Türk sanatında geyik, kartal, pars ve dağ keçisi gibi hayvan figürlerinin eşyalar üzerine sıkça işlendiği görülmektedir. Hayvan üslubu olarak adlandırılan bu özellik aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Deniz canlılarının kutsal sayılmasıyla
    • B)Tarımsal üretimin öne çıkmasıyla
    • C)Şehir mimarisinin gelişmesiyle
    • D)Yazının sanatta kullanılmasıyla
    • E)Doğa ve hayvanlarla iç içe bir yaşam sürülmesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doğa ve hayvanlarla iç içe bir yaşam sürülmesiyle

    Hayvancılığa ve avcılığa dayalı bir yaşam süren toplulukların sanatına hayvan figürlerinin yansıması doğaldır. Anıtsal şehir mimarisi Türklerde ancak Uygurlarla belirginleştiğinden hayvan üslubunun açıklaması olamaz.

  12. Soru 12

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türk toplumunda toplumsal yapının en küçük biriminden başlayarak doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İl — Budun — Boy — Urug — Oguş
    • B)Oguş — Urug — Boy — Budun — İl
    • C)Boy — Oguş — Urug — İl — Budun
    • D)Urug — Boy — Oguş — İl — Budun
    • E)Budun — İl — Oguş — Urug — Boy
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Oguş — Urug — Boy — Budun — İl

    Türk toplum yapısı en küçük birim olan oguştan (aile) başlayarak urug, boy, budun ve il (devlet) biçiminde genişler. Diğer seçeneklerde sıralama en büyük birimden başladığı ya da karıştırıldığı için yanlıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    Türk devletlerinde boylar güçlü bir kağan çevresinde kısa sürede birleşebilmiş; merkezî otorite zayıfladığında ise aynı hızla ayrılabilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

    • A)Türklerde düzenli ordunun bulunmamasını
    • B)Boyların hiçbir zaman bir araya gelmemesini
    • C)Devletlerin yalnızca dış güçlerce yıkılmasını
    • D)Türk devletlerinin hızla kurulup hızla dağılabilmesini
    • E)Türklerde töre anlayışının bulunmamasını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Türk devletlerinin hızla kurulup hızla dağılabilmesini

    Boy teşkilatına dayanan yapı, güçlü bir lider etrafında hızlı birleşmeyi mümkün kıldığı gibi otorite zayıfladığında hızlı çözülmeye de yol açmıştır. Mete Han'ın kurduğu onlu sistem, Türklerde düzenli ordunun bulunmadığı yargısını da geçersiz kılar.

  14. Soru 14

    Orta

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hatunun kurultaya katıldığı, elçileri kabul ettiği ve zaman zaman devlet işlerinde söz sahibi olduğu bilinmektedir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Kadının toplumsal ve siyasi hayatta etkin olduğunun
    • B)Devletin yalnızca kadınlarca yönetildiğinin
    • C)Kurultayın hiç toplanmadığının
    • D)Kağanlık makamının bulunmadığının
    • E)Elçilik ilişkilerinin kurulmadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kadının toplumsal ve siyasi hayatta etkin olduğunun

    Hatunun kurultaya katılması ve elçi kabul etmesi, kadının siyasi hayatta yer alabildiğini gösterir. Devletin başında kağan bulunduğundan yalnızca kadınlarca yönetildiği yargısı abartılı ve yanlıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    İslamiyet öncesi Türk toplumunda keskin sınıf farklılıklarına ve yaygın köleliğe rastlanmamış; toplumun her kesimi üretime ve savunmaya katkı sağlamıştır. Bu bilgiden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Toplumsal yapının görece eşitlikçi olduğuna
    • B)Köleliğin yaygınlık kazanmadığına
    • C)Toplumda hiçbir yönetici kesimin bulunmadığına
    • D)Bireylerin üretime katkı sağladığına
    • E)Keskin sınıf ayrımlarının görülmediğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toplumda hiçbir yönetici kesimin bulunmadığına

    Sınıf farkının keskin olmaması, kağan ve boy beyleri gibi bir yönetici kesimin hiç bulunmadığı anlamına gelmez; Türk devletlerinde belirgin bir yönetim kademesi vardır. Diğer seçeneklerdeki yargılar ise parçada verilen bilgilerden doğrudan çıkarılabilir.

Sponsorlu