KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürk Dönemi Dış Politika — Test 1

KPSS Tarih dersinin Atatürk Dönemi Dış Politika konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

9 kolay6 orta0 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan Musul meselesi, Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması'yla hangi tarihte sonuca bağlanmıştır?

    • A)24 Temmuz 1923
    • B)18 Temmuz 1932
    • C)5 Haziran 1926
    • D)9 Şubat 1934
    • E)20 Temmuz 1936
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 5 Haziran 1926

    Musul, Lozan'da çözülemeyip Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılmış ve 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması ile sonuca bağlanmıştır. 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması'nın imzalandığı, 18 Temmuz 1932 ise Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne katıldığı tarihtir; bunlar Musul'un çözüm tarihi değildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Nüfus mübadelesinin uygulanmasından doğan anlaşmazlığın giderilmesi ve iki ülke ilişkilerinin normalleşmesi, Türkiye ile Yunanistan arasında hangi yıl imzalanan antlaşmalarla sağlanmıştır?

    • A)1923
    • B)1926
    • C)1934
    • D)1930
    • E)1937
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 1930

    Mübadeleden doğan 'etabli' anlaşmazlığı yıllarca sürmüş, 1930'da Ankara'da imzalanan antlaşmalarla çözülmüştür. 1923 mübadele sözleşmesinin imzalandığı, 1934 ise Balkan Antantı'nın kurulduğu yıldır; her ikisi de anlaşmazlığın çözüm tarihi değildir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Ankara Antlaşması (1926) ile Musul, hangi devletin sınırları içinde kalmıştır?

    • A)Irak
    • B)İran
    • C)Suriye
    • D)Ürdün
    • E)Yunanistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Irak

    1926 Ankara Antlaşması ile Musul, o dönemde İngiltere'nin manda yönetimi altında bulunan Irak'a bırakılmıştır. Suriye o yıllarda Fransız mandası altındaydı ve Musul ile ilgisi yoktur; İran ise görüşmelerin tarafı değildir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Musul görüşmelerinin sürdüğü dönemde Türkiye'nin bölgedeki durumunu güçleştiren Nasturi İsyanı hangi yıl ortaya çıkmıştır?

    • A)1919
    • B)1924
    • C)1921
    • D)1928
    • E)1931
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1924

    Nasturi İsyanı 1924'te Hakkâri çevresinde çıkmış, Musul konusundaki görüşmeler sürerken Türkiye'yi iç güvenlik sorunlarıyla uğraşmak zorunda bırakmıştır. 1921 Sakarya Meydan Muharebesi'nin yapıldığı yıldır ve isyanla ilgisi yoktur.

  5. Soru 5

    Kolay

    Yabancı okullar sorununda Türkiye'nin öne sürdüğü temel talep aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yabancı okullara yalnızca yabancı uyruklu öğrencilerin kabul edilip Türk öğrencilerin alınmaması
    • B)Yabancı okulların öğretim programlarının ilgili devletlerin elçilikleri tarafından hazırlanması
    • C)Yabancı okulların bütçelerinin ve harcamalarının Milletler Cemiyeti komisyonlarınca denetlenmesi
    • D)Yabancı okullarda öğretimin tümüyle yasaklanarak bütün okul binalarına el konulması
    • E)Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenlerce okutulması ve Türk müfettişlerce denetim yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenlerce okutulması ve Türk müfettişlerce denetim yapılması

    Türkiye, yabancı okulların varlığını kabul etmekle birlikte Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenlerce Türkçe okutulmasını ve okulların Türk müfettişlerce denetlenmesini istemiştir. Okulların tümüyle kapatılması istenmemiştir; amaç eğitimin devlet denetimine alınmasıdır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Osmanlı borçlarının Lozan Barış Antlaşması'ndaki düzenlenme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Borçların tamamı alacaklı devletlerce silinmiş, Türkiye'ye herhangi bir ödeme yükümlülüğü bırakılmamıştır
    • B)Borçların tamamı Türkiye'ye yüklenmiş ve peşin biçimde ödenmesi kesin olarak kararlaştırılmıştır
    • C)Borçlar, Osmanlı'dan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış; Türkiye'ye düşen bölüm taksitle ödenecektir
    • D)Borçların tahsili, Milletler Cemiyeti'nin kuracağı uluslararası bir komisyona devredilmiştir
    • E)Borçlara karşılık Türkiye'nin gümrük gelirlerine alacaklı devletlerce el konulması kabul edilmiştir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Borçlar, Osmanlı'dan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış; Türkiye'ye düşen bölüm taksitle ödenecektir

    Lozan'da Osmanlı borçları, Osmanlı Devleti'nden ayrılan devletler arasında paylaştırılmış, Türkiye'ye düşen bölümün taksitlerle ödenmesi kararlaştırılmıştır. Borçların tümüyle silinmesi söz konusu değildir; ayrıca Duyûn-ı Umûmiye'nin mali ayrıcalıkları kaldırıldığı için gelirlere el konulması da geçerli değildir.

  7. Soru 7

    Kolay

    "Devletlerin iç işlerine karışmamak, ancak kendi iç işlerine de karışılmasına izin vermemek" biçiminde özetlenebilecek anlayış, Atatürk dönemi dış politikasının hangi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir?

    • A)Tam bağımsızlık
    • B)Ekonomik özerklik
    • C)Manda ve himaye
    • D)Bölgesel üstünlük
    • E)Silahlı tarafsızlık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Tam bağımsızlık

    Tam bağımsızlık ilkesi, siyasi, ekonomik ve hukuki alanda dış müdahaleye kapalı bir devlet anlayışını ifade eder. Manda ve himaye, Millî Mücadele'de reddedilen bir yaklaşımdır ve bağımsızlık ilkesinin karşıtıdır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Lozan Barış Antlaşması'ndan Cumhuriyet'in ilk yıllarına çözülmemiş olarak kalan sorunlar arasında yer almaz?

    • A)Musul meselesi
    • B)Yabancı okullar sorunu
    • C)Nüfus mübadelesi uygulaması
    • D)Boğazlar üzerindeki sınırlamalar
    • E)Kapitülasyonların kaldırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kapitülasyonların kaldırılması

    Kapitülasyonlar Lozan'da kesin biçimde kaldırılmış, dolayısıyla sonraki yıllara sarkan bir sorun oluşturmamıştır. Musul, yabancı okullar, mübadele ve Boğazlar konuları ise Lozan sonrasında çözüm bekleyen başlıklar olmuştur.

  9. Soru 9

    Kolay

    1926 Ankara Antlaşması ile Türkiye'ye tanınan mali hak aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Irak'ın dış ticaret gelirlerinin yarısını alma hakkı
    • B)Yirmi beş yıl süreyle Musul petrol gelirlerinden pay alma hakkı
    • C)İngiltere'den süresiz askerî yardım alma hakkı
    • D)Basra Körfezi limanlarını serbestçe kullanma hakkı
    • E)Bağdat Demiryolu'nun işletme gelirlerine ortak olma hakkı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yirmi beş yıl süreyle Musul petrol gelirlerinden pay alma hakkı

    Antlaşmaya göre Türkiye, yirmi beş yıl süreyle Musul petrol gelirlerinden pay alacaktı; bu hak daha sonra toplu bir ödeme karşılığında devredilmiştir. Bağdat Demiryolu işletmesi ya da Basra limanlarının kullanımı antlaşmanın konusu değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Musul görüşmelerinin sürdüğü 1925 yılında Doğu Anadolu'da çıkan Şeyh Sait İsyanı'nın Türk dış politikası açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarılması
    • B)Lozan Antlaşması'nın bazı maddelerinin geçersiz sayılması
    • C)Türkiye'nin İngiltere ile ticaret ilişkilerini tümüyle kesmesi
    • D)Türkiye'nin Musul konusundaki pazarlık gücünü zayıflatması
    • E)Boğazlar'ın yönetiminin Türkiye'ye bırakılmasının ertelenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Türkiye'nin Musul konusundaki pazarlık gücünü zayıflatması

    İç güvenlik sorunlarıyla uğraşmak zorunda kalan Türkiye, Musul'da askerî bir seçeneği zorlayamamış ve masadaki gücü zayıflamıştır. Türkiye 1925'te henüz Milletler Cemiyeti üyesi olmadığından üyelikten çıkarılma seçeneği tarihsel olarak olanaksızdır.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye'nin Musul konusunda askerî bir çözüm yerine görüşme yolunu tercih etmesi, Atatürk dönemi dış politikasının hangi ilkeleriyle en iyi açıklanır?

    • A)Yayılmacılık ve saldırganlık
    • B)Yalnızcılık ve tarafsızlık
    • C)Manda ve himaye arayışı
    • D)Bölgesel hâkimiyet kurma
    • E)Gerçekçilik ve barışçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Gerçekçilik ve barışçılık

    Ülkenin askerî ve ekonomik olanakları ile iç güvenlik koşulları göz önünde tutularak izlenen bu tutum, gerçekçilik ve barışçılık ilkelerinin somut yansımasıdır. Yayılmacılık, Atatürk dönemi dış politikasının reddettiği bir anlayıştır ve bu tercihi açıklayamaz.

  12. Soru 12

    Orta

    Musul sorununun Milletler Cemiyeti'ne götürülmesi ve Cemiyet'in İngiltere'nin görüşü doğrultusunda karar vermesi, dönemin uluslararası düzeni hakkında hangi çıkarımı desteklemektedir?

    • A)Uluslararası kuruluşların kararlarında büyük devletlerin etkisinin belirleyici olduğunu
    • B)Uluslararası kuruluşların yalnızca ekonomik nitelikli konularda karar alabildiğini
    • C)Küçük ve yeni kurulan devletlerin uluslararası kuruluşlara üye olamadığını
    • D)Manda yönetimlerinin bu tarihte hukuken tümüyle sona erdirildiğini
    • E)Sömürgeciliğin bu dönemde uluslararası antlaşmalarla yasaklandığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Uluslararası kuruluşların kararlarında büyük devletlerin etkisinin belirleyici olduğunu

    Cemiyet'in İngiltere lehine karar vermesi, örgütün büyük devletlerin ağırlığı altında işlediğini göstermektedir. Manda yönetimleri bu tarihte sürmekteydi; dolayısıyla mandaların sona erdiği yönündeki seçenek tarihsel olarak yanlıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Türkiye'nin yabancı okullar sorununu ikili antlaşmalarla değil, kendi çıkardığı yasa ve yönetmeliklerle düzenlemesi öncelikle neyin göstergesidir?

    • A)Türkiye'nin yabancı sermaye yatırımlarına tümüyle kapandığının
    • B)Azınlıkların Lozan'la tanınan bütün haklarının kaldırıldığının
    • C)Eğitim alanının ulusal egemenlik kapsamında bir iç mesele sayıldığının
    • D)Eğitim işlerinin denetiminin Milletler Cemiyeti'ne devredildiğinin
    • E)Yabancı devletlerle diplomatik ilişkilerin kesilmiş olduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Eğitim alanının ulusal egemenlik kapsamında bir iç mesele sayıldığının

    Türkiye, eğitimin denetimini egemenlik hakkının bir parçası saymış ve konuyu tek yanlı düzenlemelerle çözmüştür. Lozan'ın azınlıklara tanıdığı haklar kaldırılmamış, yalnızca okulların Türk hukukuna uyması istenmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Mübadele uygulamasında Türkiye ile Yunanistan arasındaki anlaşmazlığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mübadelenin hangi tarihte başlatılacağı konusunda uzlaşılamaması
    • B)"Yerleşik (etabli)" sayılacak kişilerin tanımı konusunda görüş ayrılığı bulunması
    • C)Taşınacak kişilerin ulaşım ve iskân masraflarının paylaşılamaması
    • D)Mübadele işlemlerine üçüncü bir devletin de katılmak istemesi
    • E)Mübadele sözleşmesinin Lozan görüşmelerinde imzalanmamış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — "Yerleşik (etabli)" sayılacak kişilerin tanımı konusunda görüş ayrılığı bulunması

    Anlaşmazlık, İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerden hangilerinin 'yerleşik' sayılacağı konusundaki tanım farkından kaynaklanmıştır. Mübadele sözleşmesi Lozan görüşmeleri sırasında imzalandığından, sözleşmenin bulunmadığı yönündeki seçenek yanlıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Etabli anlaşmazlığının Milletler Cemiyeti ve Uluslararası Adalet Divanı'na taşınmasına karşın çözülememesi, ancak 1930'da doğrudan görüşmelerle sonuçlandırılması hangi çıkarımı desteklemektedir?

    • A)Uluslararası hukukun bu dönemde tümüyle ortadan kalktığını
    • B)Yunanistan'ın Milletler Cemiyeti üyeliğinden ayrıldığını
    • C)Türkiye'nin uluslararası kuruluşlarla ilişki kurmayı reddettiğini
    • D)İkili diplomasinin bazı durumlarda uluslararası yargıdan daha etkili olabildiğini
    • E)Mübadelenin 1930'da yeniden başlatıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İkili diplomasinin bazı durumlarda uluslararası yargıdan daha etkili olabildiğini

    Uzun süre sonuç alınamayan sorun, iki devletin karşılıklı görüşmeleriyle çözülmüş, bu da ikili diplomasinin etkisini göstermiştir. Türkiye 1932'de Milletler Cemiyeti'ne katılacağından, uluslararası kuruluşlarla ilişki kurmayı reddettiği görüşü de gerçeğe uygun değildir.

Sponsorlu