KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 165 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay6 orta4 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru zarfı vardır?

    • A)Hangi filmi izleyelim?
    • B)Kaç kitap okudun?
    • C)Ne iş yapıyorsun?
    • D)Bunu kim söyledi?
    • E)Toplantıya niçin katılmadın?
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Toplantıya niçin katılmadın?

    E'de "niçin", "katılmadın" fiilinin sebebini sorduğu için soru zarfıdır. A'da "hangi" film, B'de "kaç" kitap, C'de "ne" iş ismini sorduğundan bu üç sözcük soru sıfatıdır. D'deki "kim" ise bir ismin önünde değil, doğrudan ismin yerinde kullanıldığı için soru zamiridir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat kullanılmamıştır?

    • A)Uzun bir yolculuktan sonra dinlendik.
    • B)İki arkadaşı onu kapıda karşıladı.
    • C)Kardeşim dün akşam eve geç geldi.
    • D)Bu şarkıyı çok severim.
    • E)Bazı sorular oldukça zordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kardeşim dün akşam eve geç geldi.

    C'de "dün akşam" zaman zarfı, "geç" ise durum zarfıdır; cümlede hiçbir ismin önünde onu niteleyen ya da belirten bir sözcük bulunmadığı için sıfat yoktur. A'da "uzun" yolculuğu niteler, B'de "iki" arkadaş ismini belirtir. D'de "bu" şarkıyı işaret eder, E'de "bazı" soruları belirsiz biçimde belirtir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yukarı" sözcüğü zarf görevinde kullanılmamıştır?

    • A)Merdivenlerden yukarı koştu.
    • B)Yukarıyı iyice temizlemişler.
    • C)Çocuk elini yukarı kaldırdı.
    • D)Balonlar yukarı süzülüyordu.
    • E)Bakışlarını yukarı çevirdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yukarıyı iyice temizlemişler.

    B'de sözcük belirtme durum eki alarak "yukarıyı" biçimine girmiş ve "temizlemişler" fiilinin nesnesi olmuştur; ek alan yer-yön sözcükleri isimleşir. A, C, D ve E'de ise "yukarı" hiçbir ek almadan sırasıyla "koştu", "kaldırdı", "süzülüyordu" ve "çevirdi" fiillerini niteleyerek yer-yön zarfı görevindedir.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir zarf, sıfatı nitelemektedir?

    • A)Çok hızlı yürüyordu.
    • B)Dün sabah erken kalktı.
    • C)Kapıyı sessizce kapattı.
    • D)Oldukça sıcak bir gün yaşadık.
    • E)Biraz daha bekleyelim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Oldukça sıcak bir gün yaşadık.

    D'de "sıcak" sözcüğü "gün" ismini nitelediği için sıfattır; "oldukça" da bu sıfatın derecesini bildirerek onu niteleyen zarftır. A'da "hızlı" bir ismin değil "yürüyordu" fiilinin önündedir; yani kendisi zarftır ve "çok" bir zarfı nitelemektedir. C'de "sessizce" doğrudan fiili, B ve E'de ise "dün sabah", "erken" ve "biraz daha" yine fiili niteler.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bir" sözcüğü asıl sayı sıfatı olarak kullanılmıştır?

    • A)Kapıda bir adam bekliyordu.
    • B)Sana bir şey söyleyeceğim.
    • C)Bir gün mutlaka döneceğim.
    • D)Elinde kahverengi bir çanta vardı.
    • E)İki değil, bir bilet aldım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İki değil, bir bilet aldım.

    E'de "bir", "iki" sayısıyla karşılaştırıldığı için kesin bir miktar bildirir ve asıl sayı sıfatıdır. A'da "herhangi bir adam", C'de "herhangi bir gün" anlamı taşıdığından sözcük belgisiz sıfattır. B ve D'de de sayı değil belirsizlik bildirdiği için aynı biçimde belgisiz sıfat görevindedir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi edilgen çatılıdır?

    • A)Çocuk sabaha kadar hiç durmadan ağladı.
    • B)Annem mektubu dikkatle okudu.
    • C)Kardeşim aynanın önünde uzun uzun süslendi.
    • D)İki arkadaş kapıda sevinçle kucaklaştı.
    • E)Bütün camlar akşamdan silinmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bütün camlar akşamdan silinmiş.

    E'de "silinmiş" yüklemi sil- + -in (edilgenlik eki) biçiminde kurulmuştur; işi yapan belli değildir, "camlar" işten etkilenen sözde öznedir. A etken ve geçişsiz, B ise etken ve geçişlidir. C'de "süslendi" öznenin işi kendi üzerinde yaptığını gösterdiği için dönüşlü, D'de "kucaklaştı" iş karşılıklı yapıldığı için işteş çatılıdır.

  7. Soru 7

    Zor

    Köyün girişindeki (I) çeşme (II) taştandı; suyu (III) buz (IV) gibi (V) akardı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi ek fiil almış bir addır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı "taştandı" sözcüğü "taş" adının ayrılma hâli ekini, ardından da ek fiilin görülen geçmiş zamanını almasıyla oluşmuştur; "taştan idi" biçimine açılabilir ve ad soylu olduğu hâlde yüklem olmuştur. V numaralı "akardı" da ek fiil içerir, ancak ek fiil burada bir fiile gelip onu birleşik zamanlı yapmıştır, ad değildir. I ve III yalın addır, IV numaralı "gibi" ise edattır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) kullanılmamıştır?

    • A)Onun için bu kadarı fazlasıyla yeterliydi.
    • B)Sabahtan beri hiç ara vermeden çalıştı.
    • C)Yol kenarındaki çınara doğru koşarak uzaklaştı.
    • D)Yağmur yağınca piknik iptal edildi.
    • E)Aşırı yorgunluktan dolayı akşam erken uyudu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yağmur yağınca piknik iptal edildi.

    A'da "için", B'de "beri", C'de "doğru", E'de "dolayı" sözcükleri kendilerinden önceki adlarla öbek kuran edatlardır; hepsi cümleden atıldığında anlam bozulur. D'de ise edat yoktur; "yağınca" bir zarf-fiil, "iptal edildi" ise birleşik fiildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yalnız" bağlaç görevinde kullanılmıştır?

    • A)Kalabalıktan hoşlanmayan, yalnız yaşamayı seven biriydi.
    • B)Dağ evinde günlerce yalnız kaldı.
    • C)Yalnız insanların dünyası bambaşkadır.
    • D)Akşamları kendini iyice yalnız hissediyor.
    • E)Filmi beğendim, yalnız sonu aceleye gelmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Filmi beğendim, yalnız sonu aceleye gelmiş.

    E'de "yalnız" sözcüğünün yerine "ama, fakat" getirilebilir; iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağladığı için bağlaçtır ve çıkarıldığında cümle bozulmaz, yalnızca karşıtlık anlamı yiter. C'de addan önce gelip onu nitelediği için sıfattır. A, B ve D'de ise eylemin nasıl gerçekleştiğini bildirdiği için zarftır.

  10. Soru 10

    Zor

    Kardeşim de bu kitabı okudu. cümlesindeki sözcüklerin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)ad - bağlaç - sıfat - ad - fiil
    • B)ad - edat - zamir - ad - fiil
    • C)ad - bağlaç - zamir - ad - fiil
    • D)zamir - bağlaç - sıfat - ad - fiil
    • E)ad - edat - sıfat - ad - fiil
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — ad - bağlaç - sıfat - ad - fiil

    "Kardeşim" iyelik eki almış bir addır; ayrı yazılan "de" atıldığında cümle bozulmadığı için bağlaçtır (edat olsaydı çıkarılınca anlam bozulurdu). "Bu" sözcüğü "kitabı" adının önünde onu belirttiği için işaret sıfatıdır; tek başına bir adın yerini tutsaydı zamir olurdu. "Kitabı" ad, "okudu" ise görülen geçmiş zamanla çekimlenmiş fiildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, haber kipiyle çekimlendiği hâlde emir anlamı taşımaktadır?

    • A)Yarın sabah erkenden köye doğru yola çıkacağız.
    • B)Şimdi odana gidip ödevini yapıyorsun!
    • C)Her akşam yarım saat kitap okurum.
    • D)Dün öğleden sonra bize uğramış.
    • E)Bu yaz köye gitmeyi düşünüyoruz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Şimdi odana gidip ödevini yapıyorsun!

    B'de yüklem "-yor" şimdiki zaman ekiyle çekimlenmiştir, yani biçimce haber kipidir; ancak cümle bir buyruk bildirdiği için anlamca emirdir, bu da bir anlam kaymasıdır. E'de de şimdiki zaman eki vardır ama emir değil, tasarı anlatılır. A gelecek zaman, C alışkanlık bildiren geniş zaman, D ise duyulan geçmiş zamandır; hiçbirinde emir anlamı yoktur.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç, iki cümleyi birbirine bağlamıştır?

    • A)Çantasına defter ve kalem koydu.
    • B)Ne annesi ne babası törene geldi.
    • C)Erken çıktık ama yine de yetişemedik.
    • D)Hem sabırlı hem çalışkan bir insandı.
    • E)Çayı ya da kahveyi tercih edersin.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Erken çıktık ama yine de yetişemedik.

    C'deki "ama", "Erken çıktık" ve "yine de yetişemedik" biçimindeki iki ayrı yargıyı, yani iki cümleyi bağlar. A'daki "ve" iki adı, B'deki "ne... ne" iki özneyi, D'deki "hem... hem" iki sıfatı, E'deki "ya da" ise iki nesneyi bağlamaktadır; bunların hepsi sözcük düzeyinde bağlantı kurar.

  13. Soru 13

    Orta

    Yaz akşamları (I) balkonda oturur, ıhlamurun (II) kokusunu içimize (III) çekerdik (IV); böylece (V) günün yorgunluğu dağılırdı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi ek fiille birleşik zamanlı duruma gelmiş bir fiildir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "çekerdik" sözcüğü "çeker idik" biçimine açılır; geniş zamanla çekimlenmiş fiil, ek fiilin görülen geçmiş zamanını alarak geniş zamanın hikâyesi olmuştur. I, II ve III numaralı sözcükler addır ve ek fiil almamıştır. V numaralı "böylece" ise önceki yargıya bağlanma görevi gören bir sözcüktür, fiil değildir.

  14. Soru 14

    Zor

    Çocuk elindeki (I) tebeşirle tahtaya uzandı (II), sonra sessizce (III) yaklaşıp kocaman (IV) bir güneş çizdi (V). Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi çekimli bir iş (kılış) fiilidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı "çizdi" sözcüğü "neyi çizdi?" sorusuna cevap verip nesne aldığı için iş (kılış) fiilidir ve görülen geçmiş zamanla çekimlenmiştir. II'deki "uzandı" özneye dönük bir durum bildirir; III'teki "sessizce" zarftır, IV'teki "kocaman" sıfattır; I'deki "elindeki" ise isim soyludur.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil olumsuz biçimde kullanılmıştır?

    • A)O gün hava hiç de yağmurlu değildi.
    • B)Sınavdan aldığı not beklediğinden yüksekti.
    • C)Dedesi köyün en sevilen insanıymış.
    • D)Bu patikanın sonu geniş bir dere yatağıdır.
    • E)Çocukken oldukça hareketli bir çocuktum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — O gün hava hiç de yağmurlu değildi.

    Ek fiilin olumsuzu "değil" sözcüğüyle yapılır; A'daki "değildi" (değil idi) bunun örneğidir ve "yağmurlu" sözcüğünü olumsuz yüklem yapmıştır. B'deki "yüksekti", C'deki "insanıymış", D'deki "yatağıdır" ve E'deki "çocuktum" da ek fiil taşır, ancak hepsi olumludur. A'daki ayrı yazılmış "de" ise ek fiil değil, pekiştirme sağlayan bağlaçtır.

Sponsorlu