KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 6

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay6 orta7 zor

  1. Soru 1

    Zor

    “Sabahın erken saatlerinde balığa çıkan köylüler, dönüşte ağlarında biriken yosunları ayıklıyor, satılık balıkları kasalara özenle diziyor.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Sıralı bir cümledir.
    • B)Birden çok sıfat-fiil vardır.
    • C)Her iki yüklem de geçişli fiildir.
    • D)Cümlede dolaylı tümleç yoktur.
    • E)“Satılık” sözcüğü, sıfat görevindedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cümlede dolaylı tümleç yoktur.

    “Kasalara” sözcüğü yönelme durumu eki almış bir dolaylı tümleçtir; dolayısıyla cümlede dolaylı tümleç olmadığı söylenemez. “Ayıklıyor” ve “diziyor” yüklemleri sırasıyla “yosunları” ve “balıkları” nesnelerini aldığından C söylenebilir.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret zamiri hem kişi zamiri vardır?

    • A)Şu kitabı bana uzatır mısın?
    • B)Bunu sana kim söyledi?
    • C)Bunları dolaba yerleştirdim.
    • D)Onlar bu konuyu bilmiyor.
    • E)Kimse beni dinlemiyor bu evde.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bunu sana kim söyledi?

    B'de “bunu” işaret zamiri, “sana” kişi zamiridir. A, D ve E'de “şu” ile “bu” sözcükleri bir adın önünde kullanıldığından işaret sıfatıdır; C'de ise kişi zamiri bulunmaz.

  3. Soru 3

    Orta

    'Yalnız' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı görevinde kullanılmıştır?

    • A)Hayatı boyunca yalnız bir adam olarak tanındı.
    • B)Toplantıya yalnız müdür katıldı.
    • C)Bu koca evde yıllardır yalnız yaşıyordu.
    • D)Gelmek isterim yalnız işim var.
    • E)Yalnız çocuklar arkadaşlığa daha çok önem verir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu koca evde yıllardır yalnız yaşıyordu.

    C'de 'yalnız', 'yaşıyordu' fiilini durum yönünden etkilediği için zarftır. A ve E'de bir adı nitelediği için sıfat, B'de 'sadece' anlamında edat, D'de 'ama' anlamında bağlaçtır.

  4. Soru 4

    Zor

    'Yağmurun dinmesini bekleyen yolcular, durakta birikmiş suya basmamak için kenara çekilerek otobüsün gelişini izliyordu.' cümlesinde kaç fiilimsi vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)7
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 6

    Fiilimsiler: 'dinmesini' (isim-fiil), 'bekleyen' (sıfat-fiil), 'birikmiş' (sıfat-fiil), 'basmamak' (isim-fiil), 'çekilerek' (zarf-fiil), 'gelişini' (isim-fiil) olmak üzere 6 tanedir. 'izliyordu' çekimli fiil olduğundan sayıma katılmaz.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç bulunmaktadır?

    • A)Mektubu dün akşam yazdı.
    • B)Anahtarı çekmeceye bıraktı.
    • C)Okula erkenden gitti.
    • D)Yeni bir araba aldılar.
    • E)Bahçeden taze sebzeler topladık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anahtarı çekmeceye bıraktı.

    B'de 'anahtarı' belirtme hâli eki aldığı için belirtili nesne, 'çekmeceye' yönelme eki aldığı için dolaylı tümleçtir. A'da belirtili nesneyle zarf tümleci, E'de dolaylı tümleçle belirtisiz nesne bir aradadır.

  6. Soru 6

    Zor

    “Gözlerini kısarak uzaklardaki gemiyi seçmeye çalışan çocuk, sonunda umudunu yitirip kıyıdan ayrıldı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Özne, sıfat-fiil grubuyla kurulmuş bir söz öbeğidir.
    • B)Cümlede her üç fiilimsi türü de vardır.
    • C)“Uzaklardaki” sözcüğü sıfat görevindedir.
    • D)Yüklemi geçişsiz bir fiildir.
    • E)Birden çok yargının sıralandığı sıralı bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Birden çok yargının sıralandığı sıralı bir cümledir.

    Cümlede tek çekimli fiil (ayrıldı) vardır; öteki yargılar fiilimsilerle temel cümleye bağlandığından bu, girişik birleşik bir cümledir, sıralı değildir. Cümlede zarf-fiil (kısarak, yitirip), isim-fiil (seçmeye) ve sıfat-fiil (çalışan) bulunduğundan B söylenebilir.

  7. Soru 7

    Orta

    'Köyün meydanında toplanan kadınlar, düğün hazırlıklarını konuşuyor; ellerindeki dantellerin inceliği göz kamaştırıyordu.' cümlesinde kaç ad tamlaması vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 3

    Ad tamlamaları: 'köyün meydanı' (belirtili), 'düğün hazırlıkları' (belirtisiz), 'dantellerin inceliği' (belirtili) olmak üzere 3 tanedir. 'göz kamaştırmak' bir birleşik fiil olduğundan tamlama sayılmaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde belirtilen türde bir sözcük yoktur?

    • A)Bütün gün evde tek başına oturdu. (zamir)
    • B)Hiçbiri bu soruyu çözemedi. (zamir)
    • C)Yarın sabah erkenden yola çıkacağız. (zarf)
    • D)Telefonu da çantasını da evde unutmuş. (bağlaç)
    • E)Sabaha kadar ders çalıştık. (edat)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bütün gün evde tek başına oturdu. (zamir)

    A'da zamir yoktur; “bütün” bir sıfat, “tek başına” ad soylu bir öbektir. B'de “hiçbiri” belgisiz zamir, C'de “erkenden” zarf, D'de “da” bağlaç, E'de “kadar” edattır.

  9. Soru 9

    Zor

    “Yıllardır süren araştırmalarının sonuçlarını bilim dünyasıyla paylaşan profesör, genç araştırmacılara yol göstermeyi de ihmal etmiyordu.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Hem sıfat-fiil hem isim-fiil vardır.
    • B)Özne, bir söz öbeğidir.
    • C)Yüklem, biçimce olumlu bir fiildir.
    • D)Belirtili nesne vardır.
    • E)Yüklem, yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklem, biçimce olumlu bir fiildir.

    Yüklem (ihmal etmiyordu) olumsuzluk eki aldığı için biçimce olumsuzdur; anlamca olumlu olsa da biçimce olumlu olduğu söylenemez. “Genç araştırmacılara yol göstermeyi” öbeği belirtili nesne olduğundan D söylenebilir.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü daralması hem ünsüz benzeşmesi vardır?

    • A)Bahçede oynayan çocuklar eve girmek istemiyordu.
    • B)Durakta uzun süre otobüs bekledik.
    • C)Yağmur yağınca sokaklar boşaldı.
    • D)Kuşlar ağaçların arasında ötüyordu.
    • E)Sokakta oynuyordu çocuklar akşama kadar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokakta oynuyordu çocuklar akşama kadar.

    E'de “sokakta” sözcüğünde -da ekinin -ta olması ünsüz benzeşmesi, “oynuyordu” sözcüğünde “oyna-” fiilinin son ünlüsünün -yor karşısında daralması ünlü daralmasıdır. A'da yalnızca daralma (istemiyordu), B'de yalnızca benzeşme (durakta) vardır; C ve D'de bu iki olay da yoktur.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içindeki açıklama yanlıştır?

    • A)Bahçe duvarı ustalarca yeniden örüldü. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)
    • B)Çocuklar parkta doyasıya eğlendi. (Yüklem, geçişsiz bir fiildir.)
    • C)Annesi bebeği erkenden uyuttu. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)
    • D)Kitaplar kutulara özenle yerleştirildi. (Cümlede sözde özne vardır.)
    • E)Sporcular her sabah beş kilometre koşuyor. (Yüklem, etken çatılıdır.)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Annesi bebeği erkenden uyuttu. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)

    “Uyuttu” fiilinde edilgenlik eki yoktur; işi yapan özne (annesi) cümlede bulunduğundan yüklem etken çatılıdır, açıklama yanlıştır. D'de “kitaplar”, edilgen yüklemin işten etkilenen sözde öznesi olduğundan o açıklama doğrudur.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük bulunmaktadır?

    • A)Sabah erkenden yola çıktık.
    • B)Ağacın dalları rüzgârda sallanıyordu.
    • C)Evin önünde uzun bir sıra vardı.
    • D)Akşam eve geç dönmüşler.
    • E)Bu soruyu herkes bildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ağacın dalları rüzgârda sallanıyordu.

    'Ağaç' sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek alınca sondaki ç, c'ye dönüşmüştür: ağaç + ın → ağacın. Bu, ünsüz yumuşamasıdır. A'daki 'çıktık' sözcüğünde ise ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır; yumuşama değildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz benzeşmesi (sertleşme) hem ünlü daralması vardır?

    • A)Kitabı raftan alıp okumaya başladı.
    • B)Yağmur yağınca herkes içeri kaçtı.
    • C)Suyu bir dikişte içti.
    • D)Bebek geceleri sık sık ağlıyordu.
    • E)Sokakta seni saatlerce bekliyorduk.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokakta seni saatlerce bekliyorduk.

    E'de 'sokakta' sözcüğünde k sert ünsüzünden sonra -da eki -ta olmuş, ünsüz benzeşmesi gerçekleşmiştir; 'bekliyorduk' sözcüğünde ise bekle- fiilinin sonundaki e, -yor ekinin etkisiyle i'ye daralmıştır. D'de yalnız daralma (ağla- → ağlıyor), B'de yalnız benzeşme (kaçtı) vardır.

  14. Soru 14

    Orta

    Gölgeler uzarken ıssız yollarda Bir türkü tutturdum dağlara karşı Umudum saklıydı sararan dalda Yüreğim dinledi o eski marşı Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'uzarken' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    • B)'sararan' sözcüğü sıfat-fiil olarak 'dal' adını nitelemiştir.
    • C)'tutturdum' yüklemi yapım eki almış türemiş bir fiildir.
    • D)'ıssız' sözcüğü yapım eki almış türemiş bir sıfattır.
    • E)'saklıydı' yüklemi çekimli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 'saklıydı' yüklemi çekimli bir fiildir.

    'saklıydı', 'saklı' sıfatına ek fiilin görülen geçmiş zamanı getirilerek oluşturulmuş bir isim cümlesi yüklemidir; çekimli fiil değildir. 'uzarken' sözcüğündeki -ken zarf-fiil ekidir; 'tut-tur-' fiili de fiilden fiil yapım ekiyle türemiştir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır?

    • A)Koşan çocuk birden durdu.
    • B)Eve gelince ödevini hemen yaptı.
    • C)Gülerek anlattığı anılar hepimizi neşelendirdi.
    • D)Okumak onun en büyük tutkusuydu.
    • E)Sararmış yapraklar yere döküldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Gülerek anlattığı anılar hepimizi neşelendirdi.

    C'de 'gülerek' sözcüğünde -erek zarf-fiil eki, 'anlattığı' sözcüğünde -dık sıfat-fiil eki vardır. A ve E'de yalnız sıfat-fiil (koşan, sararmış), B'de yalnız zarf-fiil (gelince), D'de yalnız isim-fiil (okumak) kullanılmıştır.

Sponsorlu