KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay6 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti Hint Okyanusu'na birkaç sefer düzenlemiş, ancak bu seferlerde Portekizlilerin bölgedeki üstünlüğüne son verilememiştir. Bu seferlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kızıldeniz kıyılarında yeni tersaneler kurmak
    • B)Baharat Yolu'nu canlandırıp Portekiz etkisini kırmak
    • C)Safevilerle yaşanan sınır sorununu çözüme kavuşturmak
    • D)Halifelik makamını Hindistan'a taşımak
    • E)Akdeniz'de Venedik'in ilerleyişini durdurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Baharat Yolu'nu canlandırıp Portekiz etkisini kırmak

    Hint Deniz Seferleri, coğrafi keşiflerden sonra Portekizlilerin denetimine giren Baharat Yolu'nu yeniden canlandırmak ve Müslüman tüccarları korumak amacıyla düzenlenmiştir. Safevilerle sınır sorunu kara seferleriyle ele alındığı için deniz seferlerinin amacı olamaz. Halifelik makamının taşınması ise hiçbir dönemde gündeme gelmemiştir.

  2. Soru 2

    Orta

    1555'te Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanan Amasya Antlaşması'nın önemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı'nın Mısır'ı ele geçirmesini sağlaması
    • B)Fransa'ya kapitülasyonların verilmesine yol açması
    • C)Bağdat'ın Safevilere bırakılmasını hükme bağlaması
    • D)Kırım'ın Osmanlı'ya bağlanmasını sağlaması
    • E)İki devlet arasındaki ilk resmî antlaşma olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İki devlet arasındaki ilk resmî antlaşma olması

    Amasya Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanan ilk resmî antlaşma olması bakımından önemlidir. Bağdat, Irakeyn Seferi ile Osmanlı'ya katılmış ve antlaşmayla Osmanlı'da kalmıştır; bu nedenle Safevilere bırakıldığı söylenemez. Kapitülasyonlar ise 1535'te, bu antlaşmadan önce verilmiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman, Akdeniz'de deneyimli bir denizci olan Barbaros Hayreddin Paşa'yı 1533'te kaptan-ı deryalığa getirmiş, aynı süreçte Cezayir de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı söylenebilir?

    • A)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesine
    • B)Baharat Yolu'nun denetim altına alınmasına
    • C)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmasına
    • D)Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurmasına
    • E)Balkanlarda Haçlı tehdidinin tümüyle sona ermesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurmasına

    Deneyimli bir denizcinin donanmanın başına getirilmesi ve Kuzey Afrika'da üs kazanılması, 1538 Preveze zaferiyle sonuçlanan Akdeniz üstünlüğünün zeminini hazırlamıştır. Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi 1475'te gerçekleştiği için bu gelişmeyle açıklanamaz. Anadolu Türk siyasi birliği de 1515'te tamamlanmıştır.

  4. Soru 4

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Macaristan'da, Akdeniz'de, İran cephesinde ve Hint Okyanusu'nda birbirine yakın yıllarda askerî faaliyet yürütülmüştür. Bu duruma bakılarak Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Farklı cephelerde eş zamanlı mücadele edebilecek güce ulaştığı
    • B)Kara ordusunu tümüyle donanmaya dönüştürmek zorunda kaldığı
    • C)Balkanlardaki topraklarından vazgeçtiği
    • D)Doğu sınırını Safevilere bıraktığı
    • E)Denizlerde hiçbir başarı elde edemediği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Farklı cephelerde eş zamanlı mücadele edebilecek güce ulaştığı

    Birbirinden çok uzak dört ayrı bölgede aynı dönemde askerî faaliyet yürütülebilmesi, Osmanlı'nın askerî ve ekonomik kapasitesinin genişliğini gösterir. Macaristan seferleri Balkanlardan vazgeçilmediğini, Preveze zaferi ise denizlerde başarı elde edildiğini kanıtlar. Amasya Antlaşması'yla doğu sınırında kazanımlar korunduğundan bu sınırın Safevilere bırakıldığı da söylenemez.

  5. Soru 5

    Orta

    Bizans, Osmanlı şehzadelerini kışkırtarak taht kavgalarına yol açmakta; ayrıca İstanbul, Osmanlı'nın Anadolu ve Rumeli toprakları arasında bir engel oluşturmaktaydı. Bu bilgilere göre İstanbul'un fethinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılabilir?

    • A)Osmanlı topraklarının bütünlüğünü sağlama isteği
    • B)Baharat Yolu'nun denetimini ele geçirme amacı
    • C)Memlüklerle yaşanan sınır sorununu çözme çabası
    • D)Akdeniz'de Venedik'e üstünlük sağlama isteği
    • E)Anadolu beyliklerini ortadan kaldırma amacı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı topraklarının bütünlüğünü sağlama isteği

    Metinde İstanbul'un Osmanlı topraklarını ikiye bölmesi ve Bizans'ın taht kavgalarını kışkırtması vurgulanmakta olup bunlar toprak bütünlüğünü sağlama gerekçesine işaret eder. Baharat Yolu'nun denetimi 1517 Ridaniye sonrasında gündeme geldiği için metinden çıkarılamaz. Memlüklerle ilişkiler Fatih Dönemi'nde Hicaz su yolları ve Dulkadiroğulları meselesi yüzünden bozulmaya başlamış, savaşlar ise II. Bayezid Dönemi'nde (1485-1491) yaşanmıştır; dolayısıyla C seçeneği 1453'teki fethin nedeni olamaz, metinde de böyle bir bilgi yoktur.

  6. Soru 6

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed İstanbul'da Sahn-ı Seman medreselerini kurdurmuş, dönemin ünlü bilgini Ali Kuşçu'yu İstanbul'a davet etmiş ve saray kütüphanesini zenginleştirmiştir. Bu bilgilere göre Fatih Dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Bilim ve eğitim çalışmalarına önem verildiği
    • B)Mevcut medreselerin kapatıldığı
    • C)Yalnızca askerî alana kaynak ayrıldığı
    • D)Yabancı bilginlerin ülkeye alınmadığı
    • E)Öğretimin tümüyle Enderun'a bırakıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bilim ve eğitim çalışmalarına önem verildiği

    Medrese kurulması, ünlü bir bilginin davet edilmesi ve kütüphanenin zenginleştirilmesi bilim ve eğitime verilen önemi gösterir. Semerkant'ta yetişen Ali Kuşçu'nun Akkoyunlu sarayından İstanbul'a davet edilmesi, dışarıdan bilgin getirilmediği iddiasını (D) da çürütür. Medreselerin çoğaltıldığı bir dönemde kapatıldıklarının söylenmesi metinle çelişir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Kitab-ı Bahriye adlı eseri ve çizdiği dünya haritalarıyla tanınan Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Turgut Reis
    • B)Seydi Ali Reis
    • C)Piri Reis
    • D)Kemal Reis
    • E)Salih Reis
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Piri Reis

    Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik eserinin ve ünlü dünya haritalarının sahibi Piri Reis'tir. Seydi Ali Reis, Hint seferlerine katılmış ve Miratü'l-Memâlik ile Kitabü'l-Muhit'i yazmıştır. Turgut Reis ise Akdeniz'deki seferleriyle tanınan bir denizcidir.

  8. Soru 8

    Kolay

    İstanbul kuşatmasında Bizans surlarını yıkmak amacıyla döktürülen büyük toplar için kullanılan ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kadırga
    • B)Kalyon
    • C)Şahi
    • D)Zeamet
    • E)Ulufe
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şahi

    Kuşatmada kullanılan büyük çaplı toplar kaynaklarda şahi topları olarak anılır. Kadırga ve kalyon Osmanlı donanmasında kullanılan gemi türleridir. Zeamet bir dirlik türü, ulufe ise kapıkulu askerlerine üç ayda bir ödenen maaştır.

  9. Soru 9

    Zor

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde İstanbul fethedilmiş, Karadeniz çevresi denetim altına alınmış, Ege adalarının önemli bir bölümü ele geçirilmiş ve devlet yönetimi kanunnameyle düzenlenmiştir. Bu bilgilere göre söz konusu dönemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Sınırların hem karada hem denizde genişlediği
    • B)Yönetim alanında düzenlemeler yapıldığı
    • C)Ticaret yolları üzerinde denetim kurulduğu
    • D)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlandığı
    • E)Devletin imparatorluk niteliği kazandığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlandığı

    Fatih Dönemi'nde Karamanoğulları büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olsa da Dulkadiroğulları varlığını sürdürdüğü için Anadolu Türk siyasi birliği bu dönemde tamamlanmamıştır; bu birlik ancak Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde 1515 Turnadağ Savaşı ile tamamlanmıştır. Ramazanoğulları ise fiilen Osmanlı'ya bağlı bir beylik olup 1517 Mısır Seferi'nin ardından resmen Osmanlı'ya bağlanmıştır. Metindeki kara ve deniz fetihleri sınırların genişlediğini, kanunname ise yönetim düzenlemelerini doğrular.

  10. Soru 10

    Kolay

    1453'teki İstanbul'un fethi ile varlığı sona eren devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akkoyunlu Devleti
    • B)Memlük Devleti
    • C)Safevi Devleti
    • D)Trabzon Rum İmparatorluğu
    • E)Bizans İmparatorluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bizans İmparatorluğu

    İstanbul'un fethiyle Bizans İmparatorluğu tarih sahnesinden silinmiştir. Trabzon Rum İmparatorluğu ayrı bir devlet olup 1461'de sona erdirildiği için doğru değildir. Memlük Devleti 1517'de, Akkoyunlu Devleti ise Safeviler tarafından ortadan kaldırılmıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Sırbistan, Mora, Eflak, Bosna ve Arnavutluk Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bu gelişmelerin aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?

    • A)Karadeniz ticaretinin denetlenmesine
    • B)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmasına
    • C)Baharat Yolu'nun ele geçirilmesine
    • D)Memlüklerle sınırın belirlenmesine
    • E)Balkanlarda Osmanlı egemenliğinin pekişmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Balkanlarda Osmanlı egemenliğinin pekişmesine

    Sayılan bölgelerin tamamı Balkanlarda yer aldığından bu fetihler Osmanlı'nın bölgedeki egemenliğini pekiştirmiştir. Anadolu Türk siyasi birliği ancak 1515'te tamamlandığı için o seçenek doğru değildir. Baharat Yolu ve Memlük sınırı ise Balkan fetihleriyle ilgisi bulunmayan konulardır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Bizans İmparatorluğu'na son veren ve birçok tarihçi tarafından Orta Çağ'ın kapanışı sayılan İstanbul'un fethi hangi yılda gerçekleşmiştir?

    • A)1444
    • B)1453
    • C)1473
    • D)1514
    • E)1517
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1453

    İstanbul, Fatih Sultan Mehmed tarafından 1453 yılında fethedilmiştir. 1444 Varna Savaşı'nın, 1473 Otlukbeli Savaşı'nın yılıdır. 1514 Çaldıran, 1517 ise Ridaniye Savaşı'na aittir; bu nedenle diğer seçenekler doğru değildir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Fatih Sultan Mehmed, İstanbul kuşatmasına hazırlık olarak Boğaz'ın Rumeli yakasına hangi yapıyı inşa ettirmiştir?

    • A)Anadolu Hisarı'nı
    • B)Yedikule Hisarı'nı
    • C)Topkapı Sarayı'nı
    • D)Rumeli Hisarı'nı
    • E)Süleymaniye Külliyesi'ni
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Rumeli Hisarı'nı

    Fatih Sultan Mehmed, kuşatmadan önce Boğaz'ın Rumeli yakasında Rumeli Hisarı'nı (Boğazkesen) yaptırarak Karadeniz'den Bizans'a gelecek yardımı engellemiştir. Anadolu Hisarı, daha önce Yıldırım Bayezid Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir. Süleymaniye Külliyesi ise Kanuni Dönemi'nde Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir.

  14. Soru 14

    Kolay

    İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı Devleti'nin başkenti hangi kentten İstanbul'a taşınmıştır?

    • A)Bursa'dan
    • B)Edirne'den
    • C)İznik'ten
    • D)Konya'dan
    • E)Selanik'ten
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Edirne'den

    Fetihten önce Osmanlı'nın başkenti Edirne olduğundan merkez buradan İstanbul'a taşınmıştır. Bursa, Orhan Bey Dönemi'nde başkent yapılmış, I. Murad Dönemi'nde bu görevi Edirne'ye bırakmıştır. Konya ise Anadolu Selçuklu Devleti'nin merkezidir.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul kuşatması öncesinde yaptığı hazırlıklar arasında yer almaz?

    • A)Surları yıkabilecek büyüklükte toplar döktürmesi
    • B)Rumeli Hisarı'nı yaptırarak Boğaz'ın denetimini sağlaması
    • C)Kırım Hanlığı'nı Osmanlı Devleti'ne bağlaması
    • D)Donanmayı güçlendirerek gemi sayısını artırması
    • E)Balkanlardan Bizans'a yardım gelmesini engelleyecek antlaşmalar yapması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kırım Hanlığı'nı Osmanlı Devleti'ne bağlaması

    Kırım, 1475'te Gedik Ahmed Paşa'nın seferiyle Osmanlı'ya bağlanmıştır; yani fetihten yaklaşık yirmi yıl sonraki bir gelişmedir ve kuşatma hazırlığı sayılamaz. Büyük topların döktürülmesi, Rumeli Hisarı'nın yapımı, donanmanın güçlendirilmesi ve Balkan devletleriyle yapılan antlaşmalar ise fetih öncesi hazırlıklar arasındadır.

Sponsorlu