KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay10 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    “Anadolu'nun birçok yöresinde el sanatları, ustadan çırağa aktarılarak yaşatılıyor.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Edilgen çatılı bir fiil cümlesidir.
    • B)Sözde özne vardır.
    • C)Zarf-fiil vardır.
    • D)Yüklem, birleşik zamanla çekimlenmiştir.
    • E)Belgisiz sıfat vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yüklem, birleşik zamanla çekimlenmiştir.

    “Yaşatılıyor” şimdiki zamanla çekimlenmiş basit zamanlı bir fiildir; birleşik zaman için ek fiilin hikâye, rivayet ya da şart biçiminin de gelmesi gerekirdi. “El sanatları” edilgen yüklemin sözde öznesi olduğundan B söylenebilir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde belirtilen ses olayı yoktur?

    • A)Kalbi heyecandan hızla çarpıyordu. (ünsüz türemesi)
    • B)Hissettiklerini kimseye anlatamadı. (ünsüz türemesi)
    • C)Ufacık bir odada dört kişi kalıyorduk. (ünsüz düşmesi)
    • D)Arkadaşını kapıda bekliyordu. (ünlü daralması)
    • E)Oğlu her hafta mektup yazardı. (ünlü düşmesi)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kalbi heyecandan hızla çarpıyordu. (ünsüz türemesi)

    “Kalbi” sözcüğünde p sesinin b'ye dönmesi ünsüz yumuşamasıdır; cümlede ünsüz türemesi yoktur. B'deki “hissettiklerini” (his-hisset) ünsüz türemesine, C'deki “ufacık” (ufak-ufacık) ünsüz düşmesine, E'deki “oğlu” (oğul-oğlu) ünlü düşmesine örnektir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim-fiil hem sıfat-fiil vardır?

    • A)Yüzmeyi küçük yaşta öğrendi.
    • B)Soluk soluğa koşarak durağa yetişti.
    • C)Okumayı seven çocuklar kütüphaneden çıkmıyordu.
    • D)Kırılan vazoyu sessizce topladı.
    • E)Şarkı söyleyip halay çektiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Okumayı seven çocuklar kütüphaneden çıkmıyordu.

    C'de “okumayı” isim-fiil, “seven” sıfat-fiildir. A'da yalnızca isim-fiil (yüzmeyi), B ve E'de yalnızca zarf-fiil (koşarak, söyleyip), D'de yalnızca sıfat-fiil (kırılan) vardır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem hem türemiş hem geçişli bir fiildir?

    • A)Komşular bahçedeki havuzu kışa girerken boşalttı.
    • B)Çamaşırlar rüzgârda çabucak kurudu.
    • C)Ressam tabloyu iki günde yaptı.
    • D)Yaralı kuş akşama doğru canlandı.
    • E)Öğrenciler soruları dikkatle okudu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşular bahçedeki havuzu kışa girerken boşalttı.

    A'da “boşalttı” fiili, “boş” adından -al ve -t yapım ekleriyle türemiştir; “havuzu” nesnesini aldığı için de geçişlidir. C ve E'de yüklem geçişli olsa da kök hâlindedir; B ve D'de yüklem geçişsizdir.

  5. Soru 5

    Orta

    “Dağın eteklerindeki köyde yaşayanlar, kışın şehirle bağlantısı kesilen yollardan yakınıyordu.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Adlaşmış sıfat-fiil, özne görevindedir.
    • B)Yüklemi geçişli bir fiildir.
    • C)Birden çok sıfat-fiil vardır.
    • D)Dolaylı tümleç vardır.
    • E)Yüklem, şimdiki zamanın hikâyesiyle çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklemi geçişli bir fiildir.

    “Yakınıyordu” nesne almayan geçişsiz bir fiildir; yükleme “neyi, kimi” sorusu sorulamaz. Cümlede “yaşayan(lar)” ve “kesilen” olmak üzere birden çok sıfat-fiil bulunduğundan C söylenebilir.

  6. Soru 6

    Orta

    'Sabahın sessizliğinde uyanıp pencereyi açtım; denizden gelen serin rüzgârı duyunca güne başlamanın huzurunu yaşadım.' cümlesinde kaç fiilimsi vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 4

    Fiilimsiler tek tek sayıldığında 'uyanıp' (zarf-fiil), 'gelen' (sıfat-fiil), 'duyunca' (zarf-fiil) ve 'başlamanın' (isim-fiil) olmak üzere 4 fiilimsi vardır. 'açtım' ve 'yaşadım' kip ve kişi eki almış çekimli fiillerdir, fiilimsi sayılmaz.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci bulunmaktadır?

    • A)Çocuklar bahçede oynuyor.
    • B)Dün akşam eski dostlarımı aradım.
    • C)Kitaplarını çantasına yerleştirdi.
    • D)Annesi ona yeni bir kazak ördü.
    • E)Komşular yeni gelenleri merak etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Dün akşam eski dostlarımı aradım.

    B'de 'dün akşam' öbeği, yüklemi zaman yönünden tamamlayan zarf tümlecidir. A'daki 'bahçede' ise bulunma hâli eki aldığı için yer tamlayıcısıdır; C ve D'de de yer tamlayıcısı ile nesne vardır.

  8. Soru 8

    Zor

    Toprağın kokusu sardı her yanı Küçük bir kulübe gördüm yamaçta Yorulmuştum, susamıştım yollarda Bir tatlı serinlik buldum ağaçta Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)'Toprağın' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)'yamaçta' ve 'ağaçta' sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi vardır.
    • C)'kokusu' sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • D)'sardı' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)Dörtlükte ünlü düşmesine uğramış sözcük yoktur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'sardı' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.

    'sar-' fiilinde yumuşamaya uğrayabilecek p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunmadığından -dı eki doğrudan eklenmiştir; sözcükte ses olayı yoktur. Buna karşılık toprak + ın → toprağın örneğinde k, ğ'ye yumuşamış; 'kokusu' sözcüğünde ise s kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    'Eski fotoğraflar dün akşam sandıktan çıkarıldı.' cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Yüklem edilgen çatılıdır.
    • B)'Eski fotoğraflar' sözde öznedir.
    • C)'sandıktan' yer tamlayıcısıdır.
    • D)'sandıktan' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi vardır.
    • E)'Eski fotoğraflar' cümlenin belirtili nesnesidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 'Eski fotoğraflar' cümlenin belirtili nesnesidir.

    Edilgen çatılı cümlede işten etkilenen öge nesne değil sözde özne olur; bu cümlenin nesnesi yoktur. 'çıkar-ıl-dı' yüklemi -ıl ekiyle edilgen yapılmıştır; sandık + tan sözcüğünde de k'den sonra -dan ekinin -tan olması ünsüz benzeşmesidir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine uğramış bir sözcük vardır?

    • A)Arkadaşının başarısını içtenlikle kutladı.
    • B)Yaşananları unutmak için kendini işine verdi.
    • C)Onu görünce ne diyeceğini şaşırdı.
    • D)Yıllar sonra köyüne dönmeyi hayal ediyordu.
    • E)Kaybettiklerini düşününce derin bir boşluk hissetti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kaybettiklerini düşününce derin bir boşluk hissetti.

    'his' sözcüğü ünlüyle başlayan 'etmek' yardımcı fiiliyle birleşirken sondaki s ünsüzü ikizleşmiştir: his + etti → hissetti. Bu, ünsüz türemesidir. C'deki 'diyeceğini' sözcüğünde ise ünlü daralması (de- → di-) vardır.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adlaşmış sıfat vardır?

    • A)Yaşlılar parkta sohbet ediyordu.
    • B)Genç adam hızla uzaklaştı.
    • C)Kırmızı kazağını bugün giymişti.
    • D)Bu güzel şehri hiç unutmadım.
    • E)Çalışkan öğrenciler ödüllendirildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yaşlılar parkta sohbet ediyordu.

    A'da 'yaşlılar' sözcüğü, 'yaşlı insanlar' anlamındaki öbekte adın düşüp sıfatın çekim eki alarak adın yerine geçmesiyle oluşmuş adlaşmış sıfattır. Öteki cümlelerde genç, kırmızı, güzel, çalışkan sözcükleri adlarıyla birlikte kullanıldığından sıfat görevini sürdürmektedir.

  12. Soru 12

    Zor

    Dağların ardında saklı bir köy var Çamların gölgesi düşmüş yamaca Yolun kıyısında eski bir duvar Sarmaşıklar sarmış onu usulca Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Dörtlükte üç belirtili ad tamlaması vardır.
    • B)'saklı bir köy' ve 'eski bir duvar' öbekleri sıfat tamlamasıdır.
    • C)'düşmüş' ve 'sarmış' öğrenilen geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
    • D)'usulca' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    • E)Dörtlükte yer tamlayıcısı yoktur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Dörtlükte yer tamlayıcısı yoktur.

    'Dağların ardında' ve 'yamaca' ögeleri yer bildiren hâl ekleri aldığından yer tamlayıcısıdır; dolayısıyla E'deki tespit yanlıştır. Dörtlükteki üç belirtili ad tamlaması ise 'dağların ardı', 'çamların gölgesi' ve 'yolun kıyısı' öbekleridir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi edilgen çatılıdır?

    • A)Çocuklar top oynamak için sahaya indi.
    • B)Sokak lambaları akşam saatlerinde yakıldı.
    • C)Kardeşim bütün soruları çözdü.
    • D)Misafirler akşama doğru geldi.
    • E)Annem bize güzel bir yemek yaptı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sokak lambaları akşam saatlerinde yakıldı.

    'yak-ıl-dı' fiili -ıl ekiyle edilgen yapılmıştır; işi yapan belli değildir, 'sokak lambaları' sözde öznedir. Öteki cümlelerin yüklemleri gerçek özneli etken fiillerdir.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem zamir hem edat vardır?

    • A)Bunu senin için aldım.
    • B)Sabaha kadar ders çalıştık.
    • C)Rüzgâr gibi hızlı koşuyordu.
    • D)Herkes toplantıya vaktinde katıldı.
    • E)Akşama doğru yağmur başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bunu senin için aldım.

    A'da 'bunu' işaret zamiri, 'senin' kişi zamiridir; 'için' ise edattır. B, C ve E'de yalnız edat (kadar, gibi, doğru), D'de yalnız zamir (herkes) vardır.

  15. Soru 15

    Orta

    Bir serçe kondu pencerenin ucuna Sevinçle izledim minik kuşu ben Ekmek kırıntıları serptim avluya Havalandı gitti tam beslenirken Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'Sevinçle' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    • B)'minik kuşu' öbeği sıfat tamlaması olup cümlede belirtili nesnedir.
    • C)'Ekmek kırıntıları' belirtisiz ad tamlamasıdır.
    • D)'kondu' edilgen çatılı bir fiildir.
    • E)'beslenirken' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'kondu' edilgen çatılı bir fiildir.

    'kon-' fiili çatı eki almamıştır; işi yapan 'bir serçe' gerçek özne olduğundan fiil etkendir. 'beslenirken' sözcüğündeki -ken zarf-fiil ekidir; 'ekmek kırıntıları' da tamlayanı ek almamış belirtisiz ad tamlamasıdır.

Sponsorlu