KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 10

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 4 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Ordunun bozulması: kapıkulu ocakları ve tımar, Osmanlı-İran antlaşmaları (1590–1639), Duraklamanın nedenleri (iç ve dış), Sancağa çıkma usulünün kaldırılması, ekber ve erşed, kafes usulü (I. Ahmed), Celali İsyanları, Büyük Kaçgun ve Kuyucu Murad Paşa, IV. Murad (1623–1640), Kutsal İttifak (1684) ve on altı yıl savaşları, Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

0 kolay1 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    XVII. yüzyılda görülen Celali İsyanları ile İstanbul'daki kapıkulu isyanları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki isyan türünün ortak yönü olarak gösterilebilir?

    • A)İkisinin de amacı hanedanı değiştirerek yeni bir devlet kurmak olmuştur.
    • B)İkisi de yabancı devletlerin doğrudan yönetimiyle başlatılmıştır.
    • C)İkisi de yalnızca başkentte ortaya çıkan olaylar olmuştur.
    • D)İkisi de merkezî otoritenin zayıfladığını yansıtıp düzeni bozmuştur.
    • E)İkisi de dinî bir mezhep hareketi biçiminde gelişmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İkisi de merkezî otoritenin zayıfladığını yansıtıp düzeni bozmuştur.

    Celali İsyanları Anadolu'da vergi baskısı ve asayişsizlik, kapıkulu isyanları ise İstanbul'da ulufe ve disiplin sorunları yüzünden çıkmıştır; ikisi de merkezî otoritenin zayıfladığını göstermiş ve devlet düzenini sarsmıştır. Her iki hareketin de hanedanı değiştirip yeni bir devlet kurma amacı yoktur (A). Celali İsyanları taşrada çıktığı için C yanlıştır. İsyanların temel nitelikleri ekonomik ve askerî olduğundan E de söylenemez. Cevap D.

  2. Soru 2

    Orta

    I. Ahmet döneminde şehzadelerin sancaklara gönderilerek yönetim deneyimi kazanması usulü terk edilmiş; tahta hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin geçmesi esası (ekber ve erşed) benimsenmiştir. Bu değişikliğin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Taht kavgalarının tümüyle ortadan kalkarak son bulması
    • B)Yönetim deneyimi olmayan padişahların tahta geçebilmesi
    • C)Şehzadelerin eyalet valiliklerine atanmaya başlanması
    • D)Devlet yönetiminin bütünüyle sadrazamların eline bırakılması
    • E)Hanedan dışından padişah seçilmesinin yolunun açılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yönetim deneyimi olmayan padişahların tahta geçebilmesi

    Sancağa çıkma usulünün kaldırılması şehzadelerin sarayda kapalı yetişmesine yol açmış; yönetim ve askerlik deneyimi olmayan padişahlar tahta geçmiş, bu da saray çevresi ile devlet adamlarının etkisini artırmıştır. Ekber-erşed esasının benimsenmesi taht kavgalarını tümüyle bitirmemiştir (A). Şehzadeler artık sancağa gönderilmediği için C bilginin tersini söyler. Padişah yine hanedan içinden belirlendiğinden E de yanlıştır. Cevap B.

  3. Soru 3

    Zor

    1699 Karlofça Antlaşması ile 1700 İstanbul Antlaşması karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Karlofça Avusturya, Venedik ve Lehistan ile, İstanbul ise Rusya ile imzalanmıştır.
    • B)İkisi de Osmanlı Devleti'nin geniş topraklar kazanmasıyla sonuçlanan antlaşmalardır.
    • C)Her ikisi de yalnızca ticari ayrıcalıkların kapsamını düzenlemiştir.
    • D)İkisi de İran ile doğu sınırını belirlemek amacıyla imzalanmıştır.
    • E)Her ikisi de Duraklama Dönemi'nin başlangıcı kabul edilmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Karlofça Avusturya, Venedik ve Lehistan ile, İstanbul ise Rusya ile imzalanmıştır.

    Karlofça Antlaşması Kutsal İttifak üyeleri olan Avusturya, Venedik ve Lehistan ile imzalanmış; Rusya ile anlaşma sağlanamadığı için görüşmeler sürmüş ve 1700 İstanbul Antlaşması'yla Azak Kalesi Rusya'ya bırakılmıştır. Her iki antlaşma da Osmanlı'nın toprak kaybettiği metinlerdir (B). Doğu sınırını belirleyen antlaşma Kasr-ı Şirin'dir (D). Karlofça, Duraklama Dönemi'nin başlangıcı değil sonu sayılır (E). Cevap A.

  4. Soru 4

    Zor

    IV. Murat dönemiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar verilmiştir: I. Revan ve Bağdat seferleriyle doğuda Osmanlı otoritesi güçlendirilmiştir. II. İran ile Kasr-ı Şirin Antlaşması bu dönemde imzalanmıştır. III. Kapıkulu ocaklarının ayrıcalıkları genişletilerek isyanlar ödüllendirilmiştir. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    IV. Murat, Revan ve Bağdat seferleriyle doğuda Osmanlı otoritesini yeniden kurmuştur (I doğru); Bağdat'ın alınmasının ardından 1639'da İran ile Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalanmıştır (II doğru). IV. Murat devlet otoritesini sertlikle yeniden tesis eden bir padişahtır; isyana karışan asker ve devlet adamlarını cezalandırmış, ocakların ayrıcalıklarını genişletmemiştir. Bu nedenle III yanlıştır. Cevap E.

Sponsorlu