KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümlede Anlam — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Cümlede Anlam konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi öznel bir yargı bildirir?

    • A)Şairin son kitabı, seksen dört şiirden oluşuyor.
    • B)Şairin ilk şiiri, 1996'da bir edebiyat dergisinde yayımlandı.
    • C)Şairin son kitabı, sade diliyle okuru büyüleyen bir yapıt.
    • D)Şairin kitapları bugüne kadar on beş ayrı dile çevrilmiştir.
    • E)Şairin tek oyunu, geçen sezon üç perde hâlinde sahnelendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şairin son kitabı, sade diliyle okuru büyüleyen bir yapıt.

    C'deki "büyüleyen" sözcüğü, kişiden kişiye değişen bir beğeniyi yansıtır; doğruluğu kanıtlanamayacağı için bu yargı özneldir. A, B, D ve E'deki şiir sayısı, yayımlanma yılı, çeviri sayısı ve sahnelenme bilgisi ise kayıtlara bakılarak doğrulanabildiğinden nesneldir.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel bir yargı değildir?

    • A)Belgeselin anlatımı gereğinden fazla ağır, izleyiciyi yoruyor.
    • B)Belgesel, kırk beşer dakikalık altı bölümden oluşuyor.
    • C)Çekimlerin bir bölümü iki farklı ülkede yapıldı.
    • D)Yapım, geçen yıl uluslararası bir festivalde gösterildi.
    • E)Belgeselin tamamı toplam iki yüz yetmiş dakikadır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Belgeselin anlatımı gereğinden fazla ağır, izleyiciyi yoruyor.

    A'daki "gereğinden fazla ağır" ve "yoruyor" sözleri kişisel bir değerlendirme bildirir; bu değerlendirme kişiden kişiye değişeceği için cümle nesnel değildir. B, C, D ve E'de verilen bölüm sayısı, çekim yeri, gösterim ve süre bilgileri ise ölçülüp doğrulanabildiğinden nesneldir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı anlatım kullanılmıştır?

    • A)Öğretmen, "Ödevlerinizi yarın sabah toplayacağım." diye uyardı.
    • B)Müdür: "Toplantı yarım saat sonra salonda başlıyor." diye seslendi.
    • C)Babam, "Bu akşam işten erken döneceğim." diye söz vermişti.
    • D)Komşumuz, çiçekleri sulamamızı istediğini telefonda söyledi.
    • E)Rehber, "Buradan sonrası yürüyerek gidilecek." dedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Komşumuz, çiçekleri sulamamızı istediğini telefonda söyledi.

    D'de komşunun sözü kendi ağzından değil, aktaranın kendi cümlesine dönüştürülerek "istediğini söyledi" biçiminde verilmiştir; bu, dolaylı anlatımdır. A, B, C ve E'de ise sözler tırnak içinde, söyleyenin kurduğu biçimiyle korunduğu için doğrudan anlatım kullanılmıştır.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik bakımından diğerlerinden farklıdır?

    • A)Kentin nüfusu, geçen yıl yapılan sayımda iki milyonu aştı.
    • B)Kentin en huzurlu semti, tepenin eteğindeki mahalledir.
    • C)Belediye, geçen ay kent merkezinde üç yeni park açtı.
    • D)Kentin metro hattı, dokuz istasyonla hizmet vermektedir.
    • E)Müze, pazartesi günleri dışında her gün ziyarete açık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kentin en huzurlu semti, tepenin eteğindeki mahalledir.

    B'deki "en huzurlu" nitelemesi kişisel bir değerlendirmedir ve ölçülerek doğrulanamaz; bu nedenle cümle kanıtlanabilirlik bakımından diğerlerinden ayrılır. A, C, D ve E'deki nüfus, park sayısı, istasyon sayısı ve kapalı olunan gün bilgileri ise kayıtlara bakılarak sınanabilir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdakilerin hangisinde nesnel bir yargı öznel bir yargıyla birlikte verilmiştir?

    • A)Sergi, on beş sanatçının yapıtlarından oluşuyor ve tam üç hafta sürecek.
    • B)Kitabın dili son derece akıcı, kurgusu da oldukça etkileyici.
    • C)Konser açık havada yapıldı; bilet satışı bir hafta önce başladı.
    • D)Şiirleri insanın içine işliyor, okudukça daha çok tat veriyor.
    • E)Yönetmenin son filmi iki saat sürüyor ama izleyiciye hiç sıkıcı gelmiyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yönetmenin son filmi iki saat sürüyor ama izleyiciye hiç sıkıcı gelmiyor.

    E'de "iki saat sürüyor" bölümü ölçülebilir olduğu için nesnel, "izleyiciye hiç sıkıcı gelmiyor" bölümü ise kişisel beğeniyi yansıttığı için özneldir. A ve C'deki yargıların ikisi de sayı ve olgu bildirdiğinden tümüyle nesnel; B ve D'dekiler ise "akıcı, etkileyici, tat veriyor" gibi değerlendirmelerle tümüyle özneldir.

  6. Soru 6

    Orta

    (I) Sabah erkenden yola çıktık. (II) Yol boyunca köyleri ve tarlaları izledik. (III) Öğleye doğru göl kıyısındaki kasabaya vardık. (IV) Kasabanın taş sokakları, insana geçmişi yeniden yaşatan bir güzellikteydi. (V) Akşam olmadan dönüş otobüsüne bindik. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi öznel bir yargı bildirmektedir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV.

    IV. cümledeki "insana geçmişi yeniden yaşatan bir güzellikte" sözü, kişiden kişiye değişen bir izlenim bildirir ve doğruluğu kanıtlanamaz; bu yüzden öznel bir yargıdır. I, II, III ve V'te ise yola çıkma, izleme, varma ve otobüse binme gibi gözlemlenebilir eylemler aktarıldığından bu cümleler nesneldir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan anlatım kullanılmıştır?

    • A)Öğrenci, sınav tarihinin değiştiğini panodan duyduğunu belirtti.
    • B)Ustabaşı, malzemelerin akşama kadar şantiyeye geleceğini bildirdi.
    • C)Kaptan, "Fırtına dinmeden limandan ayrılmayacağız." dedi.
    • D)Doktor, hastanın en az bir hafta dinlenmesi gerektiğini söyledi.
    • E)Görevli, kapıların on dakika sonra kapanacağını duyurdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kaptan, "Fırtına dinmeden limandan ayrılmayacağız." dedi.

    C'de kaptanın sözü tırnak içinde, kurduğu biçimiyle hiç değiştirilmeden verilmiştir; bu, doğrudan anlatımdır. A, B, D ve E'de ise başkalarının sözleri "duyduğunu belirtti", "geleceğini bildirdi" gibi yapılarla aktaranın cümlesine dönüştürüldüğü için dolaylı anlatım söz konusudur.

  8. Soru 8

    Orta

    (I) Kasabanın girişinde yüz yıllık bir çınar bulunuyor. (II) Ağacın gövde çevresi altı metreyi aşıyor. (III) Her yıl haziranda burada bir şenlik düzenleniyor. (IV) Bu şenlik, yörede yapılan etkinliklerin en keyiflisidir. (V) Etkinliğe komşu illerden de katılım oluyor. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik bakımından diğerlerinden farklıdır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV.

    IV. cümledeki "en keyiflisi" nitelemesi kişisel beğeniye dayanır ve ölçülerek sınanamaz; bu nedenle bu cümle kanıtlanabilirlik yönünden diğerlerinden ayrılır. I, II, III ve V'te verilen ağacın varlığı, gövde çevresi, şenliğin zamanı ve katılım bilgisi ise gözlem ya da kayıtlarla doğrulanabilir.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde varsayım yoktur?

    • A)Diyelim ki bütün öneriler kabul edildi; bütçe nasıl denkleştirilecek?
    • B)Görüşmelerin ardından iki kurum arasında bir protokol imzalandı.
    • C)Tut ki elimizde hiçbir belge yok; iddiamızı nasıl kanıtlayacağız?
    • D)Farz edelim ki yolculuk bir gün uzadı; konaklama nerede yapılacak?
    • E)Kendimizi bir an için o dönemde yaşayan biri sayalım; olayları nasıl görürdük?
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Görüşmelerin ardından iki kurum arasında bir protokol imzalandı.

    B'de iki kurum arasında imzalanmış bir protokolden söz edilmekte, gerçekleşmiş bir olay bildirilmektedir; bu nedenle cümlede varsayım yoktur. A'daki "diyelim ki", C'deki "tut ki", D'deki "farz edelim ki" ve E'deki "sayalım" sözleri ise gerçekleşmemiş durumları gerçekmiş gibi kabul ettiği için varsayım bildirir.

  10. Soru 10

    Orta

    (I) Hava sabahtan beri kapalı. (II) Bulutlar tepelerin üzerine iyice çökmüş durumda. (III) Rüzgâr da denizden karaya doğru esiyor. (IV) Bu gidişle akşama doğru sağanak başlayabilir. (V) Yine de balıkçılar teknelerini denize açtı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde tahmin (olasılık) anlamı vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV.

    IV. cümledeki "başlayabilir" sözcüğünde yer alan "-abil-" eki, yağışın kesin değil olası olduğunu gösterir; böylece cümleye tahmin anlamı katar. I, II, III ve V'te ise havanın kapalı olması, bulutların durumu, rüzgârın yönü ve teknelerin denize açılması gözleme dayalı kesin bilgiler olarak verilmiştir.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde başkasına ait bir söz, söyleyenin ağzından çıktığı biçimiyle aktarılmamıştır?

    • A)Yaşlı adam, "Bu topraklarda tam kırk yıl çalıştım." dedi.
    • B)Öğretmen, "Sınavda hesap makinesi kullanılmayacak." diye uyardı.
    • C)Rehber, "Buradan sonrası patikadan yürünecek." diye ekledi.
    • D)Antrenör, "Maça en güçlü kadromuzla çıkacağız." açıklamasını yaptı.
    • E)Sunucu, ödül töreninin bir hafta ertelendiğini duyurdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sunucu, ödül töreninin bir hafta ertelendiğini duyurdu.

    E'de sunucunun sözü kendi ağzından aktarılmamış, "ertelendiğini duyurdu" yapısıyla aktaranın cümlesine dönüştürülmüştür; yani dolaylı anlatım kullanılmıştır. A, B, C ve D'de ise sözler tırnak içinde, söylendiği biçimiyle hiç değiştirilmeden korunduğundan doğrudan anlatım vardır.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel bir yargıdır?

    • A)Bu yapıt, sanatçının ölümünden sonra yayımlanmıştır.
    • B)Şiirin son dizesi, okurun aklında en uzun süre kalan bölümdür.
    • C)Romanın kahramanı, gereğinden fazla konuşan bir tip olarak çizilmiş.
    • D)Yazarın dili, çağdaşlarına göre çok daha yalın ve etkileyicidir.
    • E)Kitabın kapak tasarımı, içeriğe hiç mi hiç yakışmamış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu yapıt, sanatçının ölümünden sonra yayımlanmıştır.

    A'da yapıtın sanatçının ölümünden sonra yayımlandığı bilgisi kaynaklara bakılarak doğrulanabileceği için nesnel bir yargıdır. B'deki "en uzun süre kalan", C'deki "gereğinden fazla", D'deki "etkileyici" ve E'deki "hiç yakışmamış" sözleri ise kişisel beğeni bildirdiğinden bu cümleler özneldir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir öneri söz konusudur?

    • A)Bu kitabı okurken not alırsanız aklınızda daha çok şey kalır.
    • B)Sonuçlar açıklanınca ellerimin titrediğini fark ettim.
    • C)Keşke o yaz deniz kıyısındaki eve gitmeyi kabul etseydik.
    • D)Bu tabloyu ilk gördüğümde renklerin uyumu karşısında büyülenmiştim.
    • E)Bize sormadan karar vermen doğrusu beni çok üzdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu kitabı okurken not alırsanız aklınızda daha çok şey kalır.

    A'daki "not alırsanız ... kalır" yapısıyla konuşan kişi, karşısındakine yararlı bulduğu bir yol göstermekte, yani öneride bulunmaktadır. C'deki "keşke ... kabul etseydik" sözü geçmişte kaçırılan bir fırsatın üzüntüsünü dile getirdiği için hayıflanma anlamı taşır. D'de ise konuşan kişi "büyülenmiştim" diyerek hayranlığını belirtmektedir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir uyarı bildirmektedir?

    • A)Bu yolun kenarındaki çınarlar ilkbaharda görülmeye değer bir güzelliğe bürünür.
    • B)Basamaklar buz tutmuş, tutunmadan inersen düşersin.
    • C)Aynı soruyu her gün yeniden duymaya artık dayanamıyorum.
    • D)Yarınki görüşmeden iyi bir haberle çıkacağımızı düşünüyorum.
    • E)O sözü söylediğim için kendimi hâlâ affedemiyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Basamaklar buz tutmuş, tutunmadan inersen düşersin.

    B'de konuşan kişi, bir tehlikeyi ("basamaklar buz tutmuş") ve dikkat edilmezse doğacak olumsuz sonucu ("düşersin") birlikte belirterek karşısındakini uyarmaktadır. C'deki "artık dayanamıyorum" ifadesi tahammülsüzlük, E'deki "kendimi hâlâ affedemiyorum" ifadesi ise pişmanlık anlamı taşır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir eleştiri söz konusudur?

    • A)Bu şehre ilk geldiğimde sokakların bu kadar geniş olmasına şaşırmıştım.
    • B)Onu dinlerken zamanın nasıl geçtiğini fark etmedim; büyüleyici bir anlatımı var.
    • C)Yazarın son romanı kurgu bakımından sağlam ama kişileri yüzeysel kalmış.
    • D)Sabah çıkarken şemsiyeni almazsan yağmura yakalanırsın.
    • E)Bu yıl da istediğim bölümü kazanamazsam diye içim içimi yiyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yazarın son romanı kurgu bakımından sağlam ama kişileri yüzeysel kalmış.

    C'de konuşan kişi bir yapıtı değerlendirirken "kişileri yüzeysel kalmış" diyerek gördüğü eksikliği açıkça belirtmiş, yani eleştiride bulunmuştur. A'daki "şaşırmıştım" sözcüğü şaşırma, E'deki "içim içimi yiyor" deyimi ise kaygı anlamı taşıdığından bu şıklarda eleştiri yoktur.

Sponsorlu