KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay6 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük yoktur?

    • A)Bebek sabaha kadar ağlıyor.
    • B)Ne dediğini kimse anlamıyor.
    • C)Kuşlar gökyüzünde süzülüyor.
    • D)Yağmur bütün gün yağmıyordu.
    • E)Çocuk dondurmayı çok istiyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kuşlar gökyüzünde süzülüyor.

    'süzül-' fiili ünsüzle bittiği için -yor eki ünlü daraltmaz; araya yalnızca yardımcı ünlü girer (süzül-ü-yor). A'da ağla- → ağlıyor, B'de anlama- → anlamıyor, D'de yağma- → yağmıyor, E'de iste- → istiyor örneklerinde geniş ünlü daralmıştır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki 'sözcük → ses olayı' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)kitabım → ünsüz yumuşaması
    • B)aşçı → ünsüz benzeşmesi
    • C)sınıfta → ünsüz yumuşaması
    • D)burnum → ünlü düşmesi
    • E)bekliyor → ünlü daralması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — sınıfta → ünsüz yumuşaması

    'sınıfta' sözcüğünde f sert ünsüzünden sonra -da ekinin -ta olması ünsüz benzeşmesidir (sertleşme); yumuşama değildir. Yumuşama, kitap + ım → kitabım örneğindeki gibi p, ç, t, k ünsüzlerinin b, c, d, ğ'ye dönüşmesidir.

  3. Soru 3

    Orta

    'Sabahın sessizliğinde uyanıp pencereyi açtım; denizden gelen serin rüzgârı duyunca güne başlamanın huzurunu yaşadım.' cümlesinde kaç fiilimsi vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 4

    Fiilimsiler tek tek sayıldığında 'uyanıp' (zarf-fiil), 'gelen' (sıfat-fiil), 'duyunca' (zarf-fiil) ve 'başlamanın' (isim-fiil) olmak üzere 4 fiilimsi vardır. 'açtım' ve 'yaşadım' kip ve kişi eki almış çekimli fiillerdir, fiilimsi sayılmaz.

  4. Soru 4

    Orta

    'Sınavın sonuçları dün öğleden sonra okulun panosunda açıklandı.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sınavın sonuçları
    • B)dün öğleden sonra
    • C)okulun panosunda
    • D)yalnızca 'sonuçları'
    • E)yalnızca 'Sınavın'
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sınavın sonuçları

    Yüklem 'açıklandı' edilgen çatılı olduğundan işten etkilenen 'sınavın sonuçları' öbeği sözde öznedir. Ad tamlaması bölünemeyeceği için özne tamlamanın tamamıdır; 'okulun panosunda' ise yer tamlayıcısıdır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem gerçek özne hem belirtisiz nesne vardır?

    • A)Komşumuz her sabah taze ekmek alırdı.
    • B)Bu sokakta yeni bir park yapıldı.
    • C)Kardeşim ödevini akşam bitirdi.
    • D)Yolcular otobüsü uzun süre bekledi.
    • E)Toplantıda önemli kararlar alındı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşumuz her sabah taze ekmek alırdı.

    A'da işi yapan “komşumuz” gerçek öznedir; “taze ekmek” öbeği belirtme eki almadığı için belirtisiz nesnedir. B ve E'de yüklem edilgen olduğundan gerçek özne yoktur; C ve D'de nesne belirtme eki aldığı için belirtilidir.

  6. Soru 6

    Orta

    'Bahçedeki çiçekleri her sabah özenle suluyordu.' cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Cümlenin öznesi gizli öznedir.
    • B)'Bahçedeki çiçekleri' öbeği belirtili nesnedir.
    • C)Yüklem, şimdiki zamanın hikâyesiyle çekimlenmiştir.
    • D)Cümlede yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) vardır.
    • E)'suluyordu' sözcüğünde ünlü daralması vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cümlede yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) vardır.

    'Bahçedeki' sözcüğü -ki ekiyle 'çiçekleri' adını niteleyen bir sıfat olmuştur; nesnenin içinde yer alır, cümlede yer tamlayıcısı yoktur. Özne 'o' gizli öznedir; sula- fiilindeki a, -yor ekiyle u'ya daraldığından E'deki tespit de doğrudur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır?

    • A)Koşan çocuk birden durdu.
    • B)Eve gelince ödevini hemen yaptı.
    • C)Gülerek anlattığı anılar hepimizi neşelendirdi.
    • D)Okumak onun en büyük tutkusuydu.
    • E)Sararmış yapraklar yere döküldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Gülerek anlattığı anılar hepimizi neşelendirdi.

    C'de 'gülerek' sözcüğünde -erek zarf-fiil eki, 'anlattığı' sözcüğünde -dık sıfat-fiil eki vardır. A ve E'de yalnız sıfat-fiil (koşan, sararmış), B'de yalnız zarf-fiil (gelince), D'de yalnız isim-fiil (okumak) kullanılmıştır.

  8. Soru 8

    Zor

    “Sabahın erken saatlerinde balığa çıkan köylüler, dönüşte ağlarında biriken yosunları ayıklıyor, satılık balıkları kasalara özenle diziyor.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Sıralı bir cümledir.
    • B)Birden çok sıfat-fiil vardır.
    • C)Her iki yüklem de geçişli fiildir.
    • D)Cümlede dolaylı tümleç yoktur.
    • E)“Satılık” sözcüğü, sıfat görevindedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cümlede dolaylı tümleç yoktur.

    “Kasalara” sözcüğü yönelme durumu eki almış bir dolaylı tümleçtir; dolayısıyla cümlede dolaylı tümleç olmadığı söylenemez. “Ayıklıyor” ve “diziyor” yüklemleri sırasıyla “yosunları” ve “balıkları” nesnelerini aldığından C söylenebilir.

  9. Soru 9

    Zor

    'Eve dönerken aldığı çiçekleri vazoya koymayı unutunca solmuş yaprakları görüp üzüldü.' cümlesindeki fiilimsilerden kaç tanesi sıfat-fiildir?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 2

    Cümledeki fiilimsiler: 'dönerken' (zarf-fiil), 'aldığı' (sıfat-fiil), 'koymayı' (isim-fiil), 'unutunca' (zarf-fiil), 'solmuş' (sıfat-fiil), 'görüp' (zarf-fiil). Bunlardan yalnızca 'aldığı' ve 'solmuş' birer adı nitelediği için sıfat-fiildir; sayı 2'dir.

  10. Soru 10

    Zor

    Yazarın son romanı, geçen ay raflardaki yerini aldı. Eleştirmenlerce beğenilen bu roman, kısa sürede çok satanlar listesine girdi. Okurlar, romanın sürükleyici anlatımını övüyor. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'beğenilen' sıfat-fiili edilgen bir fiile getirilmiştir.
    • B)'övüyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.
    • C)'Yazarın son romanı' tamlananı sıfat almış belirtili ad tamlamasıdır.
    • D)'çok satanlar' öbeğinde adlaşmış sıfat-fiil vardır.
    • E)Parçada işaret sıfatı kullanılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 'övüyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.

    'öv-' fiili ünsüzle bittiği için -yor eki ünlü daraltmaz; sözcükte yalnız yardımcı ünlü vardır (öv-ü-yor). 'beğen-il-en' sözcüğünde ise sıfat-fiil eki, -il ile edilgen yapılmış fiile eklendiğinden A'daki tespit doğrudur; 'bu roman' öbeğinde de işaret sıfatı vardır.

  11. Soru 11

    Orta

    Verilen 'sözcük → ses olayı' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)gidiyor → ünsüz yumuşaması
    • B)hissetti → ünsüz türemesi
    • C)omzu → ünlü düşmesi
    • D)başlıyor → ünlü daralması
    • E)sokağa → ünsüz benzeşmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — sokağa → ünsüz benzeşmesi

    'sokağa' sözcüğünde sokak + a birleşiminde k ünsüzü iki ünlü arasında ğ'ye dönüşmüştür; bu, ünsüz yumuşamasıdır, benzeşme değildir. Benzeşme, sert ünsüzden sonra gelen ekin başındaki c, d, g'nin sertleşmesidir. 'gidiyor' (git- → gid-) örneğindeki yumuşama eşleştirmesi ise doğrudur.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki 'çekimli fiil → kip' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)geldim → görülen geçmiş zaman
    • B)gelmişsin → öğrenilen geçmiş zaman
    • C)gelecekmiş → gelecek zamanın rivayeti
    • D)gelsen → dilek-şart kipi
    • E)gelmeli → istek kipi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — gelmeli → istek kipi

    'gelmeli' sözcüğündeki -meli eki gereklilik kipidir; istek kipi 'gele' biçiminde -e ekiyle kurulur. 'gelecekmiş' ise gelecek zaman ekinin üzerine rivayet bildiren ek fiil gelmiş birleşik zamanlı çekimdir ve eşleştirmesi doğrudur.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki 'cümle → cümle türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Seni görünce çok sevindim. → yapısına göre basit cümle
    • B)Kar yağıyordu. → fiil cümlesi
    • C)Hava çok soğuktu. → isim cümlesi
    • D)Akşam oldu, kuşlar yuvalarına döndü. → sıralı cümle
    • E)Ne aradı ne sordu. → bağlı cümle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Seni görünce çok sevindim. → yapısına göre basit cümle

    'Seni görünce çok sevindim.' cümlesinde 'görünce' zarf-fiili yan cümlecik kurduğundan cümle, yapısına göre birleşik (girişik birleşik) cümledir; basit değildir. 'Akşam oldu, kuşlar yuvalarına döndü.' ise virgülle bağlanmış iki yüklemli sıralı cümledir ve eşleştirmesi doğrudur.

  14. Soru 14

    Zor

    'Yaşlı balıkçı, eski teknesiyle her sabah açık denize açılır; küçük limana ancak akşam saatlerinde dönerdi.' cümlesinde kaç sıfat tamlaması vardır?

    • A)2
    • B)3
    • C)4
    • D)5
    • E)6
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 5

    Sıfat tamlamaları tek tek sayıldığında 'yaşlı balıkçı', 'eski teknesi', 'her sabah', 'açık deniz' ve 'küçük liman' olmak üzere 5 tanedir. 'akşam saatleri' ise iki addan oluşan belirtisiz ad tamlaması olduğundan bu sayıma katılmaz.

  15. Soru 15

    Zor

    Köy meydanındaki asırlık çınar geçen hafta fırtınada devrildi. Kırılan dallar köylülerce toplandı. Şimdi herkes, çınarın yerine dikilecek fidanı konuşuyor. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)'Köy meydanı' belirtili ad tamlamasıdır.
    • B)'toplandı' edilgen çatılı bir fiildir.
    • C)'Kırılan' sıfat-fiili 'dallar' adını nitelemektedir.
    • D)'dikilecek' sözcüğünde sıfat-fiil eki vardır.
    • E)'herkes' sözcüğü belgisiz zamirdir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 'Köy meydanı' belirtili ad tamlamasıdır.

    'Köy meydanı' öbeğinde tamlayan olan 'köy' ilgi eki almadığından bu, belirtisiz ad tamlamasıdır; belirtili değildir. 'toplandı' fiilinde ise işi yapan 'köylülerce' sözcüğüyle dolaylı verilmiş, dallar sözde özne olmuştur; fiil edilgendir ve B'deki tespit doğrudur.

Sponsorlu