KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

İnkılaplar — Test 1

KPSS Tarih dersinin İnkılaplar konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Lozan Konferansı'na İtilaf Devletleri tarafından hem TBMM Hükûmeti'nin hem de İstanbul Hükûmeti'nin çağrılması Ankara'da tepkiyle karşılanmış, bu durum bir siyasi kararın alınmasını hızlandırmıştır. Söz konusu gelişme aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesinde doğrudan etkili olmuştur?

    • A)Halifeliğin kaldırılmasında
    • B)Ankara'nın başkent yapılmasında
    • C)Saltanatın kaldırılmasında
    • D)Cumhuriyet'in ilan edilmesinde
    • E)Medeni Kanun'un kabul edilmesinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Saltanatın kaldırılmasında

    İki ayrı hükûmetin konferansa çağrılması temsil sorunu doğurduğu için TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırmış, böylece İstanbul Hükûmeti hukuken sona ermiştir. Halifelik 3 Mart 1924'te, Cumhuriyet ise 29 Ekim 1923'te ilan edildiğinden bu seçenekler Lozan'a çağrı sorunuyla doğrudan ilişkilendirilemez.

  2. Soru 2

    Orta

    1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiği
    • B)Din ve devlet işlerinin tümüyle ayrıldığı
    • C)Ulusal egemenlik anlayışının güçlendiği
    • D)İstanbul Hükûmeti'nin hukuki varlığının son bulduğu
    • E)Halifelik makamının bu aşamada korunduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Din ve devlet işlerinin tümüyle ayrıldığı

    Saltanat kaldırılırken halifelik makamı korunmuş, din ve devlet işlerinin ayrılması ancak 3 Mart 1924'te halifeliğin kaldırılmasıyla önemli ölçüde sağlanmıştır. Kararla İstanbul Hükûmeti son bulmuş ve egemenliğin ulusa ait olduğu anlayışı güçlenmiştir; bu nedenle diğer yargılar geçerlidir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi 13 Ekim 1923'te gerçekleşmiştir?

    • A)Cumhuriyet'in ilan edilmesi
    • B)Saltanatın kaldırılması
    • C)Halifeliğin kaldırılması
    • D)Ankara'nın başkent yapılması
    • E)Medeni Kanun'un kabul edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ankara'nın başkent yapılması

    Ankara, 13 Ekim 1923'te çıkarılan bir kanunla başkent olarak kabul edilmiştir. Cumhuriyet bu karardan kısa süre sonra 29 Ekim 1923'te ilan edildiği için tarihler karıştırılmamalıdır; halifelik ise 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle birlikte meclis hükûmeti sisteminden kabine sistemine geçilmiş, hükûmeti kurma görevi başbakana verilmiştir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Yürütmenin işleyişinde değişikliğe gidildiğine
    • B)Çok partili siyasi hayata geçildiğine
    • C)Halifeliğin de aynı gün kaldırıldığına
    • D)Kadınlara milletvekili seçilme hakkı tanındığına
    • E)Yargı yetkisinin meclise devredildiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yürütmenin işleyişinde değişikliğe gidildiğine

    Bakanların tek tek meclisçe seçildiği meclis hükûmeti sisteminin bırakılması, yürütmenin oluşum biçiminde köklü bir değişikliktir. Halifelik 3 Mart 1924'te kaldırıldığı, kadınlara milletvekili seçme-seçilme hakkı ise 1934'te tanındığı için bu seçenekler verilen bilgiden çıkarılamaz.

  5. Soru 5

    Orta

    Cumhuriyet'in ilanının ardından Mustafa Kemal ilk cumhurbaşkanı seçilmiş, hükûmeti kurma görevi İsmet Paşa'ya verilmiştir. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Meclisin yasama yetkisinden vazgeçtiğinin
    • B)Saltanat makamının yeniden canlandırıldığının
    • C)Devletin dininin anayasadan çıkarıldığının
    • D)Seçimlerin tek dereceli hâle getirildiğinin
    • E)Devlet başkanlığı sorununun çözüldüğünün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devlet başkanlığı sorununun çözüldüğünün

    Cumhuriyet'in ilanıyla devletin başında kimin bulunacağı ve hükûmetin nasıl kurulacağı sorunu açıklığa kavuşmuştur. Anayasadaki 'Devletin dini İslam'dır' ibaresi 1928'de çıkarıldığı için bu seçenek 1923'teki gelişmeyle ilişkilendirilemez.

  6. Soru 6

    Orta

    3 Mart 1924'te kabul edilen düzenlemeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Halifeliğin kaldırılması
    • B)Şapka giyilmesine ilişkin kanunun çıkarılması
    • C)Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabul edilmesi
    • D)Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması
    • E)Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin kaldırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Şapka giyilmesine ilişkin kanunun çıkarılması

    3 Mart 1924'te halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile iki vekâletin kaldırılması aynı gün gerçekleşmiştir. Şapka Kanunu ise 25 Kasım 1925'te çıkarıldığından bu tarihle ilgisi yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Halifeliğin kaldırılması, aşağıdaki alanlardan hangisinde yaşanan değişim bakımından dönüm noktası sayılır?

    • A)Tarım üretiminde
    • B)Ölçü birimlerinde
    • C)Ulaşım ağının gelişiminde
    • D)Sanayi yatırımlarında
    • E)Laikleşme sürecinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Laikleşme sürecinde

    Halifeliğin kaldırılması, dinî ve siyasi otoritenin tek elde toplandığı yapının son bulmasını sağlayarak laik devlet düzenine geçişte belirleyici olmuştur. Ölçü birimlerindeki değişiklik 1931'de yapılan ayrı bir düzenlemedir; bu nedenle konuyla ilgisi yoktur.

  8. Soru 8

    Orta

    1922'de saltanat kaldırılırken halifelik makamı korunmuş, halifelik ancak 1924'te kaldırılmıştır. Bu durum inkılapların hangi özelliğine kanıt sayılabilir?

    • A)Koşullar gözetilerek aşamalı biçimde yapıldığına
    • B)Tümüyle yabancı devletlerin isteğiyle yapıldığına
    • C)Siyasi alanda hiçbir değişikliğe gidilmediğine
    • D)Yalnızca ekonomik amaçlar taşıdığına
    • E)Meclisin onayı alınmadan doğrudan yürürlüğe konulduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Koşullar gözetilerek aşamalı biçimde yapıldığına

    İki düzenleme arasındaki yaklaşık on altı aylık süre, inkılapların toplumun tepkileri gözetilerek basamaklar hâlinde yapıldığını gösterir. Her iki karar da TBMM tarafından alındığı için meclis onayının bulunmadığı yönündeki seçenek gerçeğe aykırıdır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Cumhuriyet Halk Fırkası'nın temelini oluşturan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
    • B)Serbest Cumhuriyet Fırkası
    • C)Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu
    • D)Osmanlı Ayan Meclisi
    • E)Sivas Kongresi'nde seçilen Temsil Heyeti üyeleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu

    Mustafa Kemal, Millî Mücadele'yi yürüten Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu'nu 1923'te siyasi partiye dönüştürmüş, parti 1924'te Cumhuriyet Halk Fırkası adını almıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924'te kurulan muhalefet partisi olduğundan bu partinin temeli sayılamaz.

  10. Soru 10

    Zor

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Kâzım Karabekir
    • B)Ali Fuat Cebesoy
    • C)Rauf Orbay
    • D)Ali Fethi Okyar
    • E)Refet Bele
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ali Fethi Okyar

    1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın başında Kâzım Karabekir bulunmuş; Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay ve Refet Bele kurucular arasında yer almıştır. Ali Fethi Okyar ise 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kuran isimdir.

  11. Soru 11

    Orta

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın programında yer alan dinî inançlara ilişkin ifadeler, dönemin koşullarında farklı biçimde yorumlanmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Partinin rejim karşıtlarınca istismar edilebilmesine
    • B)Partinin ekonomi programında devletçiliği benimsemesine
    • C)Partinin meclis dışında kurulmasına
    • D)Saltanatın hukuken yeniden kurulmasına
    • E)Kadınlara seçme hakkının tanınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Partinin rejim karşıtlarınca istismar edilebilmesine

    Programdaki ilgili madde, yeni düzene karşı olan çevrelerin partiye yönelmesine zemin hazırlamış, Şeyh Sait İsyanı'nın ardından parti kapatılmıştır. Saltanat 1922'de kaldırıldıktan sonra yeniden kurulmadığı için bu seçenek tarihsel olarak yanlıştır.

  12. Soru 12

    Kolay

    13 Şubat 1925'te başlayan Şeyh Sait İsyanı üzerine hükûmete geniş yetkiler veren kanun aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tevhid-i Tedrisat Kanunu
    • B)Teşvik-i Sanayi Kanunu
    • C)Kabotaj Kanunu
    • D)Takrir-i Sükûn Kanunu
    • E)Soyadı Kanunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Takrir-i Sükûn Kanunu

    Ayaklanmanın ardından 4 Mart 1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu, hükûmete olağanüstü yetkiler tanımış ve İstiklal Mahkemeleri yeniden görevlendirilmiştir. Kabotaj Kanunu 1926'da denizcilikle, Teşvik-i Sanayi Kanunu 1927'de sanayiyle ilgili olarak çıkarılmıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    Şeyh Sait İsyanı'nın bastırılmasıyla uğraşılan dönemde Türkiye'nin dış politikada karşılaştığı bir sorun da çözümsüz kalmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

    • A)Hatay'ın anavatana katılmasıyla
    • B)Lozan Antlaşması'nın imzalanmasının gecikmesiyle
    • C)Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girmesiyle
    • D)Boğazlar'da tam egemenliğin sağlanmasıyla
    • E)Musul sorununun Türkiye aleyhine sonuçlanmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Musul sorununun Türkiye aleyhine sonuçlanmasıyla

    İsyan, iç güvenlik sorunları nedeniyle Türkiye'nin Musul konusunda İngiltere karşısında elini zayıflatmış ve sorun 1926'da Türkiye'nin istediği biçimde çözülememiştir. Hatay'ın anavatana katılması 1939'da, Boğazlar'da tam egemenlik ise 1936 Montrö Sözleşmesi'yle sağlandığından bu seçenekler dönemle bağdaşmaz.

  14. Soru 14

    Orta

    Takrir-i Sükûn Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

    • A)Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması
    • B)Cumhuriyet'in ilan edilmesi
    • C)Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılması
    • D)Saltanatın kaldırılması
    • E)Kadınlara milletvekili seçilme hakkının verilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılması

    Takrir-i Sükûn Kanunu'nun uygulandığı 1925 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır. Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930'da kurulduğu, saltanat ise 1922'de kaldırıldığı için bu seçenekler dönemin dışında kalır.

  15. Soru 15

    Zor

    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ile Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İkisinin de Mustafa Kemal'in isteğiyle kurulmuş olmaları
    • B)Uzun ömürlü olamayıp kısa sürede kapanmış olmaları
    • C)İkisinin de aynı yıl içinde kurulmuş olmaları
    • D)İkisinin de kendi kararıyla kapanmış olmaları
    • E)İkisinin de ekonomide devletçiliği savunmuş olmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Uzun ömürlü olamayıp kısa sürede kapanmış olmaları

    Her iki parti de yeni düzene karşı olan çevrelerin yöneldiği bir yapıya dönüşmüş ve kısa sürede siyaset sahnesinden çekilmiştir. Serbest Cumhuriyet Fırkası Atatürk'ün isteğiyle kurulup kendini feshederken Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hükûmet kararıyla kapatıldığından bu iki nokta ortak özellik sayılamaz.

Sponsorlu