KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri — Test 1

KPSS Tarih dersinin Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay8 orta1 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Atatürkçülüğün genel nitelikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu düşünce sistemi için söylenemez?

    • A)Akla ve bilime dayalı bir çizgide gelişmesi
    • B)Türk milletinin kendi ihtiyaçlarından doğduğu
    • C)İlkelerinin birbirini tamamlayan bir bütün oluşturduğu
    • D)Millî kültür değerlerine önem verdiği
    • E)Değişmez kalıplardan oluşan durağan bir öğreti olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Değişmez kalıplardan oluşan durağan bir öğreti olduğu

    Atatürkçülük dogmatik ve durağan bir öğreti değildir; inkılapçılık ilkesi gereği çağın koşullarına göre gelişmeye açıktır. Akılcılık, millî kültüre verilen değer ve ilkelerin bütünlüğü Atatürkçü düşüncenin temel özellikleri olduğundan diğer yargılar doğrudur.

  2. Soru 2

    Kolay

    Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık ilkeleri 1937 yılında hangi yolla anayasal güvenceye kavuşmuştur?

    • A)1924 Anayasası'nda yapılan bir değişiklikle
    • B)1921 Anayasası'na eklenen yeni bir maddeyle
    • C)Cumhuriyet'in ilanına ilişkin kanunla
    • D)Teşvik-i Sanayi Kanunu ile
    • E)Takrir-i Sükûn Kanunu ile
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 1924 Anayasası'nda yapılan bir değişiklikle

    Altı temel ilke, 5 Şubat 1937'de 1924 Anayasası'nda yapılan değişiklikle anayasa metnine girmiş ve devletin nitelikleri arasında sayılmıştır. Teşvik-i Sanayi ve Takrir-i Sükûn kanunları ise sırasıyla ekonomik ve asayişle ilgili düzenlemeler olup ilkelerin anayasallaşmasıyla ilgisi yoktur.

  3. Soru 3

    Orta

    Atatürk ilkelerinden herhangi birinin zayıflamasının diğer ilkeleri de olumsuz etkileyeceği görüşü, ilkelerin hangi özelliğiyle açıklanır?

    • A)Birbirini tamamlayan bir bütün oluşturmalarıyla
    • B)Anayasa metninde sıralanmış olmalarıyla
    • C)Ekonomik hedeflere öncelik vermeleriyle
    • D)Yalnızca hukuk alanını düzenlemeleriyle
    • E)Yabancı ülkelerden alınmış olmalarıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Birbirini tamamlayan bir bütün oluşturmalarıyla

    Atatürk ilkeleri birbirinden bağımsız kurallar değil, birbirini tamamlayan ve destekleyen bir bütündür; bu nedenle biri zayıfladığında diğerleri de etkilenir. İlkelerin anayasada yer alması hukuki bir sonuçtur, bütünlük özelliğinin gerekçesi değildir; ayrıca ilkeler taklit yoluyla alınmamış, Türk toplumunun ihtiyaçlarından doğmuştur.

  4. Soru 4

    Kolay

    Devlet başkanının ve yöneticilerin belirli süreler için seçimle iş başına geldiği, egemenliğin bir kişi ya da aileye değil millete ait olduğu yönetim biçimini benimseyen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Cumhuriyetçilik
    • B)Devletçilik
    • C)Laiklik
    • D)İnkılapçılık
    • E)Halkçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cumhuriyetçilik

    Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olduğu ve yönetenlerin seçimle belirlendiği rejimi benimseyen ilkedir. Halkçılık kanun önünde eşitliği ve ayrıcalıksızlığı, devletçilik ise devletin ekonomideki rolünü düzenlediğinden tanımla örtüşmez.

  5. Soru 5

    Orta

    1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla hem hanedan egemenliğine dayalı yönetim sona ermiş hem de egemenliğin kaynağının millet olduğu bir kez daha vurgulanmıştır. Buna göre saltanatın kaldırılması, aşağıdaki ilke ikililerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

    • A)Devletçilik – halkçılık
    • B)Laiklik – devletçilik
    • C)İnkılapçılık – devletçilik
    • D)Milliyetçilik – devletçilik
    • E)Cumhuriyetçilik – millî egemenlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Cumhuriyetçilik – millî egemenlik

    Saltanatın kaldırılması, egemenliğin hanedandan alınıp millete verilmesi anlamına geldiği için cumhuriyetçilik ve bütünleyici ilkelerden millî egemenlikle doğrudan bağlantılıdır. Devletçilik ekonomiyle ilgili bir ilke olduğundan seçeneklerdeki ikililerle kurulan bağ geçersizdir.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılan uygulamalardan biri değildir?

    • A)Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
    • B)1924 Anayasası'nın kabul edilmesi
    • C)Cumhuriyet'in ilan edilmesi
    • D)Saltanatın kaldırılması
    • E)Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması

    Kabotaj Kanunu, Türk kara sularında taşımacılık hakkını Türk gemilerine tanıyarak ekonomik bağımsızlığı güçlendirdiği için milliyetçilik ilkesiyle ilişkilidir. Diğer uygulamalar egemenliğin millete ait olmasını ve seçime dayalı yönetimi güçlendirdiğinden cumhuriyetçilik kapsamındadır.

  7. Soru 7

    Zor

    1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın, 1930'da ise Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulmasına izin verilmiştir. Bu girişimlerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Farklı görüşlerin temsiline imkân tanıyarak demokrasiyi geliştirmek
    • B)Sanayi yatırımlarını hızlandırarak üretim kapasitesini artırmak
    • C)Eğitim kurumlarını tek çatı altında toplayarak birliği sağlamak
    • D)Dış politikada tam tarafsızlık siyasetini benimsemek
    • E)Ülkedeki azınlıkların hukuki ayrıcalıklarını korumak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Farklı görüşlerin temsiline imkân tanıyarak demokrasiyi geliştirmek

    Çok partili hayata geçiş denemeleri, halkın farklı görüşlerle yönetime katılmasını sağlamayı amaçladığı için cumhuriyetçilik ilkesinin demokratikleşme yönüyle ilgilidir. Sanayi yatırımları devletçilik, eğitimde birlik ise laiklik ve halkçılıkla ilgili konular olduğundan bu girişimlerin amacını açıklamaz.

  8. Soru 8

    Orta

    1924'te çıkarılan bir düzenlemeyle ordu mensuplarının milletvekilliği görevini sürdüremeyeceği kabul edilmiş, komutanların bir bölümü askerlik görevini tercih etmiştir. Bu düzenlemeyle ulaşılmak istenen sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ordunun teknik donanımının yenilenerek modernleştirilmesi
    • B)Askerî harcamaların bütçeden çıkarılması
    • C)Ordunun siyaset dışında tutularak tarafsızlığının korunması
    • D)Askerlik süresinin kısaltılması
    • E)Ordunun ekonomik yatırımlara yönlendirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ordunun siyaset dışında tutularak tarafsızlığının korunması

    Askerlik ile siyasetin ayrılması, seçime dayalı yönetimin sağlıklı işlemesini amaçladığı için cumhuriyetçilik ilkesiyle bağlantılıdır. Ekonomik yatırım ve harcamalarla ilgili seçenekler devletçilik alanına girdiğinden düzenlemenin amacını yansıtmaz.

  9. Soru 9

    Kolay

    Cumhuriyetçilik ilkesinin vatandaşlara sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sanayi tesislerinde çalışabilme
    • B)Seçme ve seçilme yoluyla yönetime katılabilme
    • C)Yurt dışında öğrenim görebilme
    • D)Vergiden tamamen muaf tutulma
    • E)Miras yoluyla yöneticilik makamı edinebilme
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Seçme ve seçilme yoluyla yönetime katılabilme

    Cumhuriyet yönetiminde egemenlik millete ait olduğundan vatandaşlar seçme ve seçilme hakkıyla yönetime katılır. Miras yoluyla makam edinme, cumhuriyetin reddettiği saltanat anlayışına aittir; vergi muafiyeti ise halkçılıkla dahi bağdaşmayan bir ayrıcalıktır.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde yönetme yetkisi hanedan üyelerine doğuştan geçerken, Cumhuriyet yönetiminde bu yetki belirli süreler için halkın seçtiği kişilere verilmiştir. Bu karşılaştırmadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A)Ekonomik yapının tarıma dayandığı
    • B)Eğitimde birliğin sağlandığı
    • C)Dış politikada tarafsızlığın benimsendiği
    • D)Egemenliğin kaynağının değiştiği
    • E)Sanayileşmenin hızlandığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Egemenliğin kaynağının değiştiği

    Yönetme yetkisinin veraset yerine seçime dayanması, egemenliğin kaynağının hanedandan millete geçtiğini gösterir; bu da cumhuriyetçiliğin özüdür. Eğitimde birlik laiklik ve halkçılıkla, sanayileşme ise devletçilikle ilgili olduğundan verilen karşılaştırmadan çıkarılamaz.

  11. Soru 11

    Kolay

    Atatürk'ün “Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.” sözü, Atatürk milliyetçiliğinin hangi yönünü vurgular?

    • A)Sınırlar dışında toprak genişletmeyi hedeflediğini
    • B)Köken farkı gözetmeyen birleştirici bir anlayışa dayandığını
    • C)Ekonomik kalkınmayı önceliklendirdiğini
    • D)Din kurallarına göre şekillenen bir toplum düzeni öngördüğünü
    • E)Belirli bir soyu üstün saydığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Köken farkı gözetmeyen birleştirici bir anlayışa dayandığını

    Atatürk milliyetçiliği, ortak vatan ve ülkü birliğine dayanan birleştirici bir anlayıştır; kökene değil aidiyete önem verir. Toprak genişletme hedefi yurtta sulh anlayışına, ekonomik kalkınma vurgusu ise devletçiliğe ait olduğundan sözün içeriğiyle örtüşmez.

  12. Soru 12

    Orta

    Atatürk milliyetçiliğini ırkçı milliyetçilik anlayışlarından ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ekonomide devletin öncülüğünü esas alması
    • B)Din kurallarını hukukun kaynağı sayması
    • C)Yöneticilerin veraset yoluyla belirlenmesini öngörmesi
    • D)Ortak kültür ve ülkü birliğine dayanan birleştirici niteliği
    • E)Sanayi yatırımlarını bütünüyle özel sektöre bırakması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ortak kültür ve ülkü birliğine dayanan birleştirici niteliği

    Atatürk milliyetçiliği kan ve soy esasına değil, ortak kültür, tarih ve gelecek birliğine dayanır; bu yönüyle ayrımcı değil birleştiricidir. Ekonomide devletin öncülüğü devletçilik ilkesinin konusu olduğundan milliyetçilikle ırkçılık arasındaki farkı açıklamaz.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Atatürk milliyetçiliğinin özellikleri arasında yer almaz?

    • A)Millî birliği güçlendirmeyi amaçlaması
    • B)Barışçı ve insancıl bir nitelik taşıması
    • C)Akla ve bilime dayanması
    • D)Üstün ırk anlayışına dayanması
    • E)Laik bir anlayışla bağdaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Üstün ırk anlayışına dayanması

    Atatürk milliyetçiliği üstün ırk anlayışını reddeder; barışçı, akılcı, laik ve birleştirici bir çizgidedir. Bu nedenle diğer seçeneklerdeki nitelikler ilkenin özellikleriyle uyumludur.

  14. Soru 14

    Kolay

    1931'de Türk Tarih Kurumu'nun, 1932'de Türk Dil Kurumu'nun kurulması öncelikle hangi ilke doğrultusunda atılmış adımlardır?

    • A)Devletçilik
    • B)Laiklik
    • C)Milliyetçilik
    • D)Cumhuriyetçilik
    • E)Halkçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Milliyetçilik

    Millî tarih ve dil bilincini güçlendirmeyi amaçlayan bu kurumlar, millî kültürü koruyup geliştirmeyi öngören milliyetçilik ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Laiklik din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla, devletçilik ise ekonomik yatırımlarla ilgili olduğundan bu kurumların kuruluş amacını açıklamaz.

  15. Soru 15

    Orta

    1926'da çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Türk kara sularında yük ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine tanınmıştır. Bu düzenleme en çok hangi ilkeyle ilişkilendirilebilir?

    • A)Laiklik
    • B)İnkılapçılık
    • C)Milliyetçilik
    • D)Halkçılık
    • E)Cumhuriyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Milliyetçilik

    Kabotaj hakkının Türk gemilerine tanınması, yabancı ayrıcalıklarına son vererek millî ekonomiyi ve bağımsızlığı güçlendirdiği için milliyetçilik ilkesiyle ilişkilidir. Halkçılık toplumsal eşitlikle, laiklik ise din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla ilgili olduğundan bu kanunun amacını karşılamaz.

Sponsorlu