KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümlede Anlam — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Cümlede Anlam konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir özeleştiri niteliğindedir?

    • A)Ekibin başarısız olmasının nedeni, herkesin kendi bildiğini okumasıydı.
    • B)Onun bu kadar kısa sürede toparlanacağını hiç ummazdım.
    • C)Salonun akustiği öylesine iyiydi ki her notayı ayrı ayrı duyuyordunuz.
    • D)Bu projedeki en büyük eksiklik bendeydi; hazırlığımı yeterince ciddiye almadım.
    • E)Yeni gelen elemandan verim alamayız, bu tip insanları iyi bilirim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu projedeki en büyük eksiklik bendeydi; hazırlığımı yeterince ciddiye almadım.

    D'de kişi kusuru kendi üzerine almakta ("en büyük eksiklik bendeydi") ve kendi davranışındaki yanlışı adıyla belirtmektedir; bu, özeleştiridir. A'da ise suç başkalarına yüklendiği için ortada bir eleştiri vardır. E'deki "bu tip insanları iyi bilirim" sözü, tanımadığı biri hakkında peşin hüküm verildiğini gösterdiğinden ön yargı taşır.

  2. Soru 2

    Zor

    (I) Kitap okuma alışkanlığı kazanmak isteyenlerin çoğu işe kalın ciltlerle başlıyor. (II) Bu tutum, okumanın daha ilk haftada bırakılmasına yol açıyor. (III) Ben yıllarca bunu göz ardı ettim; keşke daha erken fark etseydim. (IV) Bugün günde on sayfayı bile çok bulanlara şaşırıp kalıyorum. (V) Yeni başlayanlar, her gün aynı saatte kısa metinler okumayı denesin. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir öneri vardır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V. cümlede "denesin" biçimindeki emir kipiyle okura izlenmesi yararlı görülen bir yol gösterilmektedir; bu bir öneridir. (İstek kipi -e/-a ekiyle kurulur: "deneye", "deneyeyim".) III. cümledeki "keşke daha erken fark etseydim" sözü geçmişte yapılmayanın üzüntüsünü yansıttığı için hayıflanma, IV. cümledeki "şaşırıp kalıyorum" ifadesi ise şaşırma anlamı taşır.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yakınma anlamı yoktur?

    • A)Bu sokakta çöpler günlerdir toplanmıyor, kimseye derdimizi anlatamadık.
    • B)Sergiyi gezerken heykellerin dokusuna dokunmadan geçemedim.
    • C)Sabahtan beri sıradayım, hâlâ bir adım ilerleyebilmiş değilim.
    • D)Her yıl aynı sözleri duyuyoruz ama hiçbiri yerine gelmiyor.
    • E)Bu gürültünün içinde ders çalışmak mümkün mü hiç!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sergiyi gezerken heykellerin dokusuna dokunmadan geçemedim.

    A, C, D ve E'de konuşan kişi hoşnut olmadığı bir durumu dile getirip bundan rahatsızlığını belirtmekte, yani yakınmaktadır. B'de ise eserlere dokunma isteği duyulacak kadar etkilenildiği söylenmekte, olumlu bir izlenim aktarılmaktadır; bu cümle hayranlık anlamı taşıdığından yakınma içermez.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sitem söz konusudur?

    • A)Bu haberi duyduğum anda gözlerime inanamadım.
    • B)Önümüzdeki yıl işlerin düzeleceğine inanıyorum.
    • C)Bunca yıllık dostluğumuzda bir kez olsun hâlimi sormadın.
    • D)Yola çıkmadan lastikleri kontrol et, yoksa yolda kalırsın.
    • E)Onun çizimlerindeki incelik karşısında sözüm tükendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bunca yıllık dostluğumuzda bir kez olsun hâlimi sormadın.

    C'de konuşan kişi, yakın bulduğu birine yönelerek beklediği ilgiyi görmediğini kırgın bir dille yüzüne vurmaktadır; bu, sitemdir. A'daki "gözlerime inanamadım" ifadesi şaşırma, D'deki "kontrol et, yoksa yolda kalırsın" yapısı ise uyarı anlamı taşır.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yakınma anlamı vardır?

    • A)Kar yağacakmış, yola çıkmadan zinciri takmayı unutma.
    • B)Yeni açılan kütüphanenin bu kadar kalabalık olacağını düşünmemiştim.
    • C)Bu ses tonuyla bir saat daha konuşursa buradan çıkarım.
    • D)Yıllardır bu semtte oturuyoruz, bir kez olsun yolumuz onarılmadı.
    • E)Onun bir haftada yaptığı işi ben bir günde bitirirdim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yıllardır bu semtte oturuyoruz, bir kez olsun yolumuz onarılmadı.

    D'de konuşan kişi uzun süredir sürüp giden olumsuz bir durumdan duyduğu rahatsızlığı dile getirmekte, yani yakınmaktadır. C'deki "bir saat daha konuşursa buradan çıkarım" sözü tahammülsüzlük, E'deki karşılaştırma ise karşısındakinin işini değersiz gösterdiği için küçümseme anlamı taşır.

  6. Soru 6

    Orta

    "O gün öfkeme yenilip söylediğim sözler için hâlâ kendimi bağışlayamıyorum." cümlesini söyleyen kişi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Karşısındakinin yaptığı işi yetersiz bulmaktadır.
    • B)İleride yaşanacaklardan endişe duymaktadır.
    • C)Beklediği sonucun gerçekleşeceğine inanmaktadır.
    • D)Karşılaştığı durum karşısında şaşkınlığa düşmüştür.
    • E)Geçmişteki bir davranışından dolayı pişmanlık duymaktadır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Geçmişteki bir davranışından dolayı pişmanlık duymaktadır.

    Cümledeki "söylediğim sözler için hâlâ kendimi bağışlayamıyorum" ifadesi, kişinin geçmişte yaptığı bir davranıştan dolayı kendini suçladığını gösterir; bu duygu pişmanlıktır. A'da anlatılan duygu küçümseme, D'de anlatılan ise şaşırmadır; oysa cümlede ne başkasını değersiz görme ne de beklenmedik bir durumla karşılaşma söz konusudur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hayıflanma anlamı vardır?

    • A)Böyle güzel bir sesin hiç eğitim görmeden harcanması ne yazık!
    • B)Sen bu işi beceremezsin, boşuna uğraşma.
    • C)Yarın hava açarsa yürüyüşe çıkarız diye umutlanıyorum.
    • D)Onun bu saatte gelmeyeceğini biliyordum zaten.
    • E)Salonun her köşesinden aynı kokunun gelmesi hoşuma gitti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Böyle güzel bir sesin hiç eğitim görmeden harcanması ne yazık!

    A'daki "ne yazık!" ünlemi, elden bir şey gelmeyen bir yitip gitmenin ardından duyulan üzüntüyü yansıtır; bu duygu hayıflanmadır. B'deki "sen bu işi beceremezsin" sözü karşısındakini yetersiz gördüğü için küçümseme, C'deki "umutlanıyorum" ifadesi ise umut anlamı taşır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde küçümseme anlamı vardır?

    • A)Yolun bu kısmı dar, hızlanırsan viraja giremezsin.
    • B)Bu tabloyu bir kez daha görebilmek için saatlerce sıra bekledim.
    • C)Onun yazdığı iki satırı yazı diye kim okur ki!
    • D)İşlerin bu hafta yoluna gireceğini sanıyorum.
    • E)Onca yıl sonra kapımı çalacağını hiç tahmin etmezdim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Onun yazdığı iki satırı yazı diye kim okur ki!

    C'deki "iki satır" nitelemesi ve "kim okur ki!" sorusu, başkasının ürününü değersiz gösterme amacı taşıdığından cümlede küçümseme vardır. B'de eser için saatlerce beklendiğinin söylenmesi hayranlık, E'deki "hiç tahmin etmezdim" ifadesi ise şaşırma anlamı taşır.

  9. Soru 9

    Orta

    "Koca bir yıl uğraşmış; ortaya çıkardığı şey topu topu üç sayfalık bir metin." Bu sözleri söyleyen kişinin duygusu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hayranlık
    • B)Sitem
    • C)Kaygı
    • D)Azımsama
    • E)Tahammülsüzlük
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Azımsama

    Cümledeki "koca bir yıl" ile "topu topu üç sayfa" karşıtlığı, ortaya konan ürünün harcanan süreye göre az bulunduğunu gösterir; bu duygu azımsamadır. B'deki sitem, kişinin yakın birine kırgınlığını iletmesini gerektirirdi; burada ise bir miktarın yetersiz görülmesi söz konusudur.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem beğeni hem şaşırma anlamı vardır?

    • A)Sofradaki her tabak ayrı bir özenle hazırlanmıştı.
    • B)Onun bu saatte kapıda olduğunu görünce donup kaldım.
    • C)Bu kalabalıkta yemeklerin yetişmemesinden endişe ediyorum.
    • D)Onun pişirdiği yemek yenir mi hiç, bir kaşık bile alamadım.
    • E)Böylesine nefis bir yemek yarım saatte nasıl çıkar, aklım almıyor!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Böylesine nefis bir yemek yarım saatte nasıl çıkar, aklım almıyor!

    E'de "böylesine nefis" sözü yemeğin beğenildiğini, "aklım almıyor" ifadesi ise bunun bu kadar kısa sürede yapılmasının beklenmedik bulunduğunu gösterir; böylece beğeni ile şaşırma bir arada verilmiştir. A yalnızca beğeni, B yalnızca şaşırma, C ise yalnızca endişe anlamı taşımaktadır.

  11. Soru 11

    Kolay

    "Kubbenin altında durup yukarı baktığımda kelimeler boğazımda düğümlendi; insan elinin böyle bir güzelliği ortaya çıkarabilmesi karşısında kendimi çok küçük hissettim." Bu sözleri söyleyen kişinin duygusu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hayranlık
    • B)Kaygı
    • C)Sitem
    • D)Tahammülsüzlük
    • E)Ön yargı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Hayranlık

    "Kelimeler boğazımda düğümlendi" ve "kendimi çok küçük hissettim" ifadeleri, kişinin bir eserin güzelliği karşısında derin bir etkilenme yaşadığını gösterir; bu duygu hayranlıktır. C'deki sitem için birine yöneltilmiş bir kırgınlık gerekirdi; parçada ise yalnızca eser karşısındaki etkilenme anlatılmaktadır.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eleştiri anlamı yoktur?

    • A)Filmin görüntüleri güzeldi ama senaryo baştan sona dağınıktı.
    • B)Bu evin balkonundan bütün şehir avuç içi gibi görünüyor.
    • C)Konuşmacı, konuyu anlatacağına kendi anılarını sıralayıp durdu.
    • D)Yazar, aynı konuyu üç kitaptır tekrarlamaktan usanmamış.
    • E)Bunca reklamdan sonra karşımıza çıkan şey sıradan bir öyküydü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu evin balkonundan bütün şehir avuç içi gibi görünüyor.

    A, C, D ve E'de bir yapıtın ya da kişinin aksayan yönü belirtilerek olumsuz bir değerlendirme yapılmış, yani eleştiride bulunulmuştur. B'de ise yalnızca balkondan görünen manzaranın genişliği aktarılmakta, olumlu bir izlenim verilmektedir; bu cümle beğeni taşıdığından eleştiri anlamı içermez.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde konuşan kişinin endişesi dile gelmektedir?

    • A)Bahçedeki ağaçların bu yılki bereketi içimi sevinçle doldurdu.
    • B)Ona bu işi anlatmaya çalışmak boşuna, nasılsa anlamaz.
    • C)Onun bu kadar iyi piyano çaldığını bilmiyordum.
    • D)Çocuk hâlâ eve dönmedi; başına bir iş gelmiş olmasın?
    • E)Sözünde durmadığın için değil, haber vermediğin için kırgınım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Çocuk hâlâ eve dönmedi; başına bir iş gelmiş olmasın?

    D'deki "başına bir iş gelmiş olmasın?" sorusu, kötü bir ihtimalin akla gelmesinden doğan tedirginliği yansıtır; bu duygu endişedir. B'deki "nasılsa anlamaz" yargısı denemeden verilmiş peşin bir hüküm olduğu için ön yargı, E'deki "kırgınım" sözü ise sitem anlamı taşır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi umut bildirmektedir?

    • A)Yıllardır bu mahallede kimse bir şeyi değiştirmeye yanaşmadı.
    • B)Onun yaptığı resmi ilk bakışta çocuk karalaması sanmıştım.
    • C)Merdivenden inerken telefonuna bakma, düşersin.
    • D)Kapıyı açtığımda karşımda onu görmek beni donduruverdi.
    • E)Bu kar bir dinsin, yollar yeniden açılır elbet.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu kar bir dinsin, yollar yeniden açılır elbet.

    E'deki "açılır elbet" ifadesi, olumsuz durumun geçeceğine ve iyiye gidileceğine duyulan güveni gösterir; bu duygu umuttur. A'da uzun süredir düzelmeyen bir durumdan duyulan rahatsızlık aktarıldığı için yakınma, C'de ise olası bir tehlike bildirildiği için uyarı vardır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tahammülsüzlük anlamı ağır basmaktadır?

    • A)Şu telefon bir kez daha çalarsa odayı terk edeceğim.
    • B)Genç ekipten bir şey çıkmaz, bunları çok gördüm.
    • C)Yeni yılda işlerin toparlanacağına inanıyorum.
    • D)Bu köprüden geçerken korkuluklara yaslanma.
    • E)Onun bu işi tek başına bitirmesine hâlâ şaşıyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şu telefon bir kez daha çalarsa odayı terk edeceğim.

    A'da konuşan kişi, katlanma sınırının dolduğunu "bir kez daha ... terk edeceğim" biçiminde koşula bağlayarak belirtmektedir; bu, tahammülsüzlüktür. B'de tanınmayan bir ekip hakkında peşin hüküm verildiği için ön yargı, C'de ise iyiye gidileceğine duyulan inanç dile getirildiği için umut vardır.

Sponsorlu