İnkılaplar — Test 5

Doğru cevap: C — Tevhid-i Tedrisat Kanunu

3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile bütün eğitim kurumları tek bir bakanlığa bağlanmış ve medreseler kapatılmıştır. Takrir-i Sükûn Kanunu 1925'te iç güvenlikle ilgili olarak çıkarıldığından eğitim birliğiyle ilgisi yoktur.

Doğru cevap: A — Eğitimde birliğin sağlanmasını

Bütün okulların aynı bakanlığa bağlanması, eğitim programlarında birliği ve devletin denetimini sağlamayı amaçlamıştır. Kanun yabancı dil öğretimini yasaklamadığı, tersine bu okulların denetim altında eğitim vermesini sürdürdüğü için ilgili seçenek yanlıştır.

Doğru cevap: D — Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi

Kanun, medreselerin kapatılmasını ve eğitimin tek elden yürütülmesini sağlayarak laikleşmeyi hızlandırmıştır. Yeni Türk harflerinin kabulü ise 1 Kasım 1928'de gerçekleşen ayrı bir inkılaptır.

Doğru cevap: B — 1925

Tekke, zaviye ve türbeler 30 Kasım 1925'te çıkarılan kanunla kapatılmış, aynı kanunla bazı unvanların kullanılması yasaklanmıştır. 1928 Harf İnkılabı'nın, 1934 ise Soyadı Kanunu'nun yılı olduğundan karıştırılmamalıdır.

Doğru cevap: E — Toplumsal birliğin sağlanmak istendiğinin

Farklı unvanlara dayalı ayrımların kaldırılması, toplumda birlik ve eşitlik anlayışının güçlendirilmesini amaçlamıştır. Devletçilik uygulamaları 1930'lu yıllarda ağırlık kazanan ekonomik bir tercih olduğundan bu düzenlemeyle açıklanamaz.

Doğru cevap: D — 1 Kasım 1928

Harf İnkılabı 1 Kasım 1928'de kabul edilen kanunla gerçekleşmiştir. 1 Kasım 1922 saltanatın kaldırıldığı, 25 Kasım 1925 ise Şapka Kanunu'nun çıkarıldığı tarih olduğundan bu seçenekler yanlıştır.

Doğru cevap: A — Halka yeni harfleri öğretmek

Millet Mektepleri, her yaştan vatandaşa yeni harfleri öğretmek üzere açılmış ve okuryazarlığın yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır. Yükseköğretimle ilgili köklü düzenleme ise 1933 üniversite reformuyla yapıldığından bu seçenek amaçla örtüşmez.

Doğru cevap: B — Okuryazar oranının yükselmesine

Öğrenilmesi daha kolay bir alfabeye geçilmesi ve Millet Mekteplerinin açılması okuryazarlığın artmasını sağlamıştır. Aşar vergisinin kaldırılması 1925'te ekonomik alanda yapılan bir düzenleme olduğundan harf değişikliğiyle ilişkilendirilemez.

Doğru cevap: E — 1931

Türk tarihinin bilimsel yöntemlerle araştırılması amacıyla kurum 1931'de kurulmuştur. 1932 ise Türk Dil Kurumu'nun kuruluş yılı olduğundan iki kurum karıştırılmamalıdır.

Doğru cevap: C — Millî kültürü güçlendirmek

Her iki kurum da tarih ve dil alanındaki araştırmalarla ulusal kültürün geliştirilmesini hedeflemiştir. Sanayi üretiminin planlanması ise Beş Yıllık Sanayi Planlarıyla ilgili ekonomik bir konudur.

Doğru cevap: B — Yabancı devletlerle ticaret antlaşmaları yapmak

Türk Dil Kurumu dilin sadeleşmesi, söz varlığının araştırılması ve kurultaylar düzenlenmesi gibi çalışmalar yürütmüştür. Ticaret antlaşmaları imzalamak ise hükûmetin dış politika ve ekonomi alanındaki yetkisindedir.

Doğru cevap: D — Yükseköğretimin yeniden düzenlenmesini

Üniversite reformuyla yükseköğretim yeni bilimsel anlayışa göre yeniden yapılandırılmış, kadro ve programlar yenilenmiştir. Darülfünun'un yerine bir üniversite kurulduğu için yükseköğretimin kaldırıldığı söylenemez.

Doğru cevap: A — 1925

Şapka giyilmesine ilişkin kanun 25 Kasım 1925'te kabul edilmiştir. 1928 Harf İnkılabı'nın yılı olduğundan bu iki düzenleme aynı yıla ait değildir.

Doğru cevap: E — Toplumu değişime hazırlama isteğiyle

Gezi sırasında yapılan konuşmalar ve verilen örnekler, kıyafet konusundaki değişikliğin öncesinde kamuoyunun hazırlanmasına yöneliktir. Kanun kılık kıyafetle ilgili olduğundan seçim sistemi ya da anayasa hazırlığıyla ilişkilendirilemez.

Doğru cevap: C — Uluslararası ölçütlerle uyum sağlamak

Miladi takvim ve saatin, ardından metre ve kilogramın benimsenmesi ticari ve bilimsel ilişkilerde ortak bir dil sağlamıştır. Bu düzenlemeler vergi oranlarıyla ilgili olmadığından ilgili seçenek konu dışıdır.