KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay9 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    'Bahçedeki yaşlı çınar geçen yaz kurudu.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)çınar
    • B)yaşlı çınar
    • C)Bahçedeki yaşlı çınar
    • D)geçen yaz
    • E)Bahçedeki yaşlı çınar geçen yaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bahçedeki yaşlı çınar

    Cümle 'Bahçedeki yaşlı çınar | geçen yaz | kurudu.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Kuruyan ne?' sorusu sorulduğunda 'bahçedeki yaşlı çınar' cevabı alınır; sıfat tamlaması bölünmeden tek öge sayılır. A'daki 'çınar' öbeğin yalnızca bir parçasıdır; E'de ise 'geçen yaz' zarf tümleci olduğundan özne öbeğine katılamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne vardır?

    • A)Öğrenciler sınava zamanında girdi.
    • B)Kar bütün gece yağdı.
    • C)Bebek az önce uyandı.
    • D)Ağaçlar sonbaharda yapraklarını döker.
    • E)Sokaklar sabah erkenden süpürüldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokaklar sabah erkenden süpürüldü.

    E'de 'Sokaklar | sabah erkenden | süpürüldü.' cümlesinin yüklemi edilgen çatılıdır; süpürme işini yapan belli değildir. 'Süpürülen ne?' sorusuna cevap veren 'sokaklar' işi yapan değil, işten etkilenendir; bu yüzden sözde öznedir. B'de 'Yağan ne?' sorusunun cevabı olan 'kar' işi kendisi yaptığı için gerçek öznedir; sözde özne yalnızca edilgen çatılı cümlelerde bulunur.

  3. Soru 3

    Kolay

    'Küçük kedi pencerenin kenarında uyuyordu.' cümlesinde altı çizili öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dolaylı tümleç

    Cümle 'Küçük kedi | pencerenin kenarında | uyuyordu.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Nerede uyuyordu?' diye sorulduğunda 'pencerenin kenarında' cevabı alınır; bulunma (-de) hâl ekli bu öge dolaylı tümleçtir (yer tamlayıcısı). İsim tamlaması olduğu için öbek bölünmez; yer bildirdiğinden zarf tümleci (D) sayılmaz.

  4. Soru 4

    Kolay

    'Okulun bahçesi ziyaretçileri büyüledi.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Okulun bahçesi
    • B)bahçesi
    • C)Okulun
    • D)ziyaretçileri
    • E)Okulun bahçesi ziyaretçileri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Okulun bahçesi

    Cümle 'Okulun bahçesi | ziyaretçileri | büyüledi.' biçiminde ayrılır. 'Büyüleyen ne?' sorusunun cevabı olan 'okulun bahçesi' isim tamlamasıdır ve bölünmeden tek öge kabul edilir. D'deki 'ziyaretçileri', 'Kimi büyüledi?' sorusuna cevap veren belirtili nesnedir; özneye katılamaz.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne vardır?

    • A)Şair son şiirini dergiye gönderdi.
    • B)Yolcular otobüsü sessizce bekledi.
    • C)Annem pazardan taze sebze aldı.
    • D)Çocuklar sahilde koşuyordu.
    • E)Öğretmen sınıfa girdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Annem pazardan taze sebze aldı.

    C'deki cümle 'Annem | pazardan | taze sebze | aldı.' biçiminde ayrılır; 'Ne aldı?' sorusuna cevap veren 'taze sebze' yalın hâlde olduğu için belirtisiz nesnedir. A ve B'deki 'son şiirini' ile 'otobüsü' belirtme (-i) hâl eki aldıklarından belirtili nesnedir; D ve E'de nesne yoktur.

  6. Soru 6

    Orta

    'Sanatçı ilk sergisini bu küçük kasabada açmış.' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Zarf tümleci
    • D)Dolaylı tümleç
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dolaylı tümleç

    Cümle 'Sanatçı | ilk sergisini | bu küçük kasabada | açmış.' biçiminde ayrılır. Vurgu, yüklemden hemen önceki ögeye yapılır; 'Nerede açmış?' sorusuna cevap veren 'bu küçük kasabada' dolaylı tümleçtir. 'İlk sergisini' (B) belirtili nesnedir ancak yüklemden uzak olduğu için vurgulanan öge değildir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci vardır?

    • A)Kadın kapıyı yavaşça açtı.
    • B)Yaşlı adam bankta oturuyordu.
    • C)Öğrenciler soruları çözdü.
    • D)Konuklar salona alındı.
    • E)Bahçıvan çiçekleri suladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kadın kapıyı yavaşça açtı.

    A'daki cümle 'Kadın | kapıyı | yavaşça | açtı.' biçiminde ayrılır; 'Nasıl açtı?' sorusuna cevap veren 'yavaşça' zarf tümlecidir. B'deki 'bankta' ise 'Nerede?' sorusuna cevap veren dolaylı tümleçtir; yer bildiren -de ekli ögeler zarf tümleci sayılmaz.

  8. Soru 8

    Kolay

    'Dedem her sabah sahilde yürür.' cümlesinde altı çizili öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Zarf tümleci
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Belirtisiz nesne
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Zarf tümleci

    Cümle 'Dedem | her sabah | sahilde | yürür.' biçiminde ayrılır. Altı çizili 'her sabah', yükleme sorulan 'Ne zaman yürür?' sorusunun cevabıdır; zaman bildirdiği için zarf tümlecidir. C'deki dolaylı tümleç bu cümlede 'sahilde' (nerede?) ögesidir, altı çizili öge değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne bulunmaktadır?

    • A)Yemek ocakta yavaş yavaş pişiyordu.
    • B)Çocuk merdivenden hızla indi.
    • C)Buzlar güneşte eridi.
    • D)Konuklar gece yarısı ayrıldı.
    • E)Çamaşırlar balkona asıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çamaşırlar balkona asıldı.

    E'de 'Çamaşırlar | balkona | asıldı.' cümlesinin yüklemi edilgen çatılıdır; asma işini yapan söylenmemiştir. 'Asılan ne?' sorusuna cevap veren 'çamaşırlar' işten etkilendiği için sözde öznedir. A'daki 'pişmek' edilgen değil, oluş bildiren bir fiildir; 'yemek' gerçek öznedir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin öge dizilişi 'özne – belirtili nesne – yüklem' biçimindedir?

    • A)Kapıyı komşumuz açtı.
    • B)Minik serçe kanatlarını çırptı.
    • C)Bahçede çocuklar oynuyordu.
    • D)Akşamları kitap okurum.
    • E)Yolcular durakta bekliyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Minik serçe kanatlarını çırptı.

    B'deki cümle 'Minik serçe | kanatlarını | çırptı.' biçiminde ayrılır: 'Çırpan ne?' sorusuna 'minik serçe' (özne), 'Neyi çırptı?' sorusuna 'kanatlarını' (belirtili nesne) cevap verir. A'da diziliş 'belirtili nesne – özne – yüklem' biçimindedir (Kapıyı | komşumuz | açtı); D'deki 'kitap' yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir.

  11. Soru 11

    Orta

    'Çocukluğumun geçtiği şehri, o güzelim Mardin'i, hiç unutamadım.' cümlesindeki ara söz hangi ögenin açıklayıcısıdır?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Belirtili nesne

    Cümle '(Ben) | Çocukluğumun geçtiği şehri, o güzelim Mardin'i, | hiç | unutamadım.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Neyi unutamadım?' diye sorulduğunda 'çocukluğumun geçtiği şehri' cevabı alınır; iki virgül arasındaki 'o güzelim Mardin'i' ara sözü bu belirtili nesneyi açıklamaktadır. Ara söz de belirtme (-i) hâl ekini taşıdığından açıkladığı öge dolaylı tümleç (C) olamaz.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi yalnızca özne ve yüklemden oluşmaktadır?

    • A)Küçük kız sessizce gülümsedi.
    • B)Misafirler akşam geldi.
    • C)Dolaptaki eski fotoğraflar sararmıştı.
    • D)Çocuk topu kaptı.
    • E)Göçmen kuşlar sonbaharda güneye göçtü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dolaptaki eski fotoğraflar sararmıştı.

    C'deki cümle 'Dolaptaki eski fotoğraflar | sararmıştı.' biçiminde ayrılır; 'Sararan ne?' sorusuna cevap veren sıfat tamlaması tek öge hâlinde öznedir. Cümlede bu özne ile yüklemden başka hiçbir öge bulunmaz; yani cümle yalnızca iki ögeden oluşur. A'da 'sessizce' (nasıl?) zarf tümleci, E'de 'güneye' (nereye?) dolaylı tümleç olduğundan bu cümleler ikiden çok ögeden oluşur.

  13. Soru 13

    Orta

    (I) Sabahın serinliğinde köy meydanına indim. (II) Fırıncı taze ekmekleri tezgâha diziyordu. (III) Yaşlı kadın torununa masal anlatıyordu. (IV) Bir çocuk elindeki simidi güvercinlere uzattı. (V) Bu sakin görüntü bana çocukluğumu hatırlattı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde nesne yoktur?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I.

    I. cümle '(Ben) | Sabahın serinliğinde | köy meydanına | indim.' biçiminde ayrılır; yükleme sorulan 'Ne? Neyi?' soruları cevapsız kaldığı için nesne yoktur. III. cümlede 'Ne anlatıyordu?' sorusuna cevap veren 'masal' belirtisiz nesnedir; II'de 'taze ekmekleri', IV'te 'elindeki simidi', V'te 'çocukluğumu' belirtili nesnedir.

  14. Soru 14

    Orta

    (I) Akşam yemeğinden sonra sahile yürüdük. (II) Deniz o gün her zamankinden durgundu. (III) Balıkçı tekneleri limana sıralanmıştı. (IV) Küçük bir kahvede çaylarımızı içtik. (V) Dönüş yolunda ay ışığı bize eşlik etti. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde gizli özne vardır?

    • A)I ve II
    • B)I ve IV
    • C)II ve III
    • D)III ve V
    • E)IV ve V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve IV

    I. cümle '(Biz) | Akşam yemeğinden sonra | sahile | yürüdük.', IV. cümle '(Biz) | Küçük bir kahvede | çaylarımızı | içtik.' biçiminde ayrılır; iki cümlede de 'Yürüyen kim? İçen kim?' sorularının cevabı cümlede yazmaz, yüklemdeki '-k' kişi ekinden 'biz' olarak anlaşılır: gizli özne. II'de 'deniz', III'te 'balıkçı tekneleri', V'te 'ay ışığı' açık öznedir.

  15. Soru 15

    Orta

    (I) Kitaplığımı geçen hafta yeniden düzenledim. (II) Raflardaki tozları tek tek sildim. (III) Eski dergileri komşumuzun oğluna verdim. (IV) Birkaç eskimiş cildi onarmayı düşündüm. (V) O gece odam bambaşka görünüyordu. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III.

    III. cümle '(Ben) | Eski dergileri | komşumuzun oğluna | verdim.' biçiminde ayrılır; 'Kime verdim?' sorusuna cevap veren 'komşumuzun oğluna', yönelme hâl ekli dolaylı tümleçtir ve isim tamlaması olduğu için bölünmez. II'deki 'raflardaki' sözcüğü ayrı bir öge değil, 'raflardaki tozları' belirtili nesnesinin içindeki sıfattır.

Sponsorlu