Sözcük Türleri — Test 2

İki veya daha fazla sözcüğün yeni bir kavramı karşılamak üzere bir araya gelmesiyle oluşan sözcüklere birleşik sözcük denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcük kullanılmamıştır?

• A)Bahçedeki hanımellerini özenle suladı.
• B)Gökyüzündeki kara bulutlar yağmur getirdi.
• C)Sıcak havalarda her gün dondurma yerdi.
• D)Sonunda aradığı bilgisayarı satın aldı.
• E)Bugün hastanede başhekim ile görüştü.

İsim köklü bir sözcüğe gelen iyelik ekleri o nesnenin kime ait olduğunu gösterir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik eki alan bir sözcük kullanılmamıştır?

• A)Kalemini dün sınıfta unutmuş.
• B)Gözleri yorgunluktan kıpkırmızı olmuştu.
• C)Evi okulun hemen yanındaydı.
• D)Onunla yarın sabah buluşacağız.
• E)Kitabın sayfaları yırtılmıştı.

İlgi eki (-ın, -in), bir ismin başka bir isimle olan sahiplik ilişkisini kurar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi eki alan bir sözcük kullanılmıştır?

• A)Sınıfın kapısı gürültüyle kapandı.
• B)Yarın sabah erkenden yola çıkacak.
• C)Yeni aldığı elbiseyi çok beğendi.
• D)Dün kütüphanede birlikte çalıştık.
• E)Bahçedeki ağaçlar meyve verdi.

Belirtme hal eki (-ı, -i) ile 3. tekil şahıs iyelik eki (-ı, -i) sıklıkla karıştırılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük belirtme hal eki almıştır?

• A)Onun <U>evi</U> istasyona çok yakındı.
• B)Aradığı <U>kalemi</U> masanın üstünde buldu.
• C)Çocuğun <U>gözü</U> rüzgardan yaşarmıştı.
• D)Kitabın <U>kapağı</U> mavi renkliydi.
• E)Onun <U>sesi</U> çok etkileyiciydi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yönelme (yaklaşma) hal eki almış bir sözcük kullanılmıştır?

• A)Sınıfta sessizce oturup bekledi.
• B)Yarın sabah Ankara'ya gidecek.
• C)Okuldan çıkıp evde biraz dinlendi.
• D)Yolculuk boyunca kitap okudu.
• E)Eski arkadaşlarını çok özlemişti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bulunma hal eki almış bir sözcük kullanılmıştır?

• A)Bahçede saatlerce oyun oynadılar.
• B)Yarın erkenden yola çıkacağız.
• C)Okuldan eve yürüyerek döndü.
• D)Onu kütüphaneye götürdü.
• E)Yeni kitabını arkadaşına verdi.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayrılma (çıkma) hal eki almış bir sözcük kullanılmıştır?

• A)Evde televizyon izleyip dinlendi.
• B)Sınıfa sessizce girip sırasına oturdu.
• C)Kütüphaneden az önce ayrıldı.
• D)Soruları hızlıca cevapladı.
• E)Yarın sabah onunla buluşacağız.

Sıfat-fiil ekleri yardımıyla türetilen bazı sözcükler zamanla kalıcı isim haline gelebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir sözcük vardır?

• A)Kışlık yakacakları mahzene taşıdı.
• B)Gelen misafirleri kapıda karşıladı.
• C)Koşar adımlarla yanımıza geldi.
• D)Görünen köy kılavuz istemez.
• E)Dönülmez akşamın ufkundayız.

Aşağıdaki cümlelerde yer alan birleşik sözcüklerden hangisi iki isim kökünün birleşmesiyle oluşmuştur?

• A)Gecekondunun duvarları masmavi görünüyordu.
• B)Bilgisayar hayatımızı çok kolaylaştırdı.
• C)Onunla dün akşam hanımeli çayı içtik.
• D)Onu her zaman içtenlikle destekledi.
• E)Yol kenarındaki dedikodulara kulak asmadı.

Bazı birleşik sözcükler oluşurken ses düşmesine uğrar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir birleşik sözcük kullanılmıştır?

• A)Kahvaltıda sadece taze meyve yedi.
• B)Salı günü sınav sonuçları açıklanacak.
• C)Onunla dün akşam neden buluşmadın?
• D)Sokaktaki gürültüden dolayı uyuyamadı.
• E)Sabah erkenden okula gitti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem de çekim eki almıştır?

• A)Onun <U>sessizliği</U> herkesi korkutuyordu.
• B)Sınavda çıkan <U>testler</U> oldukça zordu.
• C)Masanın üzerindeki <U>kalemlik</U> kırılmış.
• D)Yeni aldığı <U>elbisesi</U> çok güzeldi.
• E)Bahçedeki <U>çiçekleri</U> suladı.

Sözcükler türetilirken ünlü düşmesine uğrayabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir sözcük kullanılmıştır?

• A)Kuşlar gökyüzünde süzülerek uçuyordu.
• B)Sararan yapraklar sonbaharın habercisiydi.
• C)Onunla dün kütüphanede buluştuk.
• D)Masanın üzerindeki defteri aldı.
• E)Bugün hava oldukça rüzgarlıydı.

Yansıma köklerden hem isim hem de fiil türetilebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir fiil kullanılmıştır?

• A)Rüzgardan dolayı kapı gürültüyle kapandı.
• B)Dere şırıl şırıl akıyordu.
• C)Köpek sabaha kadar havladı.
• D)Gece boyunca fısıltılar duyuldu.
• E)Işıltılı gözleriyle etrafa baktı.

Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü isimdir?

• A)Onun bu <U>davranışı</U> bizi çok üzdü.
• B)Yol kenarında bekleyen <U>görevliden</U> bilgi aldı.
• C)Yazarın son <U>kitaplığı</U> oldukça büyüktü.
• D)Bahçedeki kuru dalları <U>kesen</U> adamı izledi.
• E)Aradığı cevabı sonunda <U>buldu</U>.

Birleşik fiiller oluşum yollarına göre üçe ayrılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik fiil kullanılmıştır?

• A)Soruyu tahtada hemen çözüverdi.
• B)Ona yardım etmeyi çok istedi.
• C)Konuşulanları duyunca küplere bindi.
• D)Yarın sabah erkenden yola çıkacak.
• E)Bu olayı sonunda kabul etti.