KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 1

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay12 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    (I) Kar bütün gece aralıksız yağdı. (II) Sabah uyandığımızda her yer bembeyazdı. (III) Çocuklar kartopu oynamak için dışarı fırladı. (IV) Yaşlılar ise pencerelerden bu telaşı gülümseyerek izliyordu. (V) Belediye ekipleri yolları açtı, ulaşım öğleye doğru normale döndü. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi yapısına göre sıralı cümledir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V.

    V. cümlede iki yüklemli cümle ('açtı' ve 'döndü') virgülle bağlanmıştır; bu, sıralı cümledir. I. cümle fiilimsi içermeyen basit bir cümledir. II, III ve IV. cümleler ise içerdikleri fiilimsiler (uyandığımızda, oynamak, gülümseyerek) nedeniyle girişik birleşik cümledir.

  2. Soru 2

    Orta

    (I) Yarışma salonu erken saatlerde dolmuştu. (II) Herkes sonuçları merakla bekliyordu. (III) Ne var ki jüri bir türlü karara varamıyordu. (IV) İzleyicilerin sabrı giderek azalıyordu. (V) Sonunda kazanan gece yarısı açıklandı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi anlamına göre olumsuz cümledir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III.

    III. cümlede yüklem 'varamıyordu' olumsuzluk eki almıştır ve karara varma işi gerçekleşmemektedir; cümle anlamca olumsuzdur. IV. cümlede 'azalıyordu' yüklemi olumsuz bir durumu çağrıştırsa da azalma yargısı gerçekleştiği için cümle biçimce ve anlamca olumludur. I, II ve V de yargısı gerçekleşen olumlu cümlelerdir.

  3. Soru 3

    Orta

    'Yeni şiirlerini şair bu akşam okuyacak.' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Yüklem
    • C)Belirtili nesne
    • D)Zarf tümleci
    • E)Dolaylı tümleç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zarf tümleci

    Cümle 'Yeni şiirlerini | şair | bu akşam | okuyacak.' biçiminde ayrılır. Türkçede vurgu, yüklemden hemen önceki ögeye yapılır; 'Ne zaman okuyacak?' sorusuna cevap veren 'bu akşam' zarf tümlecidir. Cümle başındaki 'yeni şiirlerini' (C) belirtili nesnedir ama vurgulu konumda değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    (I) Hiç unutmam o köydeki ilk sabahımı. (II) Horoz sesleri gün doğmadan beni uyandırmıştı. (III) Pencereyi açınca içeri serin bir dağ havası doldu. (IV) Ev sahibimiz sofraya taze köy ekmeği koymuştu. (V) O kahvaltının tadı hâlâ damağımdadır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi öge dizilişine göre devrik cümledir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I.

    I. cümlede yüklem 'unutmam' cümlenin sonunda değil, nesnesinden önce yer aldığı için cümle devriktir. II, III ve IV. cümlelerde yüklemler sondadır. V. cümle isim cümlesi olmasına karşın yüklemi 'damağımdadır' sonda bulunduğundan kurallı cümledir; yüklemin türü ile dizilişi karıştırılmamalıdır.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi şartlı birleşik cümledir?

    • A)Öyle güzel anlatıyordu ki herkes büyülenmişti.
    • B)Yağmur yağınca maç ertelendi.
    • C)Babam "Akşama geç kalma." dedi.
    • D)Biraz daha sabredersen sonucu birlikte görürüz.
    • E)Kapı açılır açılmaz içeri daldılar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Biraz daha sabredersen sonucu birlikte görürüz.

    D'de yan cümlecik '-se' şart ekiyle ('sabredersen') kurulmuştur; temel cümleye şart anlamıyla bağlandığı için şartlı birleşik cümledir. B'deki 'yağınca' ve E'deki 'açılır açılmaz' fiilimsi olduğundan bu cümleler girişik birleşiktir. A ki'li birleşik, C ise aktarma cümle içerdiğinden iç içe birleşik cümledir.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi iç içe birleşik cümledir?

    • A)Gördüklerini bir bir anlattı.
    • B)Annem her sabah "Kahvaltını mutlaka yap." derdi.
    • C)Hava soğursa yürüyüş iptal edilir.
    • D)Anladım ki bu iş kolay bitmeyecek.
    • E)Yorgunluktan gözleri kapanıyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Annem her sabah "Kahvaltını mutlaka yap." derdi.

    B'de 'Kahvaltını mutlaka yap.' aktarma cümlesi, temel cümlenin ('derdi') içinde nesne göreviyle yer almıştır; bu yapı iç içe birleşik cümledir. A'daki 'gördüklerini' fiilimsisi cümleyi girişik birleşik yapar. C şartlı birleşik, D ki'li birleşik, E ise fiilimsi içermeyen basit cümledir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi ortak öge bulunduğu için bağımlı sıralı cümledir?

    • A)Ninem masal anlatır, bizi tatlı bir uykuya daldırırdı.
    • B)Güneş battı, sokak lambaları yandı.
    • C)Ben konuştum, o sadece dinledi.
    • D)Hava soğudu, kuşlar güneye göçtü.
    • E)Yemek pişti, sofra kuruldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ninem masal anlatır, bizi tatlı bir uykuya daldırırdı.

    A'da 'ninem' öznesi hem 'anlatır' hem 'daldırırdı' yüklemlerinin ortak öznesidir; ortak öge bulunan sıralı cümle bağımlı sıralıdır. B, C, D ve E'de her yüklemin öznesi ayrıdır (güneş/lambalar, ben/o, hava/kuşlar, yemek/sofra); bu cümleler bağımsız sıralı cümledir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi isim cümlesi değildir?

    • A)Bahçede yüz yıllık bir çınar vardı.
    • B)Bu davranışın hiçbir açıklaması yok.
    • C)En büyük hayali bir kitap yazmaktı.
    • D)Sorularımızı sabırla yanıtladı.
    • E)Buranın kışları oldukça sertmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sorularımızı sabırla yanıtladı.

    D'nin yüklemi 'yanıtladı' çekimli bir fiildir; bu cümle fiil cümlesidir. A ve B'de yüklem olan 'var' ve 'yok' sözcükleri isim soylu olduğundan bu cümleler isim cümlesidir. C'de yüklem, ek fiil almış isim-fiildir ('yazmaktı'); E'de ise ek fiil almış sıfattır ('sertmiş').

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumsuz olduğu hâlde anlamca olumludur?

    • A)Bu saatte kimse dışarı çıkmaz.
    • B)Söylediklerinin hiçbirine inanmadım.
    • C)Seni bu hâlde görüp de üzülmemek elde değil.
    • D)Toplantıya kimseyi çağırmamışlar.
    • E)Bu yolun sonu görünmüyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Seni bu hâlde görüp de üzülmemek elde değil.

    C'de iki olumsuz unsur ('üzülmemek' ve 'değil') birbirini geçersiz kılar; cümle 'seni bu hâlde gören herkes üzülür' anlamına gelir, yani anlamca olumludur. A, B, D ve E'de ise olumsuzluk hem biçimde hem anlamda sürer; örneğin B'de inanma işi gerçekleşmemiştir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumlu olduğu hâlde anlamca olumsuzdur?

    • A)Bu konuda söyleyecek çok şeyim var.
    • B)Dükkânda ne alıcı var ne satıcı.
    • C)Sorunları konuşarak çözebiliriz.
    • D)Akşama misafirler gelecekmiş.
    • E)Yağmur sabaha karşı dindi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Dükkânda ne alıcı var ne satıcı.

    B'de yüklem 'var' biçimce olumludur; ancak 'ne ... ne ...' bağlacı cümleye 'dükkânda kimse yok' anlamı katar, cümle anlamca olumsuzdur. A'da da yüklem 'var'dır ama olumsuzlaştıran bir unsur bulunmadığından anlamca da olumludur; C, D ve E'de yargılar gerçekleşen ya da gerçekleşecek olumlu yargılardır.

  11. Soru 11

    Kolay

    'Yaşlı balıkçı ağlarını kıyıda sabırla onarıyordu.' cümlesinde altı çizili öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Belirtisiz nesne
    • D)Dolaylı tümleç
    • E)Zarf tümleci
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Belirtili nesne

    Cümle 'Yaşlı balıkçı | ağlarını | kıyıda | sabırla | onarıyordu.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Neyi onarıyordu?' diye sorulduğunda 'ağlarını' cevabı alınır; belirtme (-i) hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. Belirtisiz nesne (C) yalın hâlde bulunacağından bu seçenek elenir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre girişik birleşik cümledir?

    • A)Bu sokak yazları çok kalabalıktır.
    • B)Rüzgâr dindi, deniz duruldu.
    • C)Hastaydı ama toplantıya katıldı.
    • D)Ders çalış ki sınavı kazanasın.
    • E)Yorulan yolcular gölgeye sığındı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yorulan yolcular gölgeye sığındı.

    E'deki 'yorulan' sıfat-fiili yan cümlecik kurduğundan cümle girişik birleşiktir; tek yüklemli bir cümlede fiilimsiyle kurulmuş yan cümlecik varsa cümle girişik birleşiktir. B virgülle bağlanan sıralı, C 'ama' bağlacıyla kurulan bağlı, D ise 'ki' bağlaçlı birleşik cümledir. A tek yargılı basit bir isim cümlesidir.

  13. Soru 13

    Orta

    'Beni en çok üzen, verdiğin sözü tutmamandı.' cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)tutmamandı
    • B)Beni en çok üzen
    • C)verdiğin sözü
    • D)verdiğin sözü tutmaman
    • E)verdiğin sözü tutmamandı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — verdiğin sözü tutmamandı

    Cümle 'Beni en çok üzen | verdiğin sözü tutmamandı.' biçiminde ayrılır. Ek fiil (-dı) almış isim öbeği olan 'verdiğin sözü tutmamandı' yüklemdir; yüklem öbeği bölünmediği için A'daki gibi tek sözcüğe indirilemez. Yükleme "Verdiğin sözü tutmaman olan ne?" diye sorulduğunda "beni en çok üzen" cevabı alınır; adlaşmış sıfat-fiil öbeği olan bu yapı (B) cümlenin öznesidir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vardır?

    • A)Öğrenci kitaplarını özenle kapladı.
    • B)Yorgun işçiler eve döndü.
    • C)Ressam yeni bir tablo yaptı.
    • D)Bebek derin derin uyuyordu.
    • E)Konuşmacı sözlerini tamamladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yorgun işçiler eve döndü.

    B'deki cümle 'Yorgun işçiler | eve | döndü.' biçiminde ayrılır; 'Nereye döndü?' sorusuna cevap veren 'eve', yönelme (-e) hâl ekiyle kurulmuş dolaylı tümleçtir. A'daki 'kitaplarını' ise 'Neyi kapladı?' sorusuna cevap veren belirtili nesnedir; dolaylı tümleç sanılmamalıdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi kurallı (düz) bir cümledir?

    • A)Açma sakın o kutuyu.
    • B)Bu haber hepimizi derinden sarstı.
    • C)Gitti o güzel günler.
    • D)Anlat bana yolculuğunu baştan sona.
    • E)Severim böyle sakin sabahları.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu haber hepimizi derinden sarstı.

    B'de yüklem 'sarstı' cümlenin sonundadır; yüklemi sonda bulunan cümle kurallı cümledir. A, C, D ve E'de yüklemler (açma, gitti, anlat, severim) başta ya da ortada olduğundan bu cümleler devriktir.

Sponsorlu