KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürk Dönemi Dış Politika — Test 2

KPSS Tarih dersinin Atatürk Dönemi Dış Politika konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1930'da imzalanan antlaşmalarla Türkiye ile Yunanistan arasında sağlanan yakınlaşmanın, sonraki yıllarda hangi gelişmeye zemin hazırladığı söylenebilir?

    • A)Sadabat Paktı'nın imzalanmasına
    • B)Balkan Antantı'nın kurulmasına
    • C)Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin iptaline
    • D)Hatay'ın anavatana katılmasına
    • E)Kapitülasyonların yeniden görüşülmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Balkan Antantı'nın kurulmasına

    İki ülke arasındaki güven ortamı, 1934'te kurulan Balkan Antantı'nın önünü açmıştır. Sadabat Paktı ise Türkiye'nin doğu komşularıyla imzaladığı bir antlaşma olduğundan Yunanistan ile yakınlaşmanın doğrudan sonucu sayılamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi mübadele uygulamasının Türkiye üzerindeki etkilerinden biri olarak gösterilemez?

    • A)Gelen nüfusun iskânı için özel düzenlemeler yapılması
    • B)Bazı bölgelerde tarımsal üretimde geçici aksamalar görülmesi
    • C)Ticaret ve zanaat alanında iş gücü yapısının değişmesi
    • D)Nüfusun dinî yapısında türdeşliğin artması
    • E)Ülke nüfusunun etnik ve dinî bakımdan daha karmaşık bir yapıya kavuşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ülke nüfusunun etnik ve dinî bakımdan daha karmaşık bir yapıya kavuşması

    Mübadele, nüfusun dinî bakımdan daha türdeş bir yapıya kavuşmasına yol açtığından, yapının 'daha karmaşık' hâle geldiği ifadesi yanlıştır. İskân düzenlemeleri, üretimdeki geçici aksamalar ve iş gücü yapısındaki değişim ise uygulamanın bilinen sonuçlarıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Türkiye'nin Osmanlı borçlarından kendisine düşen bölümü üstlenip düzenli biçimde ödemeye başlaması, uluslararası alanda öncelikle hangi sonucu doğurmuştur?

    • A)Türkiye'nin sözüne güvenilir bir devlet olarak itibar kazanması
    • B)Türkiye'nin yabancı devletlerden karşılıksız yardım almaya başlaması
    • C)Kapitülasyonların sınırlı biçimde yeniden yürürlüğe girmesi
    • D)Duyûn-ı Umûmiye İdaresi'nin yeniden kurulması
    • E)Türkiye'nin dış ticaretten tümüyle çekilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Türkiye'nin sözüne güvenilir bir devlet olarak itibar kazanması

    Yükümlülüklerini yerine getiren Türkiye, uluslararası mali çevrelerde güvenilirlik kazanmıştır. Duyûn-ı Umûmiye'nin ayrıcalıklı yapısı Lozan'la sona erdiğinden yeniden kurulması söz konusu değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından Osmanlı borçlarının ödeme koşullarının yeniden düzenlenmesi, hangi çıkarımı desteklemektedir?

    • A)Devletlerin dış borçlanmasının uluslararası hukukta yasaklandığını
    • B)Türkiye'nin borçlarını ödemekten tümüyle vazgeçtiğini açıkladığını
    • C)Alacaklı devletlerin Türkiye'ye çeşitli siyasi ayrıcalıklar tanıdığını
    • D)Ekonomik gelişmelerin devletlerin dış yükümlülüklerini etkileyebildiğini
    • E)Buhranın yalnızca sanayileşmiş ülkeleri etkileyebildiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ekonomik gelişmelerin devletlerin dış yükümlülüklerini etkileyebildiğini

    Buhranın yarattığı ödeme güçlükleri, borç koşullarının yeniden ele alınmasını gerektirmiş; bu da ekonomik konjonktürün dış yükümlülükler üzerindeki etkisini göstermektedir. Türkiye ödemelerden vazgeçmemiş, yalnızca koşulların yeniden düzenlenmesini sağlamıştır.

  5. Soru 5

    Orta

    Atatürk dönemi dış politikasında "karşılıklılık" ilkesinin en uygun örneği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Komşu ülkelerin iç siyasetine dış politika yoluyla yön verilmeye çalışılması
    • B)Uluslararası antlaşmaların gerektiğinde tek yanlı kararla feshedilmesi
    • C)Bir devlete tanınan hakların, o devletin Türk vatandaşlarına tanıdığı haklarla dengelenmesi
    • D)Askerî güç kullanılarak ülke sınırlarının komşular aleyhine genişletilmesi
    • E)Dış ticarette yabancı devletlere sınırsız ayrıcalıklar tanınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bir devlete tanınan hakların, o devletin Türk vatandaşlarına tanıdığı haklarla dengelenmesi

    Karşılıklılık, tanınan hak ve yükümlülüklerin iki taraf için de denk olmasını ifade eder. Antlaşmaların tek yanlı feshi bu ilkeyle bağdaşmaz; Türkiye Boğazlar konusunda bile değişiklikleri uluslararası konferans yoluyla sağlamıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Musul'un Irak sınırları içinde kalmasının Türkiye açısından doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin tamamlanmış olması
    • B)Doğu sınırının ilk kez bir antlaşmayla çizilmiş olması
    • C)Ege adalarının hukuki statüsünün yeniden belirlenmesi
    • D)Güney sınırının Hatay dışında büyük ölçüde belirlenmiş olması
    • E)Batı Trakya'daki Türklerin sorunlarının çözüme kavuşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Güney sınırının Hatay dışında büyük ölçüde belirlenmiş olması

    1926 Ankara Antlaşması, Türkiye'nin güney sınırını Hatay meselesi dışında büyük ölçüde kesinleştirmiştir. Doğu sınırı ise daha önce 1921 tarihli antlaşmalarla belirlendiğinden ilk kez çizildiği söylenemez.

  7. Soru 7

    Orta

    Atatürk dönemi dış politikasında Türkiye'nin uluslararası antlaşmalardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeye özen göstermesi, hangi ilkeyle en yakından ilişkilidir?

    • A)Askerî caydırıcılığı ön plana çıkarma
    • B)Uluslararası hukuka ve antlaşmalara bağlılık
    • C)Bölgesel bloklardan uzak durma
    • D)Ekonomik korumacılığı yaygınlaştırma
    • E)Kültürel yayılmacılığı destekleme
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Uluslararası hukuka ve antlaşmalara bağlılık

    Türkiye, değişiklik istediği konularda bile hukuki yolu ve uluslararası görüşmeleri tercih etmiş, antlaşmalara bağlılığı temel almıştır. Bölgesel bloklardan uzak durma ilkesi ise Balkan Antantı ve Sadabat Paktı örnekleriyle çelişmektedir.

  8. Soru 8

    Orta

    Yabancı okullar sorununda bazı okulların Türk hukukuna uymadıkları için kapatılması karşısında ilgili devletlerin girişimlerinin sonuçsuz kalması, hangi çıkarımı desteklemektedir?

    • A)Türkiye'nin ülkedeki yabancı okulların tümünü kapattığını
    • B)Lozan Antlaşması'nın eğitimle ilgili hiçbir hüküm içermediğini
    • C)Yabancı devletlerin Türkiye ile diplomatik ilişkilerini kestiğini
    • D)Eğitim konusunun Milletler Cemiyeti tarafından karara bağlandığını
    • E)Türkiye'nin egemenlik alanına giren konularda dış baskıya boyun eğmediğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Türkiye'nin egemenlik alanına giren konularda dış baskıya boyun eğmediğini

    Türkiye konuyu bir iç mesele saymış ve dış girişimleri dikkate almamıştır; bu tutum egemenlik anlayışının yansımasıdır. Okulların tamamı kapatılmamış, yalnızca kurallara uymayanlar hakkında işlem yapılmıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkeleri arasında yer almaz?

    • A)Tam bağımsızlığı esas almak
    • B)Gerçekçi ve akılcı davranmak
    • C)Sınırları genişletmeye yönelik yayılmacı bir siyaset izlemek
    • D)Barışı korumaya öncelik vermek
    • E)Uluslararası ilişkilerde karşılıklılığı gözetmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sınırları genişletmeye yönelik yayılmacı bir siyaset izlemek

    Atatürk dönemi dış politikası yayılmacılığı reddetmiş; bağımsızlık, gerçekçilik, barışçılık ve karşılıklılık temel alınmıştır. Sınır genişletme amacı bu ilkelerle bağdaşmaz; Hatay konusunda bile hukuki ve diplomatik yollar izlenmiştir.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A)Lozan Antlaşması – Nasturi İsyanı – Şeyh Sait İsyanı – Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması
    • B)Nasturi İsyanı – Lozan Antlaşması – Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması – Şeyh Sait İsyanı
    • C)Şeyh Sait İsyanı – Nasturi İsyanı – Lozan Antlaşması – Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması
    • D)Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması – Lozan Antlaşması – Nasturi İsyanı – Şeyh Sait İsyanı
    • E)Lozan Antlaşması – Şeyh Sait İsyanı – Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması – Nasturi İsyanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Lozan Antlaşması – Nasturi İsyanı – Şeyh Sait İsyanı – Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması

    Lozan Antlaşması 1923, Nasturi İsyanı 1924, Şeyh Sait İsyanı 1925, Musul sorununu çözen Ankara Antlaşması ise 1926 tarihlidir. Doğru kronolojik sıra bu nedenle A seçeneğidir. Dikkat: 20 Ekim 1921 tarihli Türk-Fransız Ankara Antlaşması da aynı adı taşır. Bu sorudaki antlaşma, Musul sorununu çözen ve Türkiye-Irak sınırını belirleyen 1926 tarihli olandır; şıklarda bu nedenle ayrıca nitelenmiştir. Ankara Antlaşması'nı Lozan'dan önce gösteren sıralamalar, Musul sorununun Lozan'dan artakalmış bir mesele olması gerçeğiyle çelişir.

  11. Soru 11

    Zor

    "Türkiye, Musul konusunda hakkını sonuna kadar savunmuş; ancak ülkenin içinde bulunduğu koşulları göz önünde tutarak silahlı çatışma riskini göze almamıştır." Bu değerlendirmeden Atatürk dönemi dış politikası için çıkarılamayacak yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Türkiye'nin uluslararası sorunlarda hiçbir zaman hak talebinde bulunmadığı
    • B)İç koşullarla dış koşulların birlikte değerlendirildiği
    • C)Barışın korunmasına diğer seçeneklere göre öncelik verildiği
    • D)Ülkenin askerî gücünün sınırlarının hesaba katıldığı
    • E)Diplomatik yolların öncelikli araç olarak benimsendiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Türkiye'nin uluslararası sorunlarda hiçbir zaman hak talebinde bulunmadığı

    Metin, Türkiye'nin hakkını savunduğunu açıkça belirttiğinden 'hiçbir zaman hak talep etmediği' yargısı çıkarılamaz. Buna karşılık koşulların hesaba katılması, barışa öncelik verilmesi ve diplomasinin tercih edilmesi metinden doğrudan çıkarılabilir.

  12. Soru 12

    Zor

    Türkiye'nin 1920'li yıllarda Lozan'dan kalan sorunları büyük ölçüde ikili görüşmeler ve iç hukuk düzenlemeleriyle çözmesi, bu dönem dış politikası için en kapsayıcı hangi değerlendirmeyi destekler?

    • A)Türkiye'nin bütün dış sorunlarını askerî yollarla çözüme kavuşturduğunu
    • B)Türkiye'nin uluslararası kuruluşların kararlarını bağlayıcı saymadığını
    • C)Sorunların egemenlikten ödün verilmeden ve barış korunarak çözüldüğünü
    • D)Türkiye'nin bu dönemde komşularıyla hiçbir antlaşma imzalamadığını
    • E)Türkiye'nin bu dönemde dış politika alanından tümüyle çekildiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sorunların egemenlikten ödün verilmeden ve barış korunarak çözüldüğünü

    Musul, yabancı okullar, mübadele ve borçlar örneklerinde Türkiye hem egemenliğini korumuş hem de barışı gözetmiştir. Askerî çözüm yolu bu dönemde kullanılmadığından ilgili seçenek gerçeğe aykırıdır.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir öğrenci, "Lozan'dan kalan sorunların çözümü, Türkiye'nin komşularıyla ilişkilerini iyileştirerek bölgesel iş birliğine giden yolu açmıştır." savını hangi örnek ikili ile en güçlü biçimde destekleyebilir?

    • A)Nasturi İsyanı ile Şeyh Sait İsyanı
    • B)Yabancı okullar sorunu ile Osmanlı borçları
    • C)Kapitülasyonların kaldırılması ile Duyûn-ı Umûmiye
    • D)Mübadele sözleşmesi ile Musul meselesi
    • E)Türk-Yunan yakınlaşması ile Balkan Antantı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Türk-Yunan yakınlaşması ile Balkan Antantı

    Mübadele anlaşmazlığının çözülmesiyle gelişen Türk-Yunan yakınlaşması, doğrudan Balkan Antantı'nın kurulmasına katkı sağlamıştır. Yabancı okullar ve borçlar konuları ise bölgesel iş birliğiyle değil, iç düzenlemeler ve mali yükümlülüklerle ilgilidir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi 1926 Ankara Antlaşması'nın sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)Musul'un Irak sınırları içinde kalması
    • B)Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askerî sınırlamalardan kurtulması
    • C)Türkiye ile İngiltere arasındaki gerginliğin azalması
    • D)Türkiye'nin güney sınırının büyük ölçüde belirlenmesi
    • E)Türkiye'ye petrol gelirlerinden pay alma hakkı tanınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askerî sınırlamalardan kurtulması

    Boğazlar üzerindeki askerî sınırlamalar 1936 Montrö Sözleşmesi ile kaldırıldığından bu sonuç 1926 Ankara Antlaşması'na bağlanamaz. Musul'un Irak'ta kalması, ilişkilerin yumuşaması ve petrol gelirinden pay hakkı ise antlaşmanın doğrudan sonuçlarıdır.

  15. Soru 15

    Zor

    Türkiye'nin 1920'li ve 1930'lu yıllarda hem uluslararası antlaşmalara bağlı kalması hem de değişen koşullarda bazı hükümlerin yeniden görüşülmesini istemesi, dış politika anlayışı bakımından hangi yargıyı destekler?

    • A)Yürürlükteki antlaşmaların tek yanlı kararlarla kaldırıldığını
    • B)Dış politikada tutarlı ve sürekli bir çizginin izlenmediğini
    • C)Uluslararası konferanslara katılım çağrılarının reddedildiğini
    • D)Hukuka bağlılığın, değişen koşullara uyum arayışıyla birlikte yürütüldüğünü
    • E)Dış politikanın yalnızca askerî ölçütlere dayandırıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hukuka bağlılığın, değişen koşullara uyum arayışıyla birlikte yürütüldüğünü

    Türkiye, istediği değişiklikleri tek yanlı kararla değil uluslararası görüşme ve konferans yoluyla gerçekleştirmiş; böylece hukuka bağlılıkla esnekliği birleştirmiştir. Tek yanlı fesih yolu izlenmediğinden ilgili seçenek yanlıştır.

Sponsorlu