Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Atatürk Dönemi Dış Politika konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
6 kolay8 orta1 zor
1929 Dünya Ekonomik Buhranı hangi ülkede başlayarak kısa sürede dünyaya yayılmıştır?
Doğru cevap: D — Amerika Birleşik Devletleri
Buhran, 1929'da New York Borsası'nın çökmesiyle Amerika Birleşik Devletleri'nde başlamış ve dünya ekonomisine yayılmıştır. Sovyetler Birliği planlı ekonomi uyguladığı için buhrandan en az etkilenen ülkelerden biri olmuştur.
Almanya'da Nasyonal Sosyalist Parti'nin lideri Hitler'in iktidara geldiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — 1933
Hitler 1933'te iktidara gelmiş, ardından Almanya'yı silahlandırma ve yayılma politikasına yöneltmiştir. 1922 İtalya'da faşistlerin yönetimi ele geçirdiği, 1939 ise İkinci Dünya Savaşı'nın başladığı yıldır.
İki savaş arası dönemde faşizmin ilk kez iktidara geldiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — İtalya
Faşizm ilk olarak 1922'de İtalya'da Mussolini önderliğinde iktidara gelmiştir. Almanya'da benzer nitelikteki nazizm 1933'te yönetime geldiğinden İtalya'dan sonra gelmektedir.
1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından tarım ürünleri fiyatlarının hızla düşmesi ve dış ticaretin daralması, Türkiye'de hangi ekonomik yaklaşımın benimsenmesinde etkili olmuştur?
Doğru cevap: A — Devletçilik
Özel sermayenin yetersiz kaldığı koşullarda sanayileşmeyi sürdürebilmek için devletin doğrudan yatırımcı rol üstlendiği devletçilik uygulaması benimsenmiştir. Türkiye bu dönemde Osmanlı borçlarını ödemeyi sürdürdüğünden E seçeneği gerçeklerle bağdaşmaz.
Milletler Cemiyeti'nin iki savaş arası dönemde etkisiz kaldığını gösteren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — İtalya'nın Habeşistan'ı işgal etmesi
Cemiyet, İtalya'nın işgalini engelleyememiş ve aldığı yaptırım kararlarını uygulatamamıştır. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı ise devletlerin kendi güvenliklerini sağlama arayışının ürünü olduğundan Cemiyet'in başarısı sayılamaz.
1930'lu yıllarda Avrupa'da silahlanma yarışının hızlanması, Türkiye'nin hangi alandaki girişimlerini hızlandırmıştır?
Doğru cevap: D — Bölgesel güvenlik antlaşmalarının kurulmasını
Artan savaş tehlikesi Türkiye'yi komşularıyla güvenlik temelli antlaşmalar imzalamaya yöneltmiş, bu ortamda Balkan Antantı ve Sadabat Paktı kurulmuştur. Kapitülasyonlar Lozan'da kaldırıldığından silahlanma yarışıyla ilişkilendirilemez.
1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasında, ekonomik sıkıntılara ilişkin toplumsal hoşnutsuzluğun meclise yansıtılabilmesi isteğinin de etkili olduğu değerlendirilmektedir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?
Doğru cevap: B — 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkileriyle
Buhranın yol açtığı gelir kaybı ve geçim sıkıntısı, halkın şikâyetlerinin siyasi bir kanalla dile getirilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Montrö 1936'da, Balkan Antantı ise 1934'te gerçekleştiğinden 1930 tarihli bu girişimin nedeni olamaz.
Aşağıdakilerden hangisi “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesinin dış politikadaki uygulamalarından biridir?
Doğru cevap: A — Balkan Antantı'nın imzalanması
Balkan Antantı, bölgede barışı ve sınırların korunmasını amaçlayan bir güvenlik antlaşması olduğundan bu ilkenin dış politikadaki uygulamasıdır. Aşar vergisinin kaldırılması halkçılıkla, Sümerbank ise devletçilikle ilgili iç politika uygulamalarıdır.
1930'lu yıllarda Avrupa devletleri bloklara ayrılırken Türkiye, belirli bir bloka bağlanmak yerine barışı koruma amaçlı bölgesel antlaşmaları tercih etmiştir. Bu tercih, Türk dış politikasının hangi özelliğini yansıtır?
Doğru cevap: C — Gerçekçi ve dengeli bir çizgi izlediğini
Türkiye, gücünü aşan taahhütlerden kaçınarak kendi güvenliğini bölgesel iş birlikleriyle sağlamayı seçmiştir; bu tutum gerçekçi ve dengeli bir çizgiye işaret eder. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı komşularla ilişkilere verilen önemi gösterdiğinden D seçeneği geçersizdir.
Almanya'nın 1933'te Milletler Cemiyeti'nden çekilmesi ve ardından silahlanmaya başlaması, hangi sonucu doğurmuştur?
Doğru cevap: E — Avrupa'da güvenlik kaygılarının artmasını
Büyük bir devletin uluslararası denetimden çıkıp silahlanması, diğer devletleri de tedbir almaya yönelterek güvensizliği artırmıştır. Aynı dönemde İtalya'nın Habeşistan'ı işgal etmesi, yayılmacılıktan vazgeçildiği yönündeki D seçeneğini çürütür.
Aşağıdaki gelişme – tarih eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: B — Sadabat Paktı – 1932
Sadabat Paktı 1937'de imzalanmıştır; 1932 ise Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu yıldır. Balkan Antantı 1934, Montrö 1936, Musul'a ilişkin Ankara Antlaşması ise 1926 tarihli olduğundan bu eşleştirmeler doğrudur.
Japonya'nın 1931'de Mançurya'yı işgal etmesi ve 1933'te Milletler Cemiyeti'nden çekilmesi hangi çıkarımı desteklemektedir?
Doğru cevap: D — Saldırgan politikaların karşılıksız kaldığını
İşgal karşısında etkili bir yaptırım uygulanamaması, saldırgan devletlerin cesaretlenmesine yol açmıştır. Japonya'nın Cemiyet'ten ayrılıp yayılmasını sürdürmesi, silahsızlanmayı benimsediği yönündeki C seçeneğini geçersiz kılar.
Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Tam bağımsızlık
Dönemin dış politikası, siyasi ve ekonomik bağımsızlığın korunması esasına dayanır. Manda ve himaye anlayışı Millî Mücadele'de reddedildiğinden, sınır genişletme ve sömürgecilik ise barışçı çizgiyle çeliştiğinden dayanak sayılamaz.
1929 Buhranı'nın ardından Türkiye'nin ithalatı sınırlandırması ve bazı ülkelerle takas esasına dayalı ticaret antlaşmaları yapması hangi amaca yöneliktir?
Doğru cevap: E — Dış ödemeler dengesini korumaya
İhracat gelirlerinin düştüğü bir ortamda döviz çıkışını sınırlamak ve ticareti mal takası yoluyla sürdürmek, ödemeler dengesini korumayı amaçlar. Bu politikalar dış borç yükünü artırmayı değil, ekonomiyi dış şoklardan korumayı hedeflediğinden B seçeneği yanlıştır.
1929 Buhranı'nın ardından Türkiye'nin ekonomide devlet öncülüğünü benimsemesi, kaynakların savaş hazırlığına değil kalkınmaya ayrılabildiği bir barış ortamını da gerekli kılmıştır. Bu değerlendirmeden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Doğru cevap: C — Ekonomik hedeflerin barışçı dış politikayı desteklediği
Sanayi planlarının uygulanabilmesi istikrarlı ve barışçı bir dış ortam gerektirdiğinden ekonomik hedefler dış politikadaki barış çizgisini pekiştirmiştir. Türkiye bu yıllarda takas antlaşmalarıyla ticaretini sürdürdüğü için dış ticaretin durdurulduğu söylenemez.
