Sözcükte Anlam — Test 6

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde genel–özel anlam ilişkisi yoktur?

• A)Duygularımı en çok şiir anlatır; edebiyat bana bu yüzden yakın gelir.
• B)Yemekte balık vardı; deniz ürünlerini pek sevmem aslında.
• C)Bu dükkânda her tür giysi bulunur; özellikle gömlekleri beğenilir.
• D)Masanın üstünde bir defter ile bir silgi duruyordu.
• E)Ülkemizde birçok kuş yaşar; leylek bunların en tanınmışıdır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ağır sözcüğü nicel anlamıyla kullanılmıştır?

• A)Bu ağır sözleri hiç hak etmemişti.
• B)Kutu o kadar ağırdı ki yerinden kımıldatamadık.
• C)Geçen yıl ağır bir hastalık atlattı.
• D)Omuzlarına ağır bir sorumluluk yüklenmişti.
• E)Odaya, dün akşamdan kalma ağır bir çiçek kokusu sinmişti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması (mecazımürsel) vardır?

• A)Yağmur başlayınca çocuklar eve koşarak döndü.
• B)Akşam olunca sobayı yakar, odanın ortasına toplanırdık.
• C)Bu kitabı geçen yaz tatilinde okumuştum.
• D)Camı silerken elini kesti diye hepimiz üzüldük.
• E)Dedem her sabah bahçeyi sular, sonra verandada çayını içerdi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylama vardır?

• A)Kaleci, son dakikada gelen sert şutu güçlükle kornere çıkardı.
• B)Yeni aldığımız halı odaya sıcak bir hava kattı.
• C)Sabah erkenden kalkıp pazara gitmeyi severdi.
• D)Beyaz perdenin unutulmaz yüzleri o gece yeniden anıldı.
• E)Öğretmenimiz sınav sonuçlarını tahtaya yazdı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde güzel adlandırma (örtmece) örneği vardır?

• A)Komşumuz uzun bir hastalıktan sonra Hakk'a yürüdü.
• B)Yolun kenarındaki ağaçlar rüzgârda hafifçe sallanıyordu.
• C)Çocuk, korkudan bir köşeye büzülmüştü.
• D)Kapıyı çalan adamı hiçbirimiz tanımıyorduk.
• E)Sınavdan sonra hep birlikte çay içmeye gittik.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme, cümleye "yaklaşıklık" anlamı katmıştır?

• A)Çocuklar bahçede koşa koşa oyun oynuyordu.
• B)Konuyu ağır ağır anlattı ki herkes anlasın.
• C)Kütüphaneden beş on kitap alıp eve döndü.
• D)Rüzgârda sallanan kapı gıcır gıcır ses çıkarıyordu.
• E)Odanın ortasında eğri büğrü bir masa duruyordu.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yoktur?

• A)Bütün sınıf, öğretmenin anlattıklarını dikkatle dinledi.
• B)Salondaki koltuklardan biri gıcırdayarak kırıldı.
• C)Ankara, konuya ilişkin açıklamayı akşam saatlerinde yaptı.
• D)Kitaplığından bir cilt alıp Refik Sarıca'yı yeniden okumaya başladı.
• E)Bütün köy, düğün için akşamüstü meydanda toplanmıştı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylama yoktur?

• A)Bu sabah bahçedeki güller birer birer açmıştı.
• B)Ormanların kralı, uzun bir uykudan sonra ağır ağır doğruldu.
• C)Yavru vatanda geçirdiğimiz iki hafta çok güzeldi.
• D)Bacasız sanayinin gelirleri bu yıl beklentiyi fazlasıyla aştı.
• E)Kara elmas çıkarılan ocaklarda çalışma saatleri yeniden düzenlendi.

Aşağıdaki ikilemelerden hangisi diğerlerinden farklı biçimde kurulmuştur?

• A)iyi kötü
• B)er geç
• C)aşağı yukarı
• D)ileri geri
• E)mırıl mırıl

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme (teşhis) vardır?

• A)Sabahleyin pencereden içeri güneş ışığı giriyordu.
• B)Rüzgârın etkisiyle dalların üzerindeki kar yere döküldü.
• C)Yaşlı söğüt, dere kıyısında yıllardır bizi bekliyor.
• D)Yağmur, çatıdaki oluklardan aşağı akıyordu.
• E)Dağların ardında kar bulutları toplanmıştı.

Yıllardır aynı kasabada yaşayan Muhtar Kerim, sabahları kahvenin önünde oturur, gelip geçenleri selamlardı. Kasabaya yeni taşınan biri olduğunda ilk onun kapısını çalar, bir bardak çay eşliğinde derdini anlatırdı. Kimin tarlası sınırda sorun yaşasa, kimin oğlu askere gitse haber ona uğrardı. Bir gün rahatsızlanıp tedavi için şehre gittiğinde kasabalı, pusulasını kaybetmiş gibiydi; kimse kime danışacağını, hangi işi kiminle çözeceğini bilemedi. Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yaşadığı yeri terk etmek zorunda kalma
• B)Geçmişteki alışkanlıklarını sürdürememe
• C)Birbirine güvenmeyen insanlarla çevrili olma
• D)Yol gösterecek kişiden yoksun kalma
• E)Beklenmedik bir olayla sarsılma

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde güzel adlandırma yoktur?

• A)Ninem, geceleri iyi saatte olsunlardan söz etmemizi hiç istemezdi.
• B)O yıllarda ince hastalığa yakalananlar dağ havasına gönderilirdi.
• C)Yakınlarını kaybedenlere baş sağlığı dilemek için köye gittik.
• D)Görme engelli öğrenciler için ayrı bir okuma salonu düzenlendi.
• E)Bahçedeki kuyunun suyu yazın iyice azalırdı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki ad aktarması, diğerlerinden farklı bir ilişkiye dayanmaktadır?

• A)Salonda toplananlar akşam boyunca Nedim Aksoy dinledi.
• B)Bütün mahalle, yangın haberini duyunca sokağa döküldü.
• C)Stat, son dakikada atılan golle birlikte ayağa kalktı.
• D)Okul, bayram sabahı erkenden meydanda toplandı.
• E)Kasaba, düğün hazırlıkları yüzünden o gece hiç uyumadı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma bir sözcükten türemiş eylem kullanılmıştır?

• A)Çocuklar bahçede sessizce oyun kuruyordu.
• B)Ocaktaki tencere uzun süre fokurdayıp durdu.
• C)Akşam yemeğini erkenden hazırladık.
• D)Misafirler kapının önünde ayakkabılarını çıkardı.
• E)Pencereden bakınca sokağın boşaldığını gördük.

Dedemin köy evinde sabahlar hep aynı seslerle başlardı. Damdaki kuşlar cıvıldarken (I) avludaki tavuklar bir yandan gıdaklar (II), ahırdan yükselen böğürtü (III) bu koroya karışırdı. Dedem, dışarıdaki bu telaşı (IV) duyunca sofrayı kurmaya girişir, bizi seslenerek uyandırırdı. Ben ise yorganın altından hemen çıkmaz, ocaktaki çaydanlığın fıkırtısını (V) yatağımdan dinlerdim. Yıllar geçti; o sesleri hâlâ aynı sırayla hatırlıyorum. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi yansıma bir sözcük değildir?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V