KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Noktalama İşaretleri — Test 6

KPSS Türkçe dersinin Noktalama İşaretleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay9 orta4 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül yerine noktalı virgül kullanılması gerekir?

    • A)Ali kalemi, defteri aldı, Ayşe kitabı çantasına koydu.
    • B)Bahçeye gül, karanfil, lale, zambak diktik.
    • C)Sevgili dostum, yazını büyük bir keyifle okudum.
    • D)Bu resmi, en beğendiğim resmi, duvara astım.
    • E)Kapı çalındı, herkes yerinden ayağa kalktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ali kalemi, defteri aldı, Ayşe kitabı çantasına koydu.

    A'da ilk yargının ögeleri (“kalemi, defteri”) zaten virgülle ayrıldığı için iki yargıyı birbirinden ayıran işaret noktalı virgül olmalıdır. E de sıralı cümledir ama yargıların içinde virgül bulunmadığı için virgül doğrudur. B'de eş görevli sözcükler, C'de hitap, D'de ara söz ayrıldığından bu cümlelerde noktalı virgül gerekmez.

  2. Soru 2

    Zor

    Dedemin köyünde geçen yazları hiç unutmam. Sabah erkenden kalkar, kuyudan su çeker, hayvanlara yem verirdik.(I) Bahçedeki dut ağacının gölgesi bize serinlik verirdi. Dedem her fırsatta şunu söylerdi:(II) “Toprak, emek isteyeni boş çevirmez.” Akşam sofrasına peynir, zeytin, ekmek, domates...(III) gelirdi. O yazların tadı hâlâ damağımda.(IV) Şimdi o günleri özlüyor,(V) ve sık sık hatırlıyorum. Bu parçada numaralandırılmış noktalama işaretlerinden hangisi yanlış kullanılmıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    “ve” bağlacından önce virgül konmadığı için V'teki işaret kural dışıdır. II'deki iki nokta konuşmanın başladığını gösterdiği için doğrudur. III'teki üç nokta sıralanan yiyeceklerin çoğaltılabileceğini bildirir; I ve IV'teki noktalar da tamamlanmış cümlelerin sonundadır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kaldırılması cümlenin anlamını değiştirmez?

    • A)Yaşlı, yağmurda ıslanan kadına şemsiyesini uzattı.
    • B)Küçük, sokakta ağlayan çocuğun elini sıkıca tutmuştu.
    • C)Sınav sonuçlarını bekleyen öğrenciler, koridorda toplanmıştı.
    • D)Genç, kalabalıkta kaybolan adamın peşinden koştu.
    • E)İhtiyar, merdivende zorlanan kadının bavulunu taşıdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sınav sonuçlarını bekleyen öğrenciler, koridorda toplanmıştı.

    C'deki virgül uzun özneden sonra kullanılmıştır; kaldırıldığında özne yine aynı söz öbeği olur ve anlam değişmez. Öteki seçeneklerde virgül anlam karışıklığını önleme görevindedir. Örneğin A'da virgül kalkarsa “yaşlı kadına” tamlaması oluşur ve cümlenin öznesi ortadan kalkar.

  4. Soru 4

    Orta

    “Bu evi, dedemden kalan tek yadigârı, hiçbir zaman satmayacağım.” cümlesindeki virgüller hangi görevde kullanılmıştır?

    • A)Sıralı cümleleri birbirinden ayırmıştır.
    • B)Eş görevli sözcükleri birbirinden ayırmıştır.
    • C)Ara sözün başında ve sonunda kullanılmıştır.
    • D)Uzun cümlede özneyi belirtmek için kullanılmıştır.
    • E)Anlam karışıklığını önlemek için kullanılmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ara sözün başında ve sonunda kullanılmıştır.

    “Dedemden kalan tek yadigârı” sözü “bu evi” nesnesini açıklayan bir ara sözdür ve iki yanından virgülle ayrılmıştır. Cümlede tek yargı bulunduğu için A'daki sıralı cümle açıklaması geçersizdir. Virgülle ayrılan sözler aynı görevde ardışık ögeler olmadığı için B de uymaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Tren istasyonunda beklerken yanıma yaşlı bir adam oturdu (I) Elinde eski bir bavul, koltuğunun altında katlanmış bir gazete vardı. Bir süre sonra bana döndü (II) “Siz de mi Ankara'ya gidiyorsunuz (III)” diye sordu. Başımı sallayarak onayladım (IV) o da anlatmaya başladı. Kırk yıl önce aynı yoldan geçmiş, aynı peronda beklemiş (V) yalnız o zaman yanında karısı varmış. Bu parçada numaralandırılmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)nokta, iki nokta, soru işareti, noktalı virgül, virgül
    • B)virgül, iki nokta, ünlem, virgül, noktalı virgül
    • C)nokta, virgül, soru işareti, virgül, noktalı virgül
    • D)nokta, iki nokta, soru işareti, virgül, noktalı virgül
    • E)iki nokta, iki nokta, soru işareti, virgül, virgül
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — nokta, iki nokta, soru işareti, virgül, noktalı virgül

    I'de yargı tamamlandığı ve yeni cümle büyük harfle başladığı için nokta, II'de konuşma aktarılacağı için iki nokta gerekir. III'te soru cümlesi bittiğinden soru işareti, IV'te ögeleri arasında virgül bulunmayan sıralı cümleler için virgül kullanılır. V'ten önceki yargının içinde virgül bulunduğu için orada noktalı virgül gerekir; A seçeneği bu iki işareti yer değiştirdiği için yanlıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, ötekilerden farklı bir görevde kullanılmıştır?

    • A)Kapı çalındı, herkes yerinden fırladı.
    • B)Sepete elma, armut, üzüm, incir koyduk.
    • C)Duvara mavi, beyaz, gri boyalar sürdük.
    • D)Odaya masa, sandalye, kitaplık yerleştirdik.
    • E)Çantaya defter, kalem, silgi, cetvel doldurduk.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapı çalındı, herkes yerinden fırladı.

    A'da iki ayrı yargı vardır ve virgül sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktadır. Öteki seçeneklerin hepsinde tek yargı bulunur; oradaki virgüller aynı görevdeki sözcükleri ayırmaktadır. Örneğin B'de “elma, armut, üzüm, incir” sözcükleri eş görevli nesnelerdir.

  7. Soru 7

    Zor

    “Yavaş yavaş, ilerleyen arabaları geçtik.” cümlesinde virgül “arabaları” sözcüğünden sonraya alınırsa anlamca ne değişir?

    • A)Cümlenin yüklemi bambaşka bir eylemi karşılar duruma gelir.
    • B)“Yavaş yavaş” sözü geçme eylemini değil arabaların hareketini niteler.
    • C)“Arabaları” sözcüğü nesne olmaktan çıkarak özne durumuna gelir.
    • D)Cümlede nesneyi açıklayan bir ara söz ortaya çıkmış olur.
    • E)Cümle birbirine bağlanmış iki yargılı sıralı cümleye dönüşür.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — “Yavaş yavaş” sözü geçme eylemini değil arabaların hareketini niteler.

    İlk biçimde virgül “yavaş yavaş” sözünü “ilerleyen”den koparır ve bu söz “geçtik” yüklemine bağlanır. Virgül “arabaları”nın ardına alınınca “yavaş yavaş ilerleyen arabaları” söz öbeği oluşur ve yavaşlık arabaların hareketine ait olur. Nesne ile yüklem değişmediği için A ve C seçenekleri geçersizdir.

  8. Soru 8

    Orta

    Yağmur bütün gece hiç dinmeden sürmüştü (I) sabah olduğunda sokaklar göle dönmüştü. Balkona çıktım (II) ıslak toprak kokusu yüzüme çarptı. Karşı apartmanın penceresinden bir çocuk el salladı, gülümsedi (III) ben de ona uzun uzun karşılık verdim. Annem arkamdan seslendi (IV) “İçeri gir, üşüteceksin.” Yağmurdan sonraki bu sessizlik bana çocukluğumu hatırlatıyordu. Ben o kokuyu biraz daha içime çekmek istedim (V) Bu parçada numaralandırılmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)virgül, noktalı virgül, virgül, iki nokta, nokta
    • B)noktalı virgül, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta
    • C)virgül, virgül, virgül, iki nokta, nokta
    • D)virgül, virgül, noktalı virgül, virgül, nokta
    • E)virgül, virgül, noktalı virgül, iki nokta, nokta
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — virgül, virgül, noktalı virgül, iki nokta, nokta

    I ve II'de ögeleri arasında virgül bulunmayan sıralı yargılar ayrıldığı için virgül yeterlidir. III'ten önceki yargının içinde “salladı, gülümsedi” biçiminde virgül bulunduğundan orada noktalı virgül gerekir; bu yüzden üçüne de virgül koyan C yanlıştır. IV'te konuşma aktarılacağı için iki nokta, V'te ise yargı tamamlandığı için nokta kullanılır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Öğretmen tahtaya yazacaklarını sırayla söyledi ( I ) tarih ( II ) başlık ( III ) örnek cümle ve kaynak ( IV ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( , ) ( , ) ( , ) ( . )
    • B)( : ) ( ; ) ( ; ) ( . )
    • C)( : ) ( , ) ( , ) ( . )
    • D)( ; ) ( , ) ( , ) ( . )
    • E)( : ) ( , ) ( , ) ( ? )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — ( : ) ( , ) ( , ) ( . )

    I’de kendinden sonra sıralanacakları haber veren bir açıklama geldiği için iki nokta konur. II ve III’te eş görevli sözcükler virgülle ayrılır; “ve” bağlacından önce virgül konmadığı için “cümle ve kaynak” arasına işaret girmez. IV’te bildirme cümlesi tamamlandığından nokta gelir. B’deki noktalı virgül, tek tek sözcükleri değil kendi içinde virgül bulunan öge kümelerini ayırdığı için burada yanlıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Toplantıya Ankara’dan Selim ( I ) Nazlı ve Kerem ( II ) İzmir’den Deniz ile Ufuk katıldı ( III ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( , ) ( ; ) ( . )
    • B)( , ) ( , ) ( . )
    • C)( ; ) ( , ) ( . )
    • D)( , ) ( ; ) ( … )
    • E)( ; ) ( ; ) ( . )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — ( , ) ( ; ) ( . )

    I’de aynı gruptaki eş görevli özel adlar virgülle ayrılır; “Nazlı ve Kerem” arasına “ve” bulunduğu için işaret konmaz. II’de kendi içinde virgül bulunan öge kümeleri (Ankara’dan gelenler / İzmir’den gelenler) birbirinden ayrıldığından noktalı virgül gerekir. III’te cümle bittiği için nokta konur. B’deki virgül, iki ayrı grubu belirsizleştirdiği için yetersiz kalır.

  11. Soru 11

    Orta

    Yarın nereye gideceğimizi henüz bilmiyorum ( I ) Sen bu konuda ne düşünüyorsun ( II ) Bence deniz kenarında sakin bir yer bulmalıyız ( III ) Sence de öyle değil mi ( IV ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( ? ) ( ? ) ( . ) ( ? )
    • B)( . ) ( ? ) ( ? ) ( ? )
    • C)( . ) ( . ) ( . ) ( ? )
    • D)( ? ) ( ? ) ( . ) ( . )
    • E)( . ) ( ? ) ( . ) ( ? )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — ( . ) ( ? ) ( . ) ( ? )

    Soru işareti yalnızca soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur. I’deki cümlede soru sözcüğü bulunsa da yüklem “bilmiyorum” olduğu için cümle bildirme cümlesidir ve nokta ister; aynı biçimde III de bildirme cümlesidir. II ve IV gerçek soru cümlesi olduğundan soru işareti alır. A ve D şıkları, soru sözcüğü gördüğü yere soru işareti koyma yanılgısına dayanır.

  12. Soru 12

    Orta

    Dedem bize hep şunu söylerdi ( I ) “Sabret ( II ) bekle ( III ) acele etme.” Biz o zamanlar bu sözü pek anlamazdık ( IV ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( , ) ( , ) ( , ) ( . )
    • B)( : ) ( , ) ( , ) ( . )
    • C)( : ) ( ; ) ( ; ) ( . )
    • D)( : ) ( , ) ( , ) ( … )
    • E)( ; ) ( , ) ( , ) ( . )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — ( : ) ( , ) ( , ) ( . )

    I’de alıntı cümle geldiği için iki nokta konur; iki nokta, kendisinden sonra aktarma söz geldiğinde kullanılır. II ve III’te eş görevli, sıralı emir cümleleri virgülle ayrılır. IV’te parça bittiği için nokta gerekir. D’deki üç nokta, cümle tamamlanmış olduğundan yanlıştır; A’daki virgül ise alıntıyı haber verme görevini karşılamaz.

  13. Soru 13

    Zor

    Kapıyı açtığımda gördüğüm manzara ( I ) Anlatmaya kelimeler yetmez. İçeride ne varsa devrilmiş ( II ) kırılmış ( III ) darmadağın olmuştu ( IV ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( . ) ( , ) ( , ) ( . )
    • B)( ; ) ( , ) ( , ) ( . )
    • C)( … ) ( ; ) ( ; ) ( . )
    • D)( … ) ( , ) ( , ) ( . )
    • E)( … ) ( , ) ( , ) ( , )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — ( … ) ( , ) ( , ) ( . )

    I'de yüklemi söylenmemiş, kasten yarım bırakılmış bir cümle vardır; tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur. II ve III'te aynı özneye bağlanan ve art arda sıralanan eş görevli yüklemler (devrilmiş[ti], kırılmış[tı], darmadağın olmuştu) sıralı cümle oluşturduğundan virgülle ayrılır. IV'te cümle bittiğinden nokta gerekir. A'daki nokta, cümlenin tamamlandığı izlenimi verdiği için anlatımdaki askıda bırakmayı yok eder.

  14. Soru 14

    Orta

    Ankara ( I ) Konya yolunda tam üç saat ilerledik ( II ) 1990 ( III ) 1995 yılları arasında bu güzergâhı çok kullanmıştım ( IV ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( , ) ( . ) ( - ) ( . )
    • B)( - ) ( . ) ( - ) ( . )
    • C)( - ) ( , ) ( - ) ( . )
    • D)( - ) ( . ) ( , ) ( . )
    • E)( / ) ( . ) ( - ) ( . )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — ( - ) ( . ) ( - ) ( . )

    I’de “Ankara’dan Konya’ya” anlamı verildiği için kısa çizgi konur; III’te de “1990’dan 1995’e” biçiminde bir aralık bildirildiğinden kısa çizgi gerekir. II’de cümle bitmiş ve sonraki sözcük büyük harfle başladığından nokta konur; IV’te de cümle sonu noktası vardır. A’daki virgül iki yeri eş görevli sözcük gibi gösterir, aralık anlamını vermez.

  15. Soru 15

    Orta

    Toplantı 09.30 ( I ) da başlayacak ( II ) Prof ( III ) Dr ( IV ) Serdar Bey konuşmasını kırk dakikada tamamlayacak ( V ) Bu parçadaki numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

    • A)( . ) ( . ) ( . ) ( . ) ( . )
    • B)( ' ) ( . ) ( , ) ( . ) ( . )
    • C)( ' ) ( , ) ( . ) ( . ) ( . )
    • D)( ' ) ( . ) ( . ) ( . ) ( . )
    • E)( - ) ( . ) ( . ) ( . ) ( . )
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — ( ' ) ( . ) ( . ) ( . ) ( . )

    I’de saat bildiren sayıya gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılır: 09.30’da. II ve V’te cümleler tamamlandığı için nokta konur. III ve IV’te “Prof.” ve “Dr.” kısaltmalarının sonuna nokta gelir. E’deki kısa çizgi ek ayırmak için değil, kök ve ek göstermek ya da aralık bildirmek için kullanıldığından burada yanlıştır.

Sponsorlu