Küreselleşen Dünya — Test 8

Doğru cevap: E — OPEC

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) 1960'ta kurulmuş ve özellikle 1973 Petrol Krizi'nde etkili olmuştur. OECD ekonomik iş birliği ve kalkınma alanında, UNICEF ise çocuklara yönelik çalışmalarda faaliyet gösterdiğinden petrol politikalarıyla ilgili değildir.

Doğru cevap: A — Uluslararası bir ceza mahkemesinin kurulması

Eski Yugoslavya'da işlenen ağır suçlar için Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası bir ceza mahkemesi kurulmuş ve yargılamalar yürütülmüştür. Avrupa Parlamentosu yasama organıdır, ceza yargılaması yapmaz; Dünya Bankası ise kalkınma finansmanıyla ilgilenen bir kuruluştur.

Doğru cevap: D — Diplomatik girişimlerde bulunup yardım göndermesi

Türkiye, savaş boyunca uluslararası platformlarda diplomatik girişimlerde bulunmuş ve bölgeye insani yardım göndermiştir. Türkiye savaşta taraf olarak toprak kazanmamış; Birleşmiş Milletler ile Balkan ülkeleriyle olan ilişkilerini de sürdürmüştür.

Doğru cevap: E — Bölgede istikrar ve iş birliğini güçlendirmek

Bölgesel iş birliği süreçleri, çatışmaların ardından istikrarı sağlamak ve ekonomik ilişkileri geliştirmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu süreçler sınır değişikliğini ya da ülkelerin tek devlet hâline gelmesini öngörmez; bölgeyi dünya ticaretine kapatmak da hedefleri arasında değildir.

Doğru cevap: B — Saldırılarla bağlantılı örgütlerin hedef alınması

Operasyon, 11 Eylül saldırılarıyla bağlantılı görülen örgütlerin hedef alınması gerekçesiyle başlatılmıştır. Afganistan'ın Avrupa Birliği ya da NATO üyeliği gündemde olmamış; sömürge kurma amacı da açıklanan gerekçeler arasında yer almamıştır.

Doğru cevap: B — Türk Devletleri Teşkilatı'nın temeli - 1992

Türk Devletleri Teşkilatı'nın temeli 2009'daki Nahçıvan Anlaşması ile atılmıştır; 1992 ise TİKA'nın kurulduğu ve Maastricht Antlaşması'nın imzalandığı yıldır. Diğer eşleştirmeler doğrudur: Dünya Ticaret Örgütü 1995'te, TÜRKSOY ise 1993'te kurulmuştur.

Doğru cevap: D — Terör örgütlerinin sınır ötesi biçimde örgütlenmesi

Terör örgütlerinin birden çok ülkede örgütlenmesi ve sınır tanımaması, mücadelenin uluslararası iş birliğiyle yürütülmesini zorunlu kılmıştır. Terörün tek bir ülkeyi ilgilendirdiği savı bu gerçeğe aykırıdır; ülkeler ayrıca güvenlik birimlerini kapatmamış, tersine güçlendirmiştir.

Doğru cevap: C — İnternet ve kitle iletişim olanakları

İnternet ve kitle iletişim araçları, olayların ve çağrıların ülkeler arasında hızla yayılmasını sağlamıştır. Demir yolu ya da posta hizmetleri gibi geleneksel araçlar bu hızda bir yayılmayı açıklamaya yetmez.

Doğru cevap: A — Bütünleşme sürecinin geri dönüşsüz olmadığı

Bir üyenin ayrılması, Avrupa bütünleşmesinin tek yönlü ve geri dönüşsüz bir süreç olmadığını göstermiştir. Birlik dağılmamış, faaliyetlerini sürdürmüştür; ortak para birimi de kaldırılmamıştır.

Doğru cevap: E — Avrupa Konseyi'nin insan hakları alanına odaklanması

Avrupa Konseyi 1949'da insan hakları, demokrasi ve hukuk devleti alanında kurulmuş ayrı bir örgüttür; Avrupa Birliği ise ekonomik ve siyasi bütünleşmeyi hedefler. Ortak para birimi Avrupa Birliği'nin uygulamasıdır; Birlik ayrıca yalnızca askerî bir örgüt değildir.

Doğru cevap: B — Korunmalarında ortak sorumluluk oluşturmak

Dünya mirası listesi, söz konusu varlıkların insanlığın ortak mirası sayılarak korunmasında uluslararası sorumluluk bilinci oluşturmayı amaçlar. Listeleme mülkiyeti devretmez; ziyaretçi girişinin bütünüyle yasaklanması da amaçlar arasında değildir.

Doğru cevap: C — Ekonomik, toplumsal ve çevresel hedefleri kapsaması

Bu amaçlar yoksulluk, eğitim, sağlık, eşitlik, iklim ve çevre gibi alanları bir arada ele alır ve bütün ülkeleri kapsar. Yalnızca askerî konulara ya da ticaret kurallarına ilişkin olduğu savı kapsamla bağdaşmaz.

Doğru cevap: A — III - I - II

Yugoslavya'nın dağılma süreci 1991'de başlamış, Kosova'ya yönelik müdahale 1999'da gerçekleşmiş, Arap Baharı ise 2010 sonlarında başlamıştır. Bu nedenle Arap Baharı'nın başa ya da ortaya alındığı sıralamalar yanlıştır.

Doğru cevap: C — Salımların azaltılması için ortak karar almak

Taraflar konferansları, sera gazı salımlarının azaltılmasına ve iklim değişikliğine uyuma yönelik ortak kararlar almak üzere toplanır; Kyoto Protokolü ile Paris Anlaşması bu toplantıların ürünüdür. Fosil yakıt üretiminin artırılması sözleşmenin amacına aykırıdır.

Doğru cevap: E — Çölleşme

Çölleşme, toprağın verimini yitirerek çöl benzeri bir duruma gelmesini ifade eder ve iklim değişikliği ile yanlış arazi kullanımıyla ilişkilidir. Kuraklık geçici bir yağış açığını anlatır; kentleşme ise nüfusun kentlerde toplanmasını ifade ettiğinden bu tanımı karşılamaz.