KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 165 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türemiş sözcük sayısı diğerlerinden fazladır?

    • A)Yolculuk boyunca kitap okudu.
    • B)Sınıftaki akıllı öğrenciler soruları çözdü.
    • C)Yeni evi çok güzel görünüyordu.
    • D)Onunla dün akşam görüştük.
    • E)Hava bugün rüzgarlıydı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sınıftaki akıllı öğrenciler soruları çözdü.

    B seçeneğinde: sınıf-taki (sıfat yapan -ki), akıl-lı (yapım eki), öğren-ci (yapım eki), sor-u (yapım eki) olmak üzere birden fazla türemiş sözcük yer almaktadır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi isimden fiil yapım eki almıştır?

    • A)Bahçedeki çiçekleri <U>suladı</U>.
    • B)Sınav kağıtlarını <U>okudu</U>.
    • C)Yarın yola <U>çıkacak</U>.
    • D)Bize hikayeyi <U>anlattı</U>.
    • E)Aradığı kitabı <U>buldu</U>.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bahçedeki çiçekleri <U>suladı</U>.

    A seçeneğindeki 'suladı' sözcüğünün kökü 'su'dur. Su isminden '-la' yapım ekiyle 'sulamak' fiili türetilmiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki birleşik sözcüklerden hangisi sıfat tamlaması şeklinde kurulmuştur?

    • A)Karasinek
    • B)Hanımeli
    • C)Aslanağzı
    • D)Gecekondu
    • E)Biçerdöver
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Karasinek

    A seçeneğindeki 'Karasinek' birleşik sözcüğü 'Kara' (sıfat) ve 'Sinek' (isim) sözcüklerinin sıfat tamlaması şeklinde birleşmesiyle oluşmuştur.

  4. Soru 4

    Zor

    Sözcükler türetilirken ünsüz türemesine veya ünsüz düşmesine uğrayabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünsüz düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

    • A)Küçücük bir çocuk yanımıza geldi.
    • B)Onun ne kadar bencil olduğunu biliyorduk.
    • C)Sınıftaki öğrenciler dışarı çıktı.
    • D)Yeni kalemi çekmecede duruyor.
    • E)Yol kenarındaki ağaçları suladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Küçücük bir çocuk yanımıza geldi.

    A seçeneğindeki 'küçücük' sözcüğünün kökü 'küçük'tür. '-cik' eki gelirken 'k' ünsüzü düşmüştür (küçük-cük -> küçücük).

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi (eylemsi) kullanılmamıştır?

    • A)Gelen misafirleri kapıda karşıladı.
    • B)Bahçede oynayan çocukları uzun uzun izledi.
    • C)Koşarak yanımıza geldi.
    • D)Sabah erkenden okula gitti.
    • E)Yazdığı mektubu postaya verdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sabah erkenden okula gitti.

    D seçeneğinde fiilimsi yoktur; cümlede yalnızca çekimli bir fiil (gitti) bulunur. Diğer seçeneklerde sıfat-fiil (gelen, oynayan, yazdığı) ve zarf-fiil (koşarak) kullanılmıştır. Fiilimsi ekleri yapım eki sayıldığı için bu sözcükler aynı zamanda türemiş yapılıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi yapım eki almamıştır?

    • A)Bu <U>verimli</U> topraklar herkese yeter.
    • B)Onun <U>bilgili</U> bir insan olduğunu biliyoruz.
    • C)Sınıftaki <U>yazıyı</U> tahtadan sildi.
    • D)Yeni <U>kalemini</U> arkadaşına verdi.
    • E)Yazarın <U>akıcı</U> dili çok beğenildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeni <U>kalemini</U> arkadaşına verdi.

    D seçeneğindeki 'kalemini' sözcüğü sadece iyelik ve hal çekim eklerini almıştır. Diğerleri ise yapım ekiyle türemiştir: ver-im-li, bil-gi-li, yaz-ı, ak-ıcı.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çoğul eki alan bir sözcük kullanılmamıştır?

    • A)Sınıftaki öğrenciler dışarı çıktı.
    • B)Yol kenarında bekleyen arabalar ilerledi.
    • C)Bahçedeki kuru yaprakları süpürdü.
    • D)Onunla dün akşam sinemaya gittik.
    • E)Kütüphanedeki kitapları düzenledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Onunla dün akşam sinemaya gittik.

    D seçeneğinde çoğul eki (-lar, -ler) alan bir sözcük yoktur. Diğerlerinde ise öğrenci-ler, araba-lar, yaprak-lar, kitap-lar sözcükleri çoğul eki almıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Türkçede iyelik ekleri, eklendiği ismin kime ait olduğunu belirtir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki almış bir sözcük yoktur?

    • A)Kalemim dün sınıfta kayboldu.
    • B)Evimiz okula çok yakındır.
    • C)Onunla dün akşam görüştük.
    • D)Gözleri yorgunluktan kapanıyordu.
    • E)Kitabın sayfaları sararmıştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Onunla dün akşam görüştük.

    C seçeneğinde iyelik eki alan bir isim bulunmamaktadır. Diğerlerinde kalem-im, ev-imiz, göz-ler-i ve sayfa-lar-ı sözcükleri iyelik eki almıştır; "kitab-ın" sözcüğündeki -ın ise ilgi (tamlayan) hâl ekidir.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtme hem de yönelme hal eki almış sözcükler bir arada kullanılmıştır?

    • A)Defteri çantasına hızlıca yerleştirdi.
    • B)Sınıfta sessizce oturup bekledi.
    • C)Okuldan çıkıp eve doğru yürüdü.
    • D)Yeni kitabı arkadaşında unutulmuş.
    • E)Onunla yarın kütüphanede buluşacağız.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Defteri çantasına hızlıca yerleştirdi.

    A seçeneğindeki 'defteri' (belirtme hal eki) ve 'çantasına' (yönelme hal eki) sözcüklerinde her iki hal eki de kullanılmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki birleşik sözcüklerden hangisi anlam kayması yoluyla oluşmuştur?

    • A)Bilgisayar
    • B)Hanımeli
    • C)Başyazar
    • D)Karasinek
    • E)Buzdolabı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hanımeli

    B seçeneğindeki 'Hanımeli' sözcüğü bir çiçek adı olup, birleşen kelimelerin (hanım ve el) kendi anlamlarını tamamen kaybetmesi (anlam kayması) yoluyla oluşmuştur.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gövdeden türemiş (en az iki yapım eki almış) bir sözcük kullanılmıştır?

    • A)Onun ne kadar <U>bencil</U> olduğunu herkes anladı.
    • B)Yol kenarındaki <U>çöpçülük</U> işini o üstlendi.
    • C)Sınıftaki <U>öğretmen</U> dersi dikkatle dinledi.
    • D)Yeni aldığımız <U>kitaplık</U> odaya yakıştı.
    • E)Bize karşı oldukça <U>dostça</U> davrandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yol kenarındaki <U>çöpçülük</U> işini o üstlendi.

    B seçeneğindeki 'çöpçülük' sözcüğü 'çöp' kökünden önce "-çü" yapım ekini alarak 'çöpçü' gövdesine, ardından '-lük' yapım ekini alarak gövdeden türemiş sözcük haline gelmiştir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi birden fazla çekim eki almıştır?

    • A)Onun <U>kitaplarını</U> dün akşam masada buldum.
    • B)Sınıftaki <U>gözlüğü</U> sıranın altında kalmış.
    • C)Yeni aldığımız <U>tuzluğu</U> mutfağa koydu.
    • D)Yazarın son <U>kitabı</U> büyük ilgi gördü.
    • E)Bahçedeki <U>çiçeği</U> suladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Onun <U>kitaplarını</U> dün akşam masada buldum.

    A seçeneğindeki 'kitaplarını' sözcüğü çoğul eki (-lar), iyelik eki (-ı) ve belirtme hal eki (-nı) olmak üzere birden fazla çekim ekini bir arada almıştır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteş (eş sesli) bir kök içeren sözcük vardır?

    • A)Yaz aylarında buralar çok kalabalık olur.
    • B)Sınavda çıkan zor soruyu çözdü.
    • C)Yeni kalemi çekmecede duruyor.
    • D)Yarın sabah onunla buluşacağız.
    • E)Bahçedeki ağaçları suladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yaz aylarında buralar çok kalabalık olur.

    A seçeneğindeki 'yaz' sözcüğü hem mevsim hem de yazmak eylemi olarak sesteş (eş sesli) bir köke sahiptir.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökten türemiş bir sözcük kullanılmıştır?

    • A)Kuşların cıvıltısı sabah odamı doldurdu.
    • B)Işıltılı gözleriyle etrafına bakıyordu.
    • C)Güneşin sıcaklığı içimizi ısıttı.
    • D)Yaprakların yeşilliği göz alıyordu.
    • E)Yoldaki çukurlar arabayı çok sarstı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kuşların cıvıltısı sabah odamı doldurdu.

    A seçeneğindeki 'cıvıltı' sözcüğü doğadaki "cıvıl" yansıma kökünden -tı ekiyle türemiş bir sözcüktür.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine uğramış bir birleşik fiil vardır?

    • A)Yaptığı hatayı sonunda kabul etti.
    • B)Arkadaşının özrünü içtenlikle affetti.
    • C)Sorulara kısaca cevap verdi.
    • D)Toplantıya zamanında katıldı.
    • E)Bize yardım etmeyi teklif etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Arkadaşının özrünü içtenlikle affetti.

    B'deki "affetti" sözcüğü "af" ve "etmek" sözcüklerinin birleşmesiyle oluşurken "f" ünsüzü ikizleşmiştir (af + etti → affetti); bu bir ünsüz türemesidir. Diğer seçeneklerdeki birleşik fiillerde (kabul etti, cevap verdi, teklif etti) böyle bir ses olayı görülmez.

Sponsorlu