Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 9

Doğru cevap: E — Devlet merkezinin Bursa'dan Edirne'ye taşınmış olması

Devlet merkezinin Bursa'dan Edirne'ye taşınması I. Murad Dönemi'nde, yani fetihten yaklaşık yüz yıl önce gerçekleşmiştir; bu nedenle 1453 sonrasındaki dönüşümün kanıtı olamaz. Fatih Sultan Mehmed fetihten sonra Anadolu ve Rumeli'den getirdiği Müslüman ve gayrimüslim aileleri başkente yerleştirmiş, Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığını sürdürmesine izin vermiştir; bu da çok dinli ve çok dilli bir yapının tek yönetim altında toplandığını gösterir. Ayrıca hazırlattığı kanunname ile devlet teşkilatı yazılı kurallara bağlanmış, köklü ailelerin etkisi azaltılarak padişahın yetkisi genişletilmiştir; bu yüzden B ve D birer kanıttır. Cevap E.

Doğru cevap: B — İkisinin de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde imzalandığı

Adları ve tarihleri karıştırılan bu iki antlaşmanın ortak yanı, her ikisinin de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde imzalanmış olmasıdır. Ancak tarafları farklıdır: 1533 İstanbul Antlaşması Avusturya ile, 1555 Amasya Antlaşması ise Safevilerle yapılmıştır ve Amasya, Osmanlı ile İran arasındaki ilk resmî antlaşma sayılır; bu nedenle "ikisinin de Avusturya ile imzalandığı" diyen A ve "ikisinin de Safevi mücadelesini bitirdiği" diyen E yanlıştır. Her iki antlaşma da Osmanlı'nın üstün konumunu belgelediği ve toprak kaybı getirmediği için C de elenir. Cevap B.

Doğru cevap: D — II ve III

Kıbrıs 1571'de Sokullu Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı sırasında fethedilmiş, aynı dönemde Rusya'nın güneye inmesini önlemek ve Orta Asya'daki Türklerle bağ kurmak amacıyla Don-Volga Kanalı projesine girişilmiş ancak proje tamamlanamamıştır. I. yargı ise gerçeğin tersini söylemektedir: 1571 İnebahtı Deniz Savaşı'nda yenilen taraf Osmanlı donanmasıdır; donanma kısa süre içinde yeniden inşa edilmiş olsa da savaş bir Osmanlı yenilgisidir. Bu nedenle I'i içeren A, B, C ve E seçenekleri elenir. Cevap D.

Doğru cevap: D — Osmanlı'nın Avusturya'ya siyasi üstünlüğünün kabul edildiğinin

Protokolde arşidükün padişaha değil sadrazama denk tutulması, Osmanlı Devleti'nin kendisini Avusturya'dan bir kademe üstün gördüğünün ve karşı tarafın bunu kabul ettiğinin açık bir ifadesidir; bu yüzden antlaşma eşit koşullu bir barış değildir ve B yanlıştır. Antlaşma Macaristan sorununu Osmanlı lehine çözmüş olmakla birlikte Avusturya'nın bölge üzerindeki iddiaları sürmüş, taraflar XVI. yüzyıl boyunca yeniden savaşmıştır; dolayısıyla A gerçeği yansıtmaz. Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki seferleri de bu tarihten sonra devam ettiğinden C elenir. Cevap D.

Doğru cevap: C — Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki etkinliğini kırmak

Coğrafi Keşiflerden sonra Ümit Burnu yolunu kullanan Portekizliler Hint Okyanusu'nda üsler kurmuş, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ne yönelen ticareti baltalayarak bölgedeki Müslüman devletleri baskı altına almıştı; Osmanlı'nın seferleri bu etkinliği kırmaya ve Baharat Yolu'nun eski canlılığını korumaya yönelikti. Venedik ile mücadele Akdeniz'de yürütülmüştür ve Hint Okyanusu seferleriyle ilgisi yoktur, bu nedenle B elenir. Kıbrıs 1571'de, seferlerden yıllar sonra ve tamamen ayrı bir gerekçeyle, Doğu Akdeniz'in güvenliği için fethedilmiştir; dolayısıyla E de amaç değildir. Cevap C.

Doğru cevap: B — I ve II

Yavuz Sultan Selim, 1516 Mercidabık ve 1517 Ridaniye savaşlarıyla Memlük Devleti'ne son vermiş, Mısır ile Hicaz Osmanlı'ya katılmış ve halifelik Osmanlı hanedanına geçmiştir. III. yargı ise yanlıştır: Rodos, Saint Jean şövalyelerinden 1522'de Kanuni Sultan Süleyman tarafından alınmıştır; Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde kuşatılmış ama fethedilememişti. Bu nedenle III'ü içeren C, D ve E seçenekleri elenir; II de doğru olduğundan "yalnız I" diyen A geçersiz kalır. Cevap B.