KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 8

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay6 orta9 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlatım yönünden bozuktur?

    • A)Aldığı sonuçlar, onun ne kadar çalışkan olduğunu gösteriyor.
    • B)Sokak lambaları, arıza giderilince yeniden yandı.
    • C)Yaşlı adam, anılarını torunlarına bir bir anlattı.
    • D)Bu yıl fuara katılan yayınevi sayısı belirgin biçimde arttı.
    • E)Müdür, yarınki törene katılmamız gerektiğimizi hatırlattı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Müdür, yarınki törene katılmamız gerektiğimizi hatırlattı.

    E'de "gerektiğimizi" sözcüğünde ek yanlışı vardır; kişi bildiren iyelik eki yanlış sözcüğe getirilmiştir. Doğrusu: "... törene katılmamız gerektiğini hatırlattı." A çeldiricidir; "onun ne kadar çalışkan olduğunu" yapısında ekler kurallı kullanılmıştır.

  2. Soru 2

    Zor

    Kitaplar raflara özenle yerleştirilip okuyucuların hizmetine sundular. Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?

    • A)"özenle" sözcüğü cümleden atılarak
    • B)"yerleştirilip" yerine "yerleştirip" sözcüğü getirilerek
    • C)"sundular" yerine "sunuldu" sözcüğü getirilerek
    • D)"okuyucuların" yerine "okurların" sözcüğü getirilerek
    • E)"kitaplar" sözcüğü "kitapları" biçimine getirilerek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "sundular" yerine "sunuldu" sözcüğü getirilerek

    Cümlenin öznesi "kitaplar"dır; ilk yüklem edilgen ("yerleştirilip") iken ikinci yüklem etken ("sundular") çekimlendiği için çatı uyuşmazlığı doğmuştur. "Kitaplar raflara özenle yerleştirilip okuyucuların hizmetine sunuldu." denince iki yüklem de edilgen çatıda birleşir. B çeldiricidir; "kitaplar" öznesi etken "yerleştirip" eyleminin işini üstlenemeyeceğinden bu değişiklik cümleyi düzeltmez.

  3. Soru 3

    Zor

    (I) Kentin genç tiyatro topluluğu, sezonun ilk oyununu geçen hafta sahneledi. (II) Topluluk, gösterim öncesinde ücretsiz öğrencilere bilet dağıttı. (III) Oyun, iki saat boyunca seyircinin ilgisini hiç düşürmedi. (IV) Eleştirmenler, oyuncuların performansını övgüyle karşıladı. (V) Topluluk, yeni oyunun provalarına şimdiden başladı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II.

    II. cümlede "ücretsiz" sözcüğü yanlış yerdedir; bu hâliyle "ücretsiz öğrenci" gibi anlamsız bir tamlama doğar. Doğrusu: "Topluluk, gösterim öncesinde öğrencilere ücretsiz bilet dağıttı." (sözcüğün yanlış yerde kullanılması) V çeldiricidir; "provalarına şimdiden başladı" ifadesinde yineleme ya da öge eksikliği yoktur.

  4. Soru 4

    Zor

    Bu yarışmaya ben, sen ve Elif katılacaksınız. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Öznenin yüklemle kişi bakımından uyuşmaması
    • B)Öznenin cümlede belirtilmemesi
    • C)Yüklemin eksik bırakılması
    • D)Tamlamanın yanlış kurulması
    • E)Yüklemlerin çatı bakımından uyuşmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öznenin yüklemle kişi bakımından uyuşmaması

    Özne içinde "ben" bulunduğunda yüklem birinci çoğul kişiyle çekimlenir; doğrusu "Bu yarışmaya ben, sen ve Elif katılacağız." olmalıdır. Bu, özne-yüklem uyumsuzluğudur (kişi uyumu). B çeldiricidir; özne ("ben, sen ve Elif") cümlede açıkça vardır, sorun öznenin bulunmaması değil yüklemin özneye kişi yönünden uymamasıdır.

  5. Soru 5

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisi anlatım yönünden kusurludur?

    • A)Uzun süren görüşmeler sonunda taraflar anlaşmaya vardı.
    • B)Yazarın son kitabı, eleştirmenlerce olumlu karşılandı.
    • C)Bu belgeselde kutup hayvanlarının yaşamı anlatılıyor.
    • D)Ona her konuda güveniyor, her sıkıntısında yardım istiyordu.
    • E)Kayıt işlemleri için son gün cuma olarak duyuruldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ona her konuda güveniyor, her sıkıntısında yardım istiyordu.

    D'de "güvenmek" "-e" durumlu, "yardım istemek" ise "-den" durumlu tümleç ister; "ona ... yardım istiyordu" denemez. Doğrusu: "Ona her konuda güveniyor, her sıkıntısında ondan yardım istiyordu." (dolaylı tümleç eksikliği) B çeldiricidir; edilgen "karşılandı" yüklemi "eleştirmenlerce" sözüyle kurallı biçimde kullanılmıştır.

  6. Soru 6

    Zor

    (I) Kent, son yıllarda kültür turizminde adından sıkça söz ettiriyor. (II) Geçen ay özel ve devlet müzelerinde ortak bir sergi düzenlendi. (III) Sergide yöreden çıkarılan tarihî eserler yer aldı. (IV) Ziyaretçiler, sergiyi büyük bir ilgiyle gezdi. (V) Yetkililer, serginin süresinin uzatılabileceğini açıkladı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II.

    II. cümlede sıfat olan "özel" ile ad olan "devlet", "müzeleri" tamlananına ortak bağlanamaz; "özel" sıfat tamlaması, "devlet" ad tamlaması kurar. Doğrusu: "özel müzeler ile devlet müzelerinde" biçimidir (tamlama yanlışı). V çeldiricidir; "serginin süresinin uzatılabileceğini" zincirleme tamlaması kurallı biçimde kurulmuştur.

  7. Soru 7

    Zor

    Hangi cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur?

    • A)Trafik kazalarının çoğu, sürücü hatalarından kaynaklandığı belirlendi.
    • B)Eminim bu soruyu sınıftaki öğrencilerin birçoğu çözmüş olmalı.
    • C)Yıllarca bu kurumda çalıştı; emeğiyle büyütüp geliştirdi.
    • D)İki ülke arasındaki sorunlar, karşılıklı görüş alışverişiyle çözüldü.
    • E)Kentin su sorunu, yeni barajın devreye girmesiyle büyük ölçüde çözüldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kentin su sorunu, yeni barajın devreye girmesiyle büyük ölçüde çözüldü.

    E'de herhangi bir kusur yoktur. A'da ek yanlışı vardır; "kazalarının çoğunun ... kaynaklandığı belirlendi" olmalıdır. B'de kesinlik bildiren "eminim" ile tahmin bildiren "olmalı" anlamca çelişir; C'de "büyütüp geliştirdi" eylemlerinin "bu kurumu" nesnesi eksiktir; D'de "alışveriş" zaten karşılıklılık bildirdiğinden "karşılıklı" sözcüğü gereksizdir.

  8. Soru 8

    Zor

    Yeni öğretmenimiz oldukça sabırlı, anlayışlı ve öğrencilerin sorunlarıyla yakından ilgileniyordu. Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?

    • A)"oldukça" sözcüğü cümleden atılarak
    • B)"yakından" sözcüğü cümleden atılarak
    • C)"ilgileniyordu" yerine "ilgilenirdi" sözcüğü getirilerek
    • D)"anlayışlı" sözcüğü "anlayışlıydı" biçimine getirilerek
    • E)"sabırlı" ile "anlayışlı" sözcükleri yer değiştirilerek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — "anlayışlı" sözcüğü "anlayışlıydı" biçimine getirilerek

    "Sabırlı" ve "anlayışlı" ad soylu sözcüklerdir; yüklem olabilmeleri için ek eylem gerekir, eylem çekimli "ilgileniyordu" bu görevi üstlenemez. "Yeni öğretmenimiz oldukça sabırlı, anlayışlıydı ve öğrencilerin sorunlarıyla yakından ilgileniyordu." denince ek eylem eksikliği giderilir. E çeldiricidir; sözcüklerin yerini değiştirmek ek eylem eksikliğini ortadan kaldırmaz.

  9. Soru 9

    Zor

    Hangi cümlenin anlatımında bir bozukluk vardır?

    • A)Bizim takımın oyuncuları, rakip takımdan daha deneyimliydi.
    • B)Sergi, ay sonuna kadar ziyarete açık kalacak.
    • C)Yeni yönetmelik, çalışanların izin sürelerini yeniden düzenliyor.
    • D)Konuşmacı, salondan gelen sorulara içtenlikle yanıt verdi.
    • E)Kentteki tarihî yapılar, restorasyon nedeniyle bir süre ziyarete kapatıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bizim takımın oyuncuları, rakip takımdan daha deneyimliydi.

    A'da "oyuncular" ile "takım" karşılaştırılmıştır; oysa karşılaştırma aynı türden ögeler arasında yapılır. Doğrusu: "Bizim takımın oyuncuları, rakip takımın oyuncularından daha deneyimliydi." (karşılaştırma hatası) C çeldiricidir; "yeniden düzenliyor" ifadesi yineleme değildir, düzenlemenin tekrar yapıldığını bildirir.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisi anlatım yönünden bozuktur?

    • A)Festival, bu yıl on binlerce ziyaretçiyi ağırladı.
    • B)Araştırmacılar, bulgularını uluslararası bir dergide yayımladı.
    • C)Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; hemen hastaneye kaldırıldı.
    • D)Sabahki sis, öğle saatlerinde etkisini yitirdi.
    • E)Şirket, yeni ürününü basın toplantısıyla tanıttı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; hemen hastaneye kaldırıldı.

    C'de ikinci yüklemin öznesi eksiktir; ilk yargının öznesi "kanama" olduğundan bu hâliyle hastaneye kaldırılan "kanama"ymış gibi anlaşılır. Doğrusu: "Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; yaralı, hemen hastaneye kaldırıldı." (özne eksikliği) B çeldiricidir; "bulgularını ... yayımladı" cümlesinde bütün ögeler eksiksizdir.

  11. Soru 11

    Orta

    Hangi cümlede anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Konser, izleyicilerden yoğun ilgi gördü.
    • B)Yarınki gezi için servis saatleri belirlendi.
    • C)Çocuklar parkta doyasıya oyun oynadı.
    • D)Bu bölgede tarımsal ve hayvancılık faaliyetleri oldukça yaygındır.
    • E)Yazar, imza gününde okurlarıyla buluştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu bölgede tarımsal ve hayvancılık faaliyetleri oldukça yaygındır.

    D'de sıfat olan "tarımsal" ile ad olan "hayvancılık", "faaliyetleri" tamlananına ortak bağlanamaz; "tarımsal" sözcüğü sıfat tamlaması, "hayvancılık" ad tamlaması kurar. Doğrusu: "tarım ve hayvancılık faaliyetleri"dir (tamlama yanlışı). C çeldiricidir; "oyun oynamak" kalıplaşmış, kurallı bir kullanımdır.

  12. Soru 12

    Orta

    Annemin başı çok ağrıyordu; bu yüzden erkenden yattı. Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?

    • A)"çok" sözcüğü cümleden atılarak
    • B)"erkenden" yerine "erken" sözcüğü getirilerek
    • C)"yattı" yükleminden önce "annem" sözcüğü getirilerek
    • D)"bu yüzden" yerine "ancak" sözü getirilerek
    • E)"ağrıyordu" yüklemi "ağrımıştı" biçimine getirilerek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "yattı" yükleminden önce "annem" sözcüğü getirilerek

    İlk yargının öznesi "annemin başı"dır; ikinci yargıda yatan "baş" değil "annem" olduğundan özne eksikliği doğar. "Annemin başı çok ağrıyordu; bu yüzden annem erkenden yattı." denince bozukluk giderilir. E çeldiricidir; zaman ekini değiştirmek özne eksikliğini ortadan kaldırmaz.

  13. Soru 13

    Orta

    (I) Geliştirilen yeni uygulama, kullanıcıların günlük planlarını kolayca düzenlemesini sağlıyor. (II) Uygulama, hatırlatmaları belirlenen saatte ekrana getiriyor. (III) Kullanıcılar, arayüzün sadeliğinden övgüyle söz ediyor. (IV) Geliştirici ekip, gelen geri bildirimleri düzenli olarak değerlendiriyor. (V) Bu doğrultuda yapılacak güncellemeler, uygulamayı kesinlikle daha kullanışlı hâle getirebilir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V.

    V. cümlede kesinlik bildiren "kesinlikle" ile olasılık bildiren "-ebilir" bir arada kullanılmıştır; bunlar anlamca çelişen sözcüklerdir. "... kesinlikle daha kullanışlı hâle getirecektir." ya da "... daha kullanışlı hâle getirebilir." denmeliydi. I çeldiricidir; "kullanıcıların ... düzenlemesini sağlıyor" yapısında ek ya da öge yanlışı yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım açısından bir bozukluk vardır?

    • A)İzinsiz inşaat alanına girmek yasaktır.
    • B)Kütüphane, sınav döneminde gece yarısına kadar açık kalıyor.
    • C)Belediye, parktaki eskiyen bankları yeniledi.
    • D)Sunucu, yarışmacılara soruları sırayla yöneltti.
    • E)Kentin tarihî dokusu özenle korunuyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İzinsiz inşaat alanına girmek yasaktır.

    A'da "izinsiz" sözcüğü yanlış yerde kullanılmıştır; bu hâliyle "izinsiz (ruhsatsız) inşaat" gibi bir anlam doğar. Doğrusu: "İnşaat alanına izinsiz girmek yasaktır." (sözcüğün yanlış yerde kullanılması) C çeldiricidir; "eskiyen bankları yeniledi" ifadesinde çelişki değil, doğal bir neden-sonuç ilişkisi vardır.

  15. Soru 15

    Orta

    Anlatım açısından kusurlu olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Köy meydanındaki çınar, yüzyıllardır ayakta duruyor.
    • B)Kimse onun sözünü dinlemiyor, kendi bildiğini yapıyordu.
    • C)Yeni tarife, gelecek aydan itibaren geçerli olacak.
    • D)Ressam, tablolarında sıcak renkleri yeğliyor.
    • E)Uçak, kötü hava koşulları nedeniyle rötar yaptı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kimse onun sözünü dinlemiyor, kendi bildiğini yapıyordu.

    B'de olumsuzluk bildiren "kimse" öznesi, olumlu çekimli "yapıyordu" yüklemiyle kullanılamaz; ikinci yargıya "herkes" öznesi gerekir. Doğrusu: "Kimse onun sözünü dinlemiyor, herkes kendi bildiğini yapıyordu." Bu, özne-yüklem uyumsuzluğudur (olumluluk-olumsuzluk). E çeldiricidir; "rötar yapmak" kalıplaşmış ve kurallı bir kullanımdır.

Sponsorlu