KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 2

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Rodos Adası kuşatılmış, ancak ada alınamamıştır. Rodos ancak 1522'de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde fethedilebilmiştir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Akdeniz'de tam üstünlüğün Fatih Dönemi'nde sağlanamadığı
    • B)Osmanlı'nın hiçbir dönemde ada fethedemediği
    • C)Rodos'un Venediklilerden alındığı
    • D)Fatih Dönemi'nde donanmanın hiç kullanılmadığı
    • E)Kanuni Dönemi'nde Ege'de fetih yapılmadığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Akdeniz'de tam üstünlüğün Fatih Dönemi'nde sağlanamadığı

    Rodos'un Fatih Dönemi'nde alınamayıp yaklaşık yarım yüzyıl sonra fethedilebilmesi, bu dönemde Akdeniz'de tam üstünlüğün kurulamadığını gösterir. Aynı dönemde Ege adalarının önemli bölümü alındığı için Osmanlı'nın ada fethetmediği söylenemez. Rodos, Venediklilerin değil Sen Jan şövalyelerinin elindeydi.

  2. Soru 2

    Orta

    İstanbul'un fethinden sonra kentteki bazı bilginler İtalya'ya giderek oradaki bilim ve sanat hareketine katkıda bulunmuş; surları yıkan büyük toplar, Avrupa'daki derebeyi şatolarının artık güvenli olmadığını göstermiştir. Bu bilgilerden hareketle İstanbul'un fethiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Anadolu'da tımar sisteminin ilk kez kurulmasını sağladığı
    • B)Osmanlı'da kapitülasyon uygulamasını başlattığı
    • C)Avrupa'da ilk Haçlı seferinin düzenlenmesine yol açtığı
    • D)Coğrafi keşiflerin tümüyle sona ermesine neden olduğu
    • E)Avrupa'daki gelişmeleri de etkileyen bir olay olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avrupa'daki gelişmeleri de etkileyen bir olay olduğu

    Metinde bilginlerin İtalya'ya gitmesi ve topların şatoları savunmasız bırakması, fethin etkisinin Osmanlı sınırlarını aştığını göstermektedir. İlk Haçlı Seferi 1096'da düzenlendiği için fethin bir sonucu olamaz. Coğrafi keşifler ise fetihten sonraki yıllarda hız kazandığından sona erdiği de söylenemez.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Anadolu'da gerçekleştirilen fetihler arasında yer alır?

    • A)Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi
    • B)Dulkadiroğulları Beyliği'nin ortadan kaldırılması
    • C)Memlük Devleti'nin yıkılması
    • D)Karesi Beyliği'nin Osmanlı'ya katılması
    • E)Safevilerin Çaldıran'da yenilgiye uğratılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi

    Trabzon Rum İmparatorluğu 1461'de Fatih Sultan Mehmed tarafından ortadan kaldırılmıştır. Dulkadiroğulları 1515 Turnadağ Savaşı ile, Memlük Devleti 1517 Ridaniye ile, Safeviler ise 1514 Çaldıran'da Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde etkisiz hâle getirilmiştir. Karesi Beyliği ise Orhan Bey Dönemi'nde alınmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    1473'te Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın yenilgiye uğratıldığı ve Osmanlı'nın Doğu Anadolu'daki etkinliğini artıran savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çaldıran Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Otlukbeli Savaşı
    • D)Turnadağ Savaşı
    • E)Ridaniye Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Otlukbeli Savaşı

    Otlukbeli Savaşı 1473'te Fatih Sultan Mehmed ile Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. Çaldıran 1514'te Safevilere, Mercidabık 1516 ve Ridaniye 1517 ise Memlüklere karşı Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Amasra Cenevizlilerden, Sinop Candaroğullarından alınmış, Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmiş ve 1475'te Kırım Osmanlı'ya bağlanmıştır. Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ege adalarının tamamının ele geçirilmesi
    • B)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • C)Baharat Yolu'nun denetim altına alınması
    • D)Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması
    • E)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi

    Sayılan yerlerin tamamı Karadeniz kıyısında ya da çevresinde bulunduğundan bu fetihler Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesini sağlamıştır. Baharat Yolu'nun denetimi 1517'de Mısır'ın alınmasıyla ilgilidir. Akdeniz'de üstünlük ise 1538 Preveze Deniz Savaşı ile kazanılmıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, hazırlattığı kanunnamede devlet işlerinin yürütülmesine, devlet görevlilerinin yetki ve derecelerine ilişkin kuralları yazılı hâle getirmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı savunulabilir?

    • A)Şer'i hukukun tümüyle yürürlükten kalkmasına
    • B)Divan üyelerinin padişahça atanmasının sona ermesine
    • C)Taşrada tımar sisteminin ilk kez uygulanmasına
    • D)Ülkede vergi toplanmasının durdurulmasına
    • E)Devlet yönetiminde kurumsallaşmanın güçlenmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devlet yönetiminde kurumsallaşmanın güçlenmesine

    Yönetim kurallarının yazılı hâle getirilmesi keyfîliği azaltarak devlet teşkilatının kurumsallaşmasını güçlendirmiştir. Osmanlı'da şer'i hukuk yürürlükte kalmaya devam ettiği ve kanunnameler onu tamamladığı için o seçenek yanlıştır. Tımar sistemi de kanunnameden çok önce, I. Murad Dönemi'nden itibaren uygulanmaktaydı.

  7. Soru 7

    Zor

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nden itibaren divan toplantılarına padişah başkanlık etmemiş; toplantılar sadrazamın başkanlığında yapılmış, padişah gerektiğinde görüşmeleri perde arkasından izlemiştir. Bu değişikliğin aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

    • A)Divanın yetkilerini tümüyle ortadan kaldırmayı
    • B)Şeyhülislamı divanın doğal başkanı yapmayı
    • C)Kararların doğrudan halk tarafından alınmasını sağlamayı
    • D)Padişahın konumunu tartışmaların dışında ve üstünde tutmayı
    • E)Sadrazamlık makamını yürürlükten kaldırmayı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Padişahın konumunu tartışmaların dışında ve üstünde tutmayı

    Padişahın görüşmelere doğrudan katılmaması, onun tartışılabilir bir taraf olmaktan çıkarılıp son kararı veren üstün konumda tutulmasını sağlamıştır. Divan çalışmalarını sürdürdüğü için yetkilerinin tümüyle kaldırıldığı söylenemez. Toplantılara sadrazamın başkanlık etmesi ise bu makamın kaldırılmadığını, aksine güçlendiğini gösterir.

  8. Soru 8

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Taşoz, Limni, Midilli ve Eğriboz gibi Ege adaları ele geçirilmiş; Gedik Ahmed Paşa İtalya kıyısındaki Otranto'yu almıştır. Bu gelişmeler Osmanlı Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Kara ordusunun tamamen kaldırıldığını
    • B)Denizlerdeki etkinliğinin arttığını
    • C)Karadeniz'e olan ilgisinin azaldığını
    • D)Venedik'e kapitülasyon verildiğini
    • E)Baharat Yolu'nu denetlediğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Denizlerdeki etkinliğinin arttığını

    Ege adalarının alınması ve İtalya kıyısına çıkarma yapılabilmesi, Osmanlı donanmasının bu dönemde güçlendiğini ve denizlerdeki etkinliğinin arttığını gösterir. Aynı dönemde Karadeniz'de de fetihler sürdüğü için bu denize ilginin azaldığı söylenemez. Baharat Yolu ise ancak Mısır'ın alınmasından sonra Osmanlı denetimine girmiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Venedik ile uzun yıllar süren mücadele 1479'da yapılan bir antlaşmayla sona ermiş; Venediklilere Osmanlı limanlarında ticaret yapma hakkı tanınmıştır. Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti bakımından amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

    • A)Anadolu'daki beylikleri yeniden kurmalarını sağlamak
    • B)Halifelik makamını Venedik'e devretmek
    • C)Karadeniz'i Cenevizlilere bırakmak
    • D)Venedik'i Osmanlı karşıtı ittifaklardan uzaklaştırmak
    • E)Balkanlardaki fetihleri tümüyle durdurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Venedik'i Osmanlı karşıtı ittifaklardan uzaklaştırmak

    Ticari ayrıcalık tanınması, Venedik'in Osmanlı'ya karşı kurulan Haçlı ittifaklarından uzaklaştırılmasına yönelik siyasi bir tercihtir. Karadeniz'de Ceneviz kolonileri bu dönemde tam tersine Osmanlı'ya bağlandığı için o seçenek yanlıştır. Halifelik makamı ise bu tarihte henüz Osmanlı'da bulunmamaktadır.

  10. Soru 10

    Orta

    İstanbul'un fethi, birçok tarihçi tarafından bir çağın kapanıp yeni bir çağın açılmasına ölçüt sayılmıştır. Bu değerlendirmenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Olayın siyasi, askerî ve ekonomik açıdan geniş bir alanı etkilemesi
    • B)Osmanlı'da ilk kanunnamenin hazırlanmış olması
    • C)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin bu olayla tamamlanmış olması
    • D)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmiş olması
    • E)Kapitülasyonların Fransa'ya verilmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Olayın siyasi, askerî ve ekonomik açıdan geniş bir alanı etkilemesi

    Bir olayın çağ ölçütü sayılabilmesi için etkilerinin geniş bir coğrafyada ve birden çok alanda hissedilmesi gerekir; İstanbul'un fethi bu niteliği taşır. Kapitülasyonların verilmesi 1535'te, Baharat Yolu'nun denetimi ise 1517'den sonra gerçekleştiği için fetihle açıklanamaz. Anadolu Türk siyasi birliği de 1515'te tamamlanmıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Anadolu'da uzun süre Osmanlı'ya rakip olan ve Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde büyük ölçüde Osmanlı topraklarına katılan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karesioğulları
    • B)Dulkadiroğulları
    • C)Karamanoğulları
    • D)Germiyanoğulları
    • E)Ramazanoğulları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karamanoğulları

    Karamanoğulları, kendini Anadolu Selçuklu mirasçısı sayarak Osmanlı'ya uzun süre direnmiş ve Fatih Dönemi'ndeki seferlerle büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştır. Karesioğulları Orhan Bey Dönemi'nde alındığı için doğru değildir. Dulkadiroğulları ise 1515 Turnadağ Savaşı ile Osmanlı'ya katılmıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığını sürdürmesine izin vermiş, Rum halkın dinî yaşamına karışmamış ve patriğe cemaatiyle ilgili bazı yetkiler tanımıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

    • A)Ortodoksları Katolik Kilisesi'ne bağlamayı
    • B)Kilise gelirlerinin tamamını hazineye aktarmayı
    • C)Bizans hanedanını yeniden yönetime getirmeyi
    • D)Gayrimüslim halkın devlete bağlılığını sağlamayı
    • E)Şer'i hukuku Hristiyan halka da uygulamayı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gayrimüslim halkın devlete bağlılığını sağlamayı

    Patrikhaneye tanınan haklar, kentte kalan Hristiyan halkın Osmanlı yönetimini benimsemesini ve devlete bağlanmasını kolaylaştırmıştır. Osmanlı gayrimüslimleri kendi hukuklarına göre yargıladığı için şer'i hukukun onlara uygulanması amaçlanmamıştır. Bizans hanedanının yeniden yönetime getirilmesi de fethin amacına tümüyle aykırıdır.

  13. Soru 13

    Zor

    Fatih Kanunnamesi'nde yer alan bir maddeyle, devletin düzeninin korunması gerekçe gösterilerek tahta çıkan padişahın kardeşlerini ortadan kaldırabileceği hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisini önlemeye yönelik olduğu söylenebilir?

    • A)Divan üyelerinin görev sürelerinin uzamasını
    • B)Taşrada tımar sisteminin bozulmasını
    • C)Kapıkulu askerlerinin sayısının artmasını
    • D)Gayrimüslimlere tanınan hakların genişlemesini
    • E)Taht kavgalarının ülkeyi bölünmeye sürüklemesini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Taht kavgalarının ülkeyi bölünmeye sürüklemesini

    Fetret Devri gibi deneyimler, şehzadeler arasındaki taht mücadelesinin devleti dağılma noktasına getirebildiğini göstermiş; bu madde de ülke bütünlüğünü koruma gerekçesine dayandırılmıştır. Düzenlemenin tımar sistemiyle ya da gayrimüslimlerin haklarıyla doğrudan bir ilgisi bulunmadığı için o seçenekler geçersizdir.

  14. Soru 14

    Zor

    İstanbul'un fethiyle Osmanlı Devleti hem İstanbul hem de Çanakkale boğazlarının denetimini tümüyle eline geçirmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

    • A)Anadolu'daki beyliklerin yeniden kurulup güçlenmesi
    • B)Kapitülasyonların yürürlüğe girmesi
    • C)Karadeniz ile Akdeniz arasındaki geçişin denetlenmesi
    • D)Baharat Yolu'nun Portekizlilere geçmesi
    • E)Memlük Devleti'nin yıkılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karadeniz ile Akdeniz arasındaki geçişin denetlenmesi

    Boğazların tek elde toplanması, Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz trafiğinin Osmanlı tarafından denetlenmesini sağlamıştır. Baharat Yolu'nun Portekizlilerin eline geçmesi coğrafi keşiflerin sonucudur ve boğazların denetimiyle açıklanamaz. Memlük Devleti ise 1517'de, bu olaydan çok sonra yıkılmıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    1475'te Kırım'ın Osmanlı Devleti'ne bağlanmasının sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmesi
    • B)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • C)Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi
    • D)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Kapitülasyonların Fransa'ya verilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi

    Kırım'ın alınmasıyla Karadeniz çevresindeki son önemli bağımsız güç de Osmanlı'ya bağlanmış ve deniz bir Türk gölü hâline gelmiştir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Mısır'ın alınması 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir. Kapitülasyonlar ise 1535'te Kanuni Dönemi'nde verilmiştir.

Sponsorlu