KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay6 orta7 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Sabahın (I) köründe yola çıkan dağcılar, (II) zirveye (III) ulaştıklarında yorgunluklarını (IV) unutup manzaranın (V) büyüsüne kapıldılar. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, iyelik ve bulunma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, yönelme durumu eki almıştır.
    • C)III. sözcük, cümleye zaman anlamı katmaktadır.
    • D)IV. sözcük, sıfat-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, sıfat-fiil eki almıştır.

    “Unutup” sözcüğü -up ekiyle kurulmuş bir zarf-fiildir; sıfat-fiil ekleri -an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -miş'tir. “Büyüsüne” sözcüğünde iyelik ekinden önce s kaynaştırma ünsüzü getirildiğinden E'deki tespit doğrudur.

  2. Soru 2

    Zor

    Belgeselde, (I) buzulların (II) erimesiyle deniz seviyesinin (III) yükseldiği anlatılıyor; bilim insanları bu (IV) gidişatın önlenmesi için (V) çağrıda bulunuyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, tamlayan eki almıştır.
    • B)II. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.
    • D)IV. sözcük, ilgi eki almıştır.
    • E)V. sözcükte ünlü düşmesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.

    “Yükseldiği” adlaşmış sıfat-fiildir; kendisinden sonra bir isim gelmediği için niteleme görevi yoktur, edilgen yüklemin sözde öznesi durumundadır. “Çağrıda” sözcüğünde “çağır-” fiilinin ikinci hecesindeki dar ünlü düştüğünden E doğrudur.

  3. Soru 3

    Zor

    (I) Yüzyıllardır ayakta duran bu (II) yapının taş işçiliği, (III) görenleri hayrete (IV) düşürüyor; restorasyon çalışmaları titizlikle (V) sürdürülüyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, ek almamış basit bir sözcüktür.
    • B)II. sözcük, tamlayan eki almıştır.
    • C)III. sözcük, adlaşmış sıfat-fiildir.
    • D)IV. sözcükte fiilden fiil yapan bir ek vardır.
    • E)V. sözcük, edilgen çatılıdır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcük, ek almamış basit bir sözcüktür.

    “Yüzyıllardır” sözcüğü “yüz” ve “yıl” sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş birleşik bir sözcüktür; üstelik çoğul ve bildirme eklerini de almıştır, dolayısıyla basit değildir. “Görenleri” nitelediği ad düşmüş bir adlaşmış sıfat-fiil olduğundan C doğrudur.

  4. Soru 4

    Zor

    Şairin (I) dizelerindeki ince alay, kimi okurun (II) gözünden kaçsa da dikkatli okurlar bu (III) örtük anlamı (IV) sezip şiiri bir de o gözle (V) yorumluyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte üçten fazla ek vardır.
    • B)II. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • C)III. sözcük, sıfat görevindedir.
    • D)IV. sözcük, zarf-fiildir.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.

    “Gözünden” sözcüğünde iyelik ve ayrılma durumu eki vardır; sert ünsüz benzeşmesini gerektirecek bir durum bulunmadığından benzeşme yoktur. “Dizelerindeki” sözcüğünde çoğul, iyelik, bulunma ve -ki olmak üzere dört ek bulunduğundan A'daki tespit doğrudur.

  5. Soru 5

    Zor

    Kentin en eski (I) fırınında (II) mis gibi kokan ekmekler, daha (III) sabahtan (IV) tükeniyor; geç kalanlar eli (V) boş dönüyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, iyelik ve bulunma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, “gibi” edatıyla söz öbeği kurmuştur.
    • C)III. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • D)IV. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    • E)V. sözcük, yapım eki almış türemiş bir sözcüktür.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, yapım eki almış türemiş bir sözcüktür.

    “Boş” sözcüğü kök hâlindedir; üzerinde hiçbir yapım eki bulunmadığından türemiş sayılamaz. “Sabahtan” sözcüğünde -dan ekinin, h sert ünsüzünden sonra -tan biçimine girmesi ünsüz benzeşmesi olduğundan C'deki tespit doğrudur.

  6. Soru 6

    Zor

    Yarışmaya (I) katılacakların (II) başvurularını hafta sonuna kadar (III) tamamlaması gerekiyor; eksik (IV) belgeyle yapılan başvurular (V) değerlendirilmeyecek. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, gelecek zaman anlamlı sıfat-fiil ekiyle türemiştir.
    • B)II. sözcük, iyelik ve belirtme durumu eki almıştır.
    • C)III. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • D)IV. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • E)V. sözcük, hem edilgenlik hem olumsuzluk eki almıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.

    “Tamamlaması” -ma isim-fiil ekiyle kurulmuştur; zarf-fiil ekleri -ip, -arak, -ınca, -ken gibi eklerdir. “Değerlendirilmeyecek” sözcüğünde hem -il edilgenlik eki hem -me olumsuzluk eki bulunduğundan E'deki tespit doğrudur.

  7. Soru 7

    Zor

    (I) Gördüğü ilgiden memnun kalan yazar, yeni kitabını (II) imzalarken okurlarıyla tek tek (III) ilgilendi; bu (IV) içten tavrı herkesin (V) takdirini kazandı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)II. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, ilk cümlenin yüklemidir.
    • D)IV. sözcük, fiili belirten bir zarftır.
    • E)V. sözcük, iyelik ve belirtme durumu eki almıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, fiili belirten bir zarftır.

    “İçten” sözcüğü burada “tavrı” adını nitelediği için sıfat görevindedir; zarf olabilmesi için bir fiili, fiilimsiyi ya da başka bir sıfatı belirtmesi gerekirdi. “İmzalarken” -ken ekiyle kurulmuş bir zarf-fiil olduğundan B doğrudur.

  8. Soru 8

    Kolay

    “Sınavdan çıkan öğrenciler, soruların cevaplarını hemen tartışmaya başladılar.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Girişik birleşik bir cümledir.
    • B)Özne, bir söz öbeğidir.
    • C)Yüklemi edilgen çatılıdır.
    • D)Cümlede isim-fiil vardır.
    • E)Yüklem, üçüncü çoğul kişiyle çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklemi edilgen çatılıdır.

    “Başladılar” fiili -ıl ya da -n gibi bir edilgenlik eki taşımaz; işi yapan özne belli olduğundan cümle etken çatılıdır. “Tartışmaya” sözcüğündeki -ma isim-fiil eki olduğundan D söylenebilir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır?

    • A)Denizi izleyen çocuk, sessizce oturuyordu.
    • B)Kapıyı açınca misafirleri gördü.
    • C)Akşama kadar ders çalışıp uyudu.
    • D)Sararan yapraklar birer birer döküldü.
    • E)Koşarak gelen atlet, yarışı önde bitirdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Koşarak gelen atlet, yarışı önde bitirdi.

    E'de “koşarak” zarf-fiili ile “gelen” sıfat-fiili bir arada kullanılmıştır. A'da yalnızca sıfat-fiil (izleyen), B ve C'de yalnızca zarf-fiil (açınca, çalışıp), D'de yalnızca sıfat-fiil (sararan) vardır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem ünlü düşmesi vardır?

    • A)Kitabın son sayfasını merakla çevirdi.
    • B)Oğlunun karnesindeki başarı, yüreğini gururla doldurdu.
    • C)Ağacın dalları rüzgârda sallanıyordu.
    • D)Alnındaki teri mendille sildi.
    • E)Sabrını koruyarak sırasını bekledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Oğlunun karnesindeki başarı, yüreğini gururla doldurdu.

    B'de “oğlunun” sözcüğünde ünlü düşmesi (oğul-oğlu), “yüreğini” sözcüğünde ünsüz yumuşaması (yürek-yüreği) vardır. A ve C'de yalnızca yumuşama (kitabın, ağacın), D ve E'de yalnızca ünlü düşmesi (alnındaki, sabrını) görülür.

  11. Soru 11

    Orta

    “Uzun süredir görüşemeyen iki arkadaş, dün akşam eski günleri anarak saatlerce sohbet etti.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Birden çok fiilimsi vardır.
    • B)Zaman bildiren zarf tümleci vardır.
    • C)Yüklem, yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiildir.
    • D)Yüklemi geçişli bir fiildir.
    • E)Öznede sayı sıfatı vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yüklemi geçişli bir fiildir.

    “Sohbet etti” fiili nesne almaz; yükleme “neyi, kimi” soruları sorulamadığından fiil geçişsizdir. Cümlede “görüşemeyen” sıfat-fiili ile “anarak” zarf-fiili bulunduğundan A söylenebilir.

  12. Soru 12

    Orta

    “Sanatçının son albümü, eleştirmenlerce büyük bir beğeniyle karşılandı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Gerçek özne vardır.
    • B)Yüklem, edilgen çatılıdır.
    • C)Belirtili isim tamlaması vardır.
    • D)Yapıca basit bir cümledir.
    • E)“Eleştirmenlerce” sözcüğü, işi yapanı belirtmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Gerçek özne vardır.

    Yüklem edilgen çatılı olduğundan işi yapan gerçek özne cümlede yoktur; “sanatçının son albümü” işten etkilenen sözde öznedir. “Sanatçının son albümü” aynı zamanda belirtili isim tamlaması olduğundan C söylenebilir.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç vardır?

    • A)Bütün gün sahilde yürüdü.
    • B)Yeni şiirlerini büyük bir heyecanla okudu.
    • C)Elindeki mektubu masanın çekmecesine yavaşça koydu.
    • D)Akşamki toplantıya biraz geç kaldı.
    • E)Küçük kardeşini sabahtan beri bekliyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Elindeki mektubu masanın çekmecesine yavaşça koydu.

    C'de “elindeki mektubu” belirtili nesne, “masanın çekmecesine” dolaylı tümleçtir. A ve D'de nesne yoktur; B ve E'de belirtili nesne bulunsa da dolaylı tümleç yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    “Yağmur dinince sokaklar yeniden kalabalıklaştı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Zarf-fiil vardır.
    • B)Yüklemi türemiş bir fiildir.
    • C)Girişik birleşik bir cümledir.
    • D)Yüklemi geçişsiz bir fiildir.
    • E)Belirtisiz nesne vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Belirtisiz nesne vardır.

    Cümlede nesne yoktur; “kalabalıklaştı” geçişsiz bir fiildir, “sokaklar” ise öznedir. “Dinince” -ince ekiyle kurulmuş bir zarf-fiil olduğundan A söylenebilir.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem bağlaç hem edat vardır?

    • A)Sabahtan beri seni bekliyorum.
    • B)Sınav için çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.
    • C)Hem yürüyor hem şarkı söylüyordu.
    • D)Rüzgâr çıktı ve yağmur başladı.
    • E)Kuş gibi hafif hissediyordu kendini.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sınav için çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.

    B'de “için” edat, “ama” bağlaçtır. A'da yalnızca edat (beri), C ve D'de yalnızca bağlaç (hem ... hem, ve), E'de yalnızca edat (gibi) vardır.

Sponsorlu