KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay13 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öge eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Yaşlı adama yol gösterdi, karşıya kadar geçirdi.
    • B)Çocuklar bahçede oynuyor, anneleri onları izliyordu.
    • C)Sunumu bitirdi, dinleyicilerin sorularını yanıtladı.
    • D)Eve girer girmez ıslak montunu askıya astı.
    • E)Sabah erkenden uyandı, kahvaltısını hazırladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yaşlı adama yol gösterdi, karşıya kadar geçirdi.

    A'da "yol göstermek" yönelme hâlinde tümleç, "geçirmek" belirtili nesne ister; "yaşlı adama" sözü ikinci yükleme uymaz. "...yol gösterdi, onu karşıya kadar geçirdi." denmeliydi: nesne eksikliği. B'de her yüklemin öznesi ve nesnesi ayrıca belirtildiği için bozukluk yoktur.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sen ve kardeşin bu işi kolayca halledersiniz.
    • B)Ben ve annem pazara birlikte gittik.
    • C)Sen ve arkadaşların yarın bize gelecekler.
    • D)O ve babası maça birlikte gittiler.
    • E)Hepimiz bu haberi duyunca çok sevindik.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sen ve arkadaşların yarın bize gelecekler.

    "Sen" ile üçüncü kişi özneler birlikte kullanıldığında yüklem ikinci çoğul kişiye göre çekimlenir; C'de "geleceksiniz" denmeliydi. Bu, kişi yönünden özne-yüklem uyumsuzluğudur. D'de özneler üçüncü kişi olduğundan "gittiler" yüklemi kurallıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sınav sonuçları yarın açıklanacakmış.
    • B)Bahçedeki çiçekleri her sabah suluyor.
    • C)Şirket, geçen yıl iki yeni şube açtı.
    • D)Herkes toplantıya zamanında geldiler.
    • E)Uzun bir aradan sonra memleketine dönmüş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Herkes toplantıya zamanında geldiler.

    "Herkes" belgisiz zamiri özne olduğunda yüklem tekil çekimlenir; "geldiler" değil "geldi" olmalıdır. Bu, özne-yüklem uyumsuzluğudur (tekillik-çoğulluk). B çeldiricidir; "her sabah düzenli olarak" sözünde yineleme yoktur çünkü "düzenli olarak" aksatmadan yapmayı, "her sabah" zamanı bildirir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Bu şehirde yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer.
    • B)Ders bitince kimi öğrenciler bahçeye çıktı, kimi sınıfta kaldı.
    • C)Toplantıda önce sorunlar belirlendi, sonra çözüm önerileri tartışıldı.
    • D)Düğünde gençler oyun, yaşlılar sohbet ediyordu.
    • E)Akşamları ya kitap okur ya müzik dinlerim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Düğünde gençler oyun, yaşlılar sohbet ediyordu.

    D'de "oyun" sözcüğü "ediyordu" yüklemine bağlanamaz; "oyun etmek" yalnızca "hile yapmak, aldatmak" anlamında kullanılır; bu bağlamda "oynuyordu" yüklemi gerekir. "Gençler oyun oynuyor, yaşlılar sohbet ediyordu." denmeliydi: yüklem eksikliği. A'da "geçer" yüklemi her iki özneye de uyduğundan cümle kusursuzdur.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Hiçbiri toplantıya gelmedi, pikniğe gittiler.
    • B)Öğrencilerin hiçbiri bu soruyu çözemedi.
    • C)Herkes onun başarısını takdir ediyordu.
    • D)Kimse bu havada dışarı çıkmak istemiyor.
    • E)Ali ile kardeşi bize akşam uğrayacaklar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Hiçbiri toplantıya gelmedi, pikniğe gittiler.

    A'da olumsuz anlamlı "hiçbiri" öznesi, olumlu "gittiler" yüklemine bağlanamaz; ikinci cümleye "hepsi" öznesi getirilerek "hepsi pikniğe gitti" denmeliydi. Bu, olumluluk-olumsuzluk yönünden özne-yüklem uyumsuzluğudur. E'de özneler insan olduğu için çoğul yüklem kullanılabilir; bozukluk yoktur.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çatı uyuşmazlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Ödevler tamamlanınca hep birlikte parka gidildi.
    • B)Sabah kahvaltı yapıp işe gitti.
    • C)Rapor yazılıp müdüre teslim ettiler.
    • D)Sınav kâğıtları okunduktan sonra sonuçlar açıklandı.
    • E)Çocuklar ellerini yıkayıp sofraya oturdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Rapor yazılıp müdüre teslim ettiler.

    C'de "yazılıp" edilgen, "teslim ettiler" etken çatılıdır; iki eylem çatı bakımından uyuşmaz. "Raporu yazıp müdüre teslim ettiler." ya da "Rapor yazılıp müdüre teslim edildi." denmeliydi. A'da her iki eylem de edilgen çatıyla kurulduğundan uyum tamdır.

  7. Soru 7

    Orta

    Verilen cümlelerin hangisinde öge eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Yeni öğrenciyle tanıştı, onu sınıf arkadaşlarına tanıttı.
    • B)Elindeki paketi masaya bıraktı, pencereyi açtı.
    • C)Uzun bir yolculuktan sonra eve vardık.
    • D)Yaşlı kadın torununu çok seviyor, sık sık sarılıyordu.
    • E)Konuyu anlamayanlar öğretmene soru sordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yaşlı kadın torununu çok seviyor, sık sık sarılıyordu.

    D'de "sevmek" belirtili nesne, "sarılmak" ise yönelme hâlinde tümleç ister; "torununu" sözü ikinci yükleme uymaz. "...seviyor, ona sık sık sarılıyordu." denmeliydi: dolaylı tümleç eksikliği. A'da "onu" nesnesi açıkça verildiği için cümle kusursuzdur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlama yanlışından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Bu semtteki eski ve bakımsız binalar yıkılacak.
    • B)Ülkenin siyasi ve ekonomi sorunları tartışıldı.
    • C)Yarışmada genç yazarlar ve deneyimli şairler buluştu.
    • D)Mağazada kadın ayakkabıları indirime girdi.
    • E)Bahçeye kırmızı ve beyaz güller dikildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ülkenin siyasi ve ekonomi sorunları tartışıldı.

    B'de sıfat olan "siyasi" ile isim olan "ekonomi" ortak tamlanana bağlanmıştır; "siyasi sorunları ve ekonomik sorunları" ya da "siyasi ve ekonomik sorunları" denmeliydi. Bu bir tamlama yanlışıdır. E'de "kırmızı" ve "beyaz" sözcüklerinin ikisi de sıfat olduğundan aynı ada bağlanmaları doğrudur.

  9. Soru 9

    Orta

    Hangi cümlede anlatım bozukluğu yer almamaktadır?

    • A)Kediler süt kaplarına doğru koştular.
    • B)Ben ve arkadaşım bu filmi daha önce izledi.
    • C)Odalar temizlendi, misafirler için hazırlık yaptı.
    • D)Sınav sonuçlarına itiraz etti, yeniden inceletti.
    • E)Perde açıldı, oyuncular sahneye çıktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Perde açıldı, oyuncular sahneye çıktı.

    E'de her iki cümlenin de öznesi kendi içinde belirtilmiş, yüklemler uyumlu kullanılmıştır. A'da insan dışı çoğul özneye çoğul yüklem getirilmiştir ("koştu" olmalı); B'de "ben" öznesi bulunduğundan yüklem "izledik" olmalıdır. C'de ikinci yüklemin öznesi eksiktir; D'de "onları yeniden inceletti" biçiminde nesne gerekir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde çatı uyuşmazlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Konuklar kapıda karşılanıp salona alındı.
    • B)Sebzeleri doğrayıp tencereye koydu.
    • C)Kek yapılıp misafirlere ikram ettik.
    • D)Sokaklar süslenip bayrama hazır hâle getirildi.
    • E)Çamaşırlar yıkanıp balkona asıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kek yapılıp misafirlere ikram ettik.

    C'de "yapılıp" edilgen, "ikram ettik" etken çatılıdır; bu ikisi aynı yapıda kullanılamaz. "Kek yapıp misafirlere ikram ettik." denmeliydi: çatı uyuşmazlığı. E'de her iki yüklem de edilgen olduğundan uyum bozulmamıştır. D'de her iki yüklem de edilgen olduğundan çatı uyumu bozulmamıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlatım bakımından doğrudur?

    • A)Toplantıda alınan kararlar, çalışanlara yazılı olarak bildirildi.
    • B)Okulun açılmasına henüz daha bir hafta var.
    • C)Sorunun çözümü için ilgililerle görüştü, yardım istedi.
    • D)Ben klasik müziği, kardeşim ise halk müziğini sever.
    • E)Aşağı yukarı tam on yıldır bu mahallede oturuyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplantıda alınan kararlar, çalışanlara yazılı olarak bildirildi.

    A'da herhangi bir kusur yoktur. B'de "henüz" ile "daha" aynı görevde kullanıldığından gereksiz sözcük vardır; C'de "yardım istedi" eyleminin "ilgililerden" tümleci eksiktir (dolaylı tümleç eksikliği); D'de "Ben ... sever" kişi uyumsuzluğu içerir, "severim" olmalıdır (yüklem eksikliği); E'de yaklaşıklık bildiren "aşağı yukarı" ile kesinlik bildiren "tam" aynı süre ifadesini nitelediğinden anlamca çelişir.

  12. Soru 12

    Orta

    (I) Gönüllü gençler, hafta sonu köy okulunun bahçesinde buluştu. (II) Getirdikleri fidanları özenle diktiler, günlerce su verdiler. (III) Kısa sürede bahçe yemyeşil bir görünüme kavuştu. (IV) Öğrenciler de bu çalışmaya büyük destek verdi. (V) Proje, çevre köylere de örnek oldu. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II.

    II. cümlede "su vermek" eyleminin yönelme durumlu tümleci eksiktir; "fidanları ... su verdiler" denemez. Doğrusu: "Fidanları özenle diktiler, onlara günlerce su verdiler." (dolaylı tümleç eksikliği) IV çeldiricidir; "çalışmaya destek verdi" ifadesinde ögeler eksiksizdir.

  13. Soru 13

    Orta

    Bırakın adını duymayı, bu romanı okumamış bile. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
    • B)Karşılaştırma hatası yapılması
    • C)Gereksiz sözcük kullanılması
    • D)Deyimin yanlış anlamda kullanılması
    • E)Mantık hatası yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mantık hatası yapılması

    "Bırakın ... bile" kalıbında önce yapılması zor olan, sonra kolay olan söylenmelidir; adını duymak, romanı okumaktan kolaydır. Doğrusu: "Bırakın bu romanı okumayı, adını bile duymamış." Bu, mantık hatasıdır. A çeldiricidir; cümlede kesinlik-olasılık gibi karşıt anlamlı sözcükler bir arada kullanılmamıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    (I) Uzmanlar, düzenli uykunun bağışıklığı güçlendirdiğini belirtiyor. (II) Yeterli su tüketimi de vücut için büyük önem taşıyor. (III) Kimi hastalar ilaçlarını düzenli, kimileri ise hiç kullanmıyor. (IV) Oysa tedavinin başarısı, ilaçların düzenli kullanımına bağlıdır. (V) Hekimler, bu konuda hastalarını sık sık uyarıyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III.

    III. cümlede ilk yargının yüklemi eksiktir; olumsuz "kullanmıyor" yüklemi "düzenli" sözcüğüyle bağdaşmaz. Doğrusu: "Kimi hastalar ilaçlarını düzenli kullanıyor, kimileri ise hiç kullanmıyor." (yüklem eksikliği) IV çeldiricidir; "başarısı ... bağlıdır" yapısında özne-yüklem ilişkisi kurallıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Verilen cümlelerden hangisi anlatım bozukluğu içermemektedir?

    • A)Annesini babasından çok seviyormuş.
    • B)Yeni komşularımızla tanıştık, hemen çaya davet ettik.
    • C)Fabrikada çalışan işçilerin sayısı giderek azımsanıyor.
    • D)Kar yağışı etkisini yitirince yollar yeniden ulaşıma açıldı.
    • E)Raftaki kitaplar büyük bir gürültüyle yere düştüler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kar yağışı etkisini yitirince yollar yeniden ulaşıma açıldı.

    D'de herhangi bir kusur yoktur. A'da "babasından çok" sözü hem "babasını sevdiğinden çok" hem "babasının sevdiğinden çok" biçiminde anlaşılır (karşılaştırmadan doğan anlam belirsizliği); B'de "davet ettik" eyleminin "onları" nesnesi eksiktir; C'de "azımsanıyor" yanlış anlamda kullanılmıştır, "azalıyor" olmalıdır; E'de insan dışı çoğul özne "kitaplar" tekil yüklem ister, "düştü" olmalıdır.

Sponsorlu