Noktalama İşaretleri — Test 9

Doğru cevap: D — Duvara mavi, yeşil, sarı, turuncu boyalar sürüldü.

D'de “mavi, yeşil, sarı, turuncu” sözcükleri aynı görevde sıfatlar olduğu için aralarına virgül konmuştur. E'de ise iki ayrı yargı vardır; oradaki virgül sıralı cümleleri ayırmaktadır. A özneyi, B ara sözü, C ise hitabı belirtmek için virgül kullanmıştır.

Doğru cevap: D — Marketten süt; ekmek aldım.

D'deki "süt" ile "ekmek" eş görevli sözcüklerdir; aralarına noktalı virgül değil virgül konmalıdır. C'de ise ilk bölüm kendi içinde virgül taşıdığı için sıralı cümleleri ayırmak üzere kullanılan noktalı virgül kurala uygundur. E'de hitaptan sonra virgül kullanılması da doğrudur.

Doğru cevap: D — Işıkları tek tek kapattı ve, evden çıktı.

"ve" bağlacından önce de sonra da virgül konmaz; D'deki "ve," kullanımı bu kurala aykırıdır ve virgül tümüyle kaldırılmalıdır. A'da "ve"den önce virgül kullanılmaması doğrudur. E'deki iki virgül ara sözü ayırdığı, C'deki virgül sıralı cümleleri ayırdığı için yerindedir.

Doğru cevap: D — Ali'ye, Veli'ye ve Ayşe'ye haber verdim.

D’de eş görevli dolaylı tümleçler virgülle ayrılmış, “ve” bağlacından önce virgül konmamış ve özel adlara gelen ekler kesmeyle gösterilmiştir. A’da “ancak” bağlacından sonra virgül konmaz. B’de cümle soru sormadığı için nokta gerekir. C’de “ve” bağlacının öncesindeki virgül fazladır. E’de ise noktalı virgül, özne ile yüklemin arasını böldüğü için yanlıştır.

Doğru cevap: C — İzmir'e vardığımızda saat 18.00 olmuştu.

C’de özel ada gelen çekim eki kesmeyle ayrılmış, saat gösteriminde nokta kullanılmış ve cümle sonuna nokta konmuştur; hata yoktur. A’da sıralanacak ögeleri haber veren yerde virgül değil iki nokta gerekir. B’de tarih ile “tarihinde” sözcüğü arasındaki virgül gereksizdir. D’de “ve” bağlacından önce noktalı virgül konmaz. E ise “acaba” ile soru anlamı taşıdığından soru işareti ister.

Doğru cevap: E — Bugün size gelemem çünkü, çok işim var.

Bağlaçlardan sonra virgül konmaz; E'de "çünkü"den sonraki virgül yanlıştır, virgül ya "çünkü"den önce kullanılmalı ya da hiç kullanılmamalıdır. D'deki virgül sayıların yazılışında kesir bölümünü ayırdığı için doğrudur. C'de saat ile dakika arasındaki nokta ve sıralı cümleleri ayıran virgül kurala uygundur.

Doğru cevap: E — Yaşlı, kadına yerini gülümseyerek verdi.

E'de virgül kaldırılırsa “yaşlı kadına” sıfat tamlaması oluşur ve özne ortadan kalkar; virgül bu karışıklığı önlemek için konmuştur. A'da virgül hitaptan sonra kullanılmıştır ve kaldırılması anlamı belirsizleştirmez. B eş görevli sözcükleri, C sıralı cümleleri, D ise ara sözü ayırmaktadır.

Doğru cevap: E — Kütüphaneye Ayşe, ile Murat birlikte gitti.

"ile" bağlaç göreviyle kullanıldığında ondan önce ve sonra virgül konmaz; E'deki virgül bu nedenle yanlıştır ve kaldırılmalıdır. C'de cümlenin sonunda yer alan hitap sözünün virgülle ayrılması kurala uygundur. D'de kendi içinde virgüllü öge kümeleri noktalı virgülle doğru biçimde ayrılmıştır.

Doğru cevap: D — Yarın saat kaçta buluşacağımızı söyler misin!

Ünlem işareti sevinç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin ve seslenmelerin sonuna konur; soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna ise soru işareti gelir. D'deki cümle "söyler misin" sözüyle soru biçiminde kurulduğu için sonunda soru işareti bulunmalıydı. B'de "Ey yolcu" seslenmesinden sonra ünlem kullanılması kurala uygundur. A hayranlık, C korku ve şaşkınlık, E ise sevinç bildirdiği için bu cümlelerde ünlem işareti yerindedir. Cevap D.

Doğru cevap: B — Bütün eşyaları kutulara yerleştirdi, ve kapıyı kilitledi.

TDK noktalama kurallarına göre ve, veya, yahut, ile gibi bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz; bu nedenle B'de "ve" bağlacından önce kullanılan virgül gereksizdir. A'da virgül sıralı cümleleri, D'de eş görevli sözcükleri ayırmaktadır; D'de "ve" bağlacından önce virgül bulunmaması da kurala uygundur. C'de virgüller "emekli bir öğretmen" ara sözünü iki yandan ayırmak için, E'de ise "Sevgili dostum" hitabından sonra kullanılmıştır. Cevap B.

Doğru cevap: E — (,) (:) (.) (:)

I numaralı yerde birbirini izleyen iki yüklem sıralandığı için virgül gerekir. II'de kendisinden sonra doğrudan bir konuşma aktarıldığından iki nokta kullanılır. III, tırnak içindeki cümlenin sonu olduğu için noktadır; buraya ünlem ya da üç nokta koymayı gerektiren bir duygu veya yarım kalmışlık yoktur. IV'te ise "şuydu" sözünden sonra açıklama geldiği için yine iki nokta gelmelidir; bu yüzden dördüncü yere virgül ya da noktalı virgül koyan seçenekler elenir. Cevap E.

Doğru cevap: C — Buraya kaç kişinin geldiğini saymadım?

Soru işareti yalnızca soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur. C'deki cümlenin yüklemi "saymadım"dır ve cümle bir bilgi vermektedir; içinde "kaç" soru sözcüğü bulunsa da soru sorulmadığı için sonuna nokta gelmeliydi. A ve B gerçek birer soru cümlesidir, bu yüzden soru işaretiyle bitmeleri doğrudur. D'de ayraç içindeki soru işareti, verilen bilginin kesin olmadığını, kuşkuyla karşılandığını gösterir. E'de ise "kim" sözcüğü soru sormaz, koşul anlamı katar; cümle soru işaretiyle değil noktayla bitmiştir. Cevap C.

Doğru cevap: B — -Yarın erken çıkmam gerekiyor, dedi arkadaşım.

Konuşmaların başında kullanılan işaret uzun çizgidir (—); B'de konuşma çizgisi yerine kısa çizgi konmuştur, bu yüzden yanlıştır. A'da iki yer adı arasında "-den -e" ilgisini, C'de iki tarih arasında "arasında" anlamını vermek için kısa çizgi kullanılmıştır; ikisi de kurala uygundur. D'de dil bilgisi çalışmalarında ekin başına kısa çizgi konur, E'de ise birbiriyle ilgili iki özel ad kısa çizgiyle bağlanmıştır. Cevap B.

Doğru cevap: E — Salonda 1.250 kişi olduğu söylendi. (sıra bildirme)

E'deki nokta sıra bildirmez; büyük sayılarda basamakları (binler hanesini) ayırma görevindedir. Sıra bildiren nokta, C'de olduğu gibi rakamdan sonra gelip "üçüncü" anlamını verir. A'da nokta tarihin gün, ay ve yıl bölümlerini, D'de saat ile dakikayı ayırmak için kullanılmıştır; ikisi de doğru eşleştirilmiştir. B'deki "Prof." ve "Dr." ise kısaltmaların sonuna konan noktalardır. Cevap E.

Doğru cevap: A — Çantada yalnızca iki şey vardı; bir defter ve bir kalem.

A'da noktalı virgülden sonra gelen bölüm yeni bir cümle değil, "iki şey" sözünün neler olduğunu gösteren bir açıklamadır; açıklama ve örnekten önce iki nokta kullanılır. C'de kendi içinde virgülle ayrılmış iki öbek birbirinden ayrıldığı için noktalı virgül doğrudur. E'de de ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler noktalı virgülle ayrılmıştır. B ve D'de anlamca birbirine bağlı, karşıtlık ilgisi taşıyan sıralı cümleler yer aldığından noktalı virgül yerindedir. Cevap A.