KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri — Test 2

KPSS Tarih dersinin Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay7 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Lozan Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması ve ilerleyen yıllarda yabancılara ait bazı işletmelerin satın alınarak millîleştirilmesi söz konusu olmuştur. Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Eğitim kurumlarını tek çatı altında toplamak
    • B)Ekonomik alanda tam bağımsızlığı güçlendirmek
    • C)Yönetimde çok partili hayata geçmek
    • D)Din ve devlet işlerini birbirinden ayırmak
    • E)Toplumsal unvan ve ayrıcalıkları kaldırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ekonomik alanda tam bağımsızlığı güçlendirmek

    Her iki uygulama da yabancı ayrıcalıklarını sona erdirip ekonomiyi millî temele oturtmayı amaçladığından milliyetçilik ve millî bağımsızlık ilkeleriyle ilgilidir. Unvanların kaldırılması halkçılık, din ve devlet işlerinin ayrılması ise laiklik kapsamında olduğu için bu amaçla örtüşmez.

  2. Soru 2

    Orta

    Misak-ı Millî kararlarında, sınırların millî ve ekonomik bütünlük gözetilerek belirlenmesi ve siyasi, adli, mali gelişmeyi engelleyecek kısıtlamaların kabul edilmemesi öngörülmüştür. Bu kararlar öncelikle hangi ilkenin yansımasıdır?

    • A)Devletçilik
    • B)Halkçılık
    • C)İnkılapçılık
    • D)Milliyetçilik
    • E)Laiklik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Milliyetçilik

    Misak-ı Millî, millî sınırlar içinde bölünmez bir vatan ve tam bağımsızlık hedefini ortaya koyduğu için milliyetçilik ilkesinin temel dayanaklarındandır. Devletçilik ekonomik yatırımların yönetimini düzenleyen bir ilke olduğundan bu kararların gerekçesini açıklamaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    “Ne mutlu Türküm diyene!” sözünün, Atatürk milliyetçiliği açısından işaret ettiği anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yönetimin din kurallarına göre şekillendiği
    • B)Türklüğün soya değil, aidiyet ve gönül bağına dayandığı
    • C)Ekonominin devlet eliyle yürütüleceği
    • D)Sınırların genişletilmesinin hedeflendiği
    • E)Toplumun sınıflara ayrılmasının benimsendiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Türklüğün soya değil, aidiyet ve gönül bağına dayandığı

    Söz, Türk milletine ait olmayı kökene değil, kendini o millete ait hissetmeye bağladığı için birleştirici milliyetçilik anlayışını yansıtır. Ekonominin devlet eliyle yürütülmesi devletçilik ilkesinin konusu olduğundan sözün anlamıyla ilgisi yoktur.

  4. Soru 4

    Orta

    Türk Dil Kurumu'nun, yabancı kökenli sözcüklere Türkçe karşılıklar bulma ve dilin tarihî kaynaklarını araştırma çalışmaları yürütmesinden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A)Ekonomide karma bir modelin benimsenmeye başlandığı
    • B)Din hizmetlerinin yeniden düzenlendiği
    • C)Millî kültürün korunup geliştirilmesinin amaçlandığı
    • D)Ülkede çok partili hayata geçildiği
    • E)Sanayi tesislerinin yurda dağıtıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Millî kültürün korunup geliştirilmesinin amaçlandığı

    Dilin sadeleştirilmesi ve millî kaynaklarının araştırılması, millî kültürü koruma amacına hizmet ettiğinden milliyetçilik ilkesiyle açıklanır. Karma ekonomi devletçilikle, din hizmetlerinin düzenlenmesi ise laiklikle ilgili olduğundan bu çalışmalardan çıkarılamaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Atatürk milliyetçiliğinin, “Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışıyla çelişmemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ekonomik kalkınmayı dış yardımlara bağlaması
    • B)Devletin ekonomiye doğrudan girmesini öngörmesi
    • C)Hukuk kurallarını dinî esaslara dayandırması
    • D)Yönetimin tek kişi tarafından yürütülmesini savunması
    • E)Başka milletlerin varlığına saygılı, barışçı bir nitelik taşıması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Başka milletlerin varlığına saygılı, barışçı bir nitelik taşıması

    Atatürk milliyetçiliği saldırgan ve yayılmacı değildir; diğer milletlerin haklarına saygı gösterdiği için barış politikasıyla uyum içindedir. Devletin ekonomiye doğrudan girmesi devletçilik ilkesinin konusu olup barış anlayışıyla milliyetçilik arasındaki uyumu açıklamaz.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi milliyetçilik ilkesi doğrultusunda yapılan çalışmalardan biri değildir?

    • A)Türk Tarih Kurumu'nun kurulması
    • B)Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
    • C)Türk Dil Kurumu'nun kurulması
    • D)Kapitülasyonların kaldırılması
    • E)Aşar vergisinin kaldırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Aşar vergisinin kaldırılması

    Aşar vergisinin kaldırılması köylünün üzerindeki ağır yükü hafifletmeye yönelik olduğundan halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Diğer uygulamalar millî kültürü ve ekonomik bağımsızlığı güçlendirdiği için milliyetçilik kapsamındadır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Atatürkçülüğün başka ülkelerden aktarılmış bir düşünce olmadığını gösteren temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yalnızca ekonomik konuları düzenlemesi
    • B)Türk milletinin kendi ihtiyaçlarından doğmuş olması
    • C)Anayasa metninde yer alması
    • D)Uygulandığı dönem boyunca hiç değişmeden kalması
    • E)Yalnızca askerî alanla ilgilenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Türk milletinin kendi ihtiyaçlarından doğmuş olması

    Atatürkçülük, Türk toplumunun kendi tarihsel koşulları ve ihtiyaçlarından doğduğu için taklitçi değil özgün bir düşünce sistemidir. Anayasada yer alması sonradan gerçekleşen hukuki bir düzenlemedir ve özgünlüğün gerekçesi sayılamaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Atatürk'ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” sözü, Atatürkçü düşünce sisteminin hangi niteliğini ortaya koyar?

    • A)Ekonomide devlet öncülüğünü benimsemesi
    • B)Toplumu sınıflara ayırması
    • C)Yönetimi veraset esasına bağlaması
    • D)Hukuku dinî kurallara dayandırması
    • E)Akılcılık ve bilimselliği temel alması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akılcılık ve bilimselliği temel alması

    Söz, sorunların çözümünde aklın ve bilimin rehber alınmasını öngördüğü için bütünleyici ilkelerden akılcılık ve bilimselliği yansıtır. Ekonomide devlet öncülüğü devletçiliğin, hukukun dinî kurallara dayandırılması ise laikliğe aykırı bir anlayışın konusudur.

  9. Soru 9

    Orta

    29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle devlet başkanlığı makamı belirlenmiş ve hükûmet kurulmasındaki güçlükler giderilmiştir. Buna göre Cumhuriyet'in ilanının doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Devletin yönetim biçiminin açıkça belirlenmesi
    • B)Eğitim kurumlarının birleştirilmesi
    • C)Ekonomide beş yıllık planların uygulanması
    • D)Tekke ve zaviyelerin kapatılması
    • E)Ölçü birimlerinin değiştirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin yönetim biçiminin açıkça belirlenmesi

    Cumhuriyet'in ilanı devletin adını ve yönetim biçimini kesinleştirmiş, devlet başkanlığı boşluğunu gidermiştir; bu yönüyle cumhuriyetçilik ilkesinin somutlaşmasıdır. Tekke ve zaviyelerin kapatılması laiklik, beş yıllık planlar ise devletçilik kapsamında olduğundan doğrudan sonuç sayılamaz.

  10. Soru 10

    Zor

    Millî egemenliğe dayalı bir devletin varlığı, öncelikle ortak değerler etrafında birleşmiş bir milletin varlığını gerektirir. Bu yargı, aşağıdaki ilke ilişkilerinden hangisini açıklar?

    • A)Devletçilik ile laikliğin aynı amaca hizmet ettiğini
    • B)İnkılapçılığın devletçiliği zorunlu kıldığını
    • C)Cumhuriyetçilik ile milliyetçiliğin birbirini tamamladığını
    • D)Halkçılığın laikliğin ön koşulu olduğunu
    • E)Devletçiliğin milliyetçiliğin yerini aldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Cumhuriyetçilik ile milliyetçiliğin birbirini tamamladığını

    Egemenliğin millete ait olması, önce bir millet bilincinin oluşmasını gerektirdiğinden cumhuriyetçilik ile milliyetçilik birbirini tamamlar. Devletçilik ekonomik bir ilke olduğu için laiklikle ya da milliyetçilikle böyle bir öncelik-sonralık ilişkisi kurulamaz.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün temel ilkeleri arasında yer almaz?

    • A)Cumhuriyetçilik
    • B)Milliyetçilik
    • C)Devletçilik
    • D)Millî egemenlik
    • E)Laiklik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Millî egemenlik

    Millî egemenlik, temel ilkeleri destekleyip açıklayan bütünleyici ilkelerdendir; altı temel ilke cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılıktır. Cumhuriyetçilik ise millî egemenliğin yönetim biçimine yansımış hâli olarak temel ilkeler arasında yer alır.

  12. Soru 12

    Orta

    Atatürk ilkeleri, anayasaya girmeden önce ilk kez aşağıdakilerden hangisinde bir arada yer almıştır?

    • A)1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda
    • B)Amasya Genelgesi'nin maddelerinde
    • C)1931 Cumhuriyet Halk Fırkası programında
    • D)Misak-ı Millî kararları arasında
    • E)Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun gerekçesinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 1931 Cumhuriyet Halk Fırkası programında

    Altı ilke ilk kez 1931 Cumhuriyet Halk Fırkası programında bir bütün olarak yer almış, 1937'de anayasaya girmiştir. Amasya Genelgesi ve Misak-ı Millî, Millî Mücadele dönemine ait belgeler olup ilkelerin toplu biçimde ilan edildiği metinler değildir.

  13. Soru 13

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde farklı toplulukları bir arada tutmak için önce Osmanlıcılık, ardından İslamcılık düşünceleri denenmiş; bu politikaların sonuç vermemesi üzerine Cumhuriyet Dönemi'nde farklı bir esas benimsenmiştir. Bu gelişmelerden aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A)Ekonomide karma modele geçildiği
    • B)Eğitimde yabancı okulların yaygınlaştırıldığı
    • C)Hukukun dinî esaslara dayandırıldığı
    • D)Devletin, millî devlet anlayışı üzerine yapılandırıldığı
    • E)Yönetimde veraset sisteminin sürdürüldüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Devletin, millî devlet anlayışı üzerine yapılandırıldığı

    Çok uluslu yapıyı koruma politikalarının başarısızlığı, Cumhuriyet'in millî devlet ve millî birlik esasına dayandırılmasını beraberinde getirmiştir; bu da milliyetçilik ilkesinin somut karşılığıdır. Ekonomide karma model devletçilikle ilgili olduğundan verilen bilgilerden çıkarılamaz.

  14. Soru 14

    Orta

    Cumhuriyet'in ilk yıllarında yabancı okullarda Türkçe, tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulması ve bu okulların Türk müfettişlerce denetlenmesi kararlaştırılmıştır. Bu uygulama öncelikle hangi ilkeyle açıklanır?

    • A)Devletçilik
    • B)Cumhuriyetçilik
    • C)İnkılapçılık
    • D)Halkçılık
    • E)Milliyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Milliyetçilik

    Uygulama, eğitimde millî değerlerin ve devlet denetiminin korunmasını amaçladığından milliyetçilik ilkesiyle açıklanır. Devletçilik ekonomik yatırımlarla, cumhuriyetçilik ise yönetim biçimiyle ilgili olduğundan bu kararın gerekçesini oluşturmaz.

  15. Soru 15

    Zor

    Atatürkçü düşünce sisteminin, sömürgecilikten kurtulmak isteyen birçok millete örnek olması onun hangi özelliğiyle ilgilidir?

    • A)Yalnızca Türkiye'nin ekonomik koşullarına göre hazırlanmış olması
    • B)Millî bağımsızlık anlayışının evrensel nitelik taşıması
    • C)Bütün kurallarının değişmez biçimde belirlenmiş olması
    • D)Toplumu meslek gruplarına ayırmayı reddetmesi
    • E)Askerî örgütlenmeyi öncelikli hedef sayması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Millî bağımsızlık anlayışının evrensel nitelik taşıması

    Tam bağımsızlık ve millî egemenlik düşüncesi, benzer koşullardaki milletlere yol gösterdiği için Atatürkçülüğe evrensel bir nitelik kazandırmıştır. Kuralların değişmez sayılması ise inkılapçılık ilkesiyle çeliştiğinden bu özelliği açıklayamaz.

Sponsorlu