KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kültür ve Medeniyeti — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 180 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay9 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak vekili olan, padişahın mührünü (Mühr-ü Hümayun) taşıyan ve padişah sefere katılmadığında 'Serdar-ı Ekrem' unvanıyla orduya komuta eden Divan-ı Hümayun üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Defterdar
    • B)Kazasker
    • C)Sadrazam
    • D)Nişancı
    • E)Reisülküttab
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sadrazam

    Sadrazam (Veziriazam), padişahın mutlak vekilidir. Padişah adına yürütme yetkisini kullanır ve padişah sefere gitmediğinde Serdar-ı Ekrem unvanıyla ordunun başına geçer. Defterdar mali işlerden, Kazasker adalet ve eğitimden, Nişancı ise bürokrasi ve tapu tahrirden sorumludur.

  2. Soru 2

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde padişahın ferman, berat ve diğer resmi belgelerine padişahın imzası olan 'tuğra'yı çekmekle görevli, aynı zamanda fethedilen toprakları 'Tapu Tahrir Defterleri'ne kaydeden Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kazasker
    • B)Nişancı
    • C)Reisülküttab
    • D)Yeniçeri Ağası
    • E)Şeyhülislam
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Nişancı

    Nişancı, padişahın tuğrasını çekmekle görevlidir. Ayrıca iç ve dış yazışmaları yönetir, örfi hukukun Divan'daki temsilcisidir ve fethedilen toprakları Tapu Tahrir Defterleri'ne kaydeder.

  3. Soru 3

    Orta

    Osmanlı Divan teşkilatında adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olan, Divan'a gelen davaları karara bağlayan, kadı ve müderrislerin atama ile terfi işlemlerini yürüten görevli aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şeyhülislam
    • B)Nişancı
    • C)Kazasker
    • D)Sadrazam
    • E)Defterdar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kazasker

    Kazasker (Kadıasker), Osmanlı Devleti'nde adalet (kadı) ve eğitim (müderris) sisteminin başındaki kişidir. Günümüz Milli Eğitim ve Adalet Bakanlarının görevlerini üstlenmiştir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde devletin gelir ve gider hesaplarını tutan, bütçe hazırlayan ve mali işlerin yürütülmesinden sorumlu olan Divan-ı Hümayun üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Nişancı
    • B)Defterdar
    • C)Reisülküttab
    • D)Sadrazam
    • E)Kaptan-ı Derya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Defterdar

    Defterdar, mali işlerden sorumlu en üst düzey görevlidir. Hazineyle ilgili işlemleri yürütür ve devletin bütçesini hazırlar.

  5. Soru 5

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde başlangıçta Nişancı'ya bağlı kâtiplerin reisi iken, XVII. yüzyıldan itibaren dış ilişkilerin önem kazanmasıyla hariciye (dışişleri) bakanlığı düzeyine getirilen Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kazasker
    • B)Reisülküttab
    • C)Kaptan-ı Derya
    • D)Defterdar
    • E)Şeyhülislam
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Reisülküttab

    Reisülküttab, başlangıçta Nişancı'ya bağlı bir bürokrat iken, özellikle 1699 Karlofça Antlaşması sonrasında dış diplomasinin önem kazanmasıyla dışişlerinden sorumlu bağımsız bir divan üyesi olmuştur.

  6. Soru 6

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde saray teşkilatı üç ana bölümden oluşurdu. Padişahın özel hayatının geçtiği, eşleri ve çocuklarının bulunduğu, aynı zamanda kadınların eğitildiği iç saray bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Enderun
    • B)Birun
    • C)Harem
    • D)Babüssade
    • E)Kubbealtı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Harem

    Harem, padişahın ailesiyle yaşadığı özel alandır ve kelime anlamı olarak 'yasaklanmış, korunan yer' demektir. Harem aynı zamanda kadınların saray adabı ve eğitimi aldığı bir okuldur. Enderun idari mektep, Birun ise dış saraydır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde sarayın idari, askeri ve bürokratik işlerinin yürütüldüğü, dış saray olarak adlandırılan ve saray muhafızları ile çeşitli hizmet sınıflarının yer aldığı bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Enderun
    • B)Harem
    • C)Birun
    • D)Arz Odası
    • E)Hırka-i Şerif Dairesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Birun

    Birun, sarayın dış bölümüdür. Burada saray doktorları, hocaları, terziler, ahır görevlileri, yeniçeriler ve diğer dış hizmet görevlileri bulunurdu.

  8. Soru 8

    Orta

    Hristiyan ailelerden devşirilen yetenekli çocukların sarayda idari, askeri ve bürokratik liderler (sadrazam, vezir, vali vb.) olarak yetiştirildiği, padişahın güvenilir kullarının eğitim gördüğü saray okulu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sahn-ı Seman
    • B)Süleymaniye Medresesi
    • C)Enderun
    • D)Rüştiye
    • E)Darülmuallimin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Enderun

    Enderun, Osmanlı Devleti'nde devşirme kökenli devlet adamı yetiştiren yatılı saray okuludur. II. Murad döneminde kurulmuş, Fatih döneminde kurumsallaşmıştır. Sahn-ı Seman ve Süleymaniye ise sivil dini yükseköğretim kurumlarıdır (medreselerdir).

  9. Soru 9

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde padişahın herhangi bir devlet görevlisini, yargılama yapmaksızın doğrudan cezalandırabilmesi veya öldürtebilmesi yetkisini ifade eden, devlet memurlarının hukuksal olarak padişahın 'kulu' kabul edilmesine dayanan hak aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Müsadere Sistemi
    • B)Kulluk Hakkı
    • C)Berat Sistemi
    • D)Ferman Hakkı
    • E)İltizam Sistemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kulluk Hakkı

    Kulluk Hakkı, padişahın devşirme kökenli devlet adamları üzerindeki mutlak otoritesini gösterir. Onları mülk edinme ve yaşam hakları yönünden cezalandırabilir. Müsadere ise ölen ya da azledilen devlet adamlarının mallarına el koyma usulüdür.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde ölen, azledilen ya da haksız kazanç sağladığı tespit edilen devlet görevlilerinin mallarına devlet tarafından el konulmasını öngören, özel mülkiyetin gelişimini engelleyen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tımar Sistemi
    • B)Müsadere Sistemi
    • C)İltizam Sistemi
    • D)Gedik Sistemi
    • E)Narh Sistemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Müsadere Sistemi

    Müsadere Sistemi, devlet görevlilerinin devlete ait güçleri kişisel mülke dönüştürerek hanedana rakip olmasını engellemek amacıyla uygulanmıştır. Bu sistem II. Mahmud döneminde sınırlandırılmış, Tanzimat Fermanı ile tamamen kaldırılmıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde toprağın mülkiyeti devlete ait olup bu topraklara 'Miri Toprak' denirdi. Miri toprakların en önemli bölümünü oluşturan, geliri devlet adamlarına ve askerlere hizmetleri karşılığında bırakılan dirlik toprak sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mukataa
    • B)Vakıf
    • C)Dirlik (Tımar)
    • D)Paşalık
    • E)Yurtluk
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dirlik (Tımar)

    Dirlik (Tımar) sistemi, devletin memur ve asker maaşlarını doğrudan nakit ödemek yerine, belirlenen toprak gelirlerini onlara bırakması usulüdür. Dirlikler Has, Zeamet ve Tımar olarak üçe ayrılır.

  12. Soru 12

    Zor

    Miri toprakların dirlik (tımar) sistemindeki en küçük birimi olan ve yıllık geliri 3.000 ile 20.000 akçe arasında değişen, savaşlarda yararlılık gösteren sipahilere verilen toprağın ilk dilimine ne ad verilir?

    • A)Has
    • B)Zeamet
    • C)Kılıç Tımarı
    • D)Mukataa
    • E)Malikâne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kılıç Tımarı

    Tımar topraklarının, sipahinin geçimi ve hizmetine ayrılan en temel, bölünemez çekirdek kısmına 'Kılıç' veya 'Kılıç Tımarı' denir. Bu miktarın üzerindeki her artış için cebelü (atlı asker) yetiştirilir.

  13. Soru 13

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde dirlik sahiplerinin (sipahilerin), aldıkları vergi gelirlerinin her 3.000 veya 5.000 akçesi için yetiştirmek zorunda oldukları, tam teçhizatlı atlı askerlere ne ad verilir?

    • A)Yeniçeri
    • B)Cebelü
    • C)Lağımcı
    • D)Müsellem
    • E)Humbaracı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Cebelü

    Tımarlı sipahilerin (dirlik sahiplerinin) savaş zamanında orduya katmak üzere barış zamanında yetiştirdiği atlı ve zırhlı askerlere 'Cebelü' denir. Yeniçeri ise kapıkulu piyadesidir.

  14. Soru 14

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan ve vergi toplama hakkı ihale usulüyle peşin para karşılığında şahıslara (mültezimlere) satılan topraklara ne ad verilir?

    • A)Mukataa
    • B)Yurtluk
    • C)Ocaklık
    • D)Metruk
    • E)Mevat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mukataa

    Mukataa topraklar, devletin nakit ihtiyacını karşılamak için vergi gelirlerini doğrudan hazineye aldığı topraklardır. Bu vergi gelirleri 'İltizam' sistemiyle mültezimlere ihale edilirdi.

  15. Soru 15

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde nakit para ihtiyacını karşılamak amacıyla vergilerin peşin olarak ihale edilmesi sistemine 'iltizam' denirdi. XVII. yüzyıldan itibaren bu ihalelerin ömür boyu verilmeye başlanmasıyla ortaya çıkan yeni mali sistem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gedik Sistemi
    • B)Malikâne Sistemi
    • C)Ayanlık Sistemi
    • D)Esham Sistemi
    • E)Müsadere Usulü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Malikâne Sistemi

    Malikâne Sistemi, mukataa toprakların vergi toplama hakkının ömür boyu şahıslara verilmesidir. Bu durum taşrada güçlü yerel güçlerin (ayanların) ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Sponsorlu