KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 8

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 165 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem, seslenme amacıyla kullanılmıştır?

    • A)Ah, o güzel günleri bir daha yaşayabilsem!
    • B)Hey, arkadaşlar, biraz buraya bakar mısınız?
    • C)Eyvah, cüzdanımı akşamki otobüste unutmuşum!
    • D)Oh, sonunda biraz dinlenebileceğiz.
    • E)Yazık, onca emeğinin karşılığını alamadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hey, arkadaşlar, biraz buraya bakar mısınız?

    B'deki "hey" bir kişiye ya da topluluğa dönüp dikkat çekmek için kullanılmıştır; bu yüzden seslenme ünlemidir. A özlem, C şaşkınlık ve telaş, D rahatlama, E ise acıma duygusunu yansıtan duygu ünlemleridir. Hepsi ünlemdir, ancak yalnızca B'de karşıdakine seslenme söz konusudur.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ama" ile aynı görevde bir bağlaç kullanılmıştır?

    • A)Hem üşüyor hem de durmadan terliyordu.
    • B)Kalemi ve defteri çantasına koydu.
    • C)Çok uğraştı; fakat istediği sonuca ulaşamadı.
    • D)Geç kaldı çünkü otobüsü kaçırmış.
    • E)Ya sen gelirsin ya da bizi telefonla ararsın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Çok uğraştı; fakat istediği sonuca ulaşamadı.

    "ama" karşıtlık bildiren bir bağlaçtır; C'deki "fakat" da aynı işlevle iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağladığı için onunla eş görevlidir. A'daki "hem... hem" denklik, B'deki "ve" sıralama, D'deki "çünkü" sebep, E'deki "ya... ya da" ise seçenek ilgisi kurar.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem emir kipiyle çekimlenmiştir?

    • A)Bu konuyu bir kez daha enine boyuna düşünmeliyim.
    • B)Sabah olunca hep birlikte yola çıkalım.
    • C)Şu belgeyi de imzalar mısınız?
    • D)Odadan çıkmadan önce mutlaka havalandır.
    • E)Keşke o gün biraz daha dikkatli davransaydık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Odadan çıkmadan önce mutlaka havalandır.

    D'deki "havalandır" yüklemi hiçbir kip eki almadan doğrudan buyruk bildirir; emir kipinin 2. tekil kişisi eksiz olduğu için bu çekim emir kipidir. B'deki "çıkalım" istek kipidir, buyruk değil öneri bildirir. A gereklilik, E dilek-şartın hikâyesi, C ise soru biçiminde çekimlenmiş geniş zamandır.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (ad-eylem) vardır?

    • A)Yolda karşılaştığımız çocuk bize gülümsedi.
    • B)Kapıyı açınca içeri soğuk bir rüzgâr doldu.
    • C)Sabah erken kalkmak bana hep zor gelmiştir.
    • D)Konuşurken sesini biraz yükseltti.
    • E)Bahçedeki ağaçlar dün budandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sabah erken kalkmak bana hep zor gelmiştir.

    C'de "kalkmak" sözcüğü kalk- fiiline -mak isim-fiil ekinin gelmesiyle kurulmuştur ve cümlenin öznesi görevindedir. A'daki "karşılaştığımız", "çocuk" adını nitelediği için sıfat-fiildir. B'deki "açınca" (-ince) ve D'deki "konuşurken" (-ken) zarf-fiil ekleri almıştır. E'de ise hiçbir fiilimsi yoktur; "bahçedeki" ad soylu bir sözcükten türemiştir, "budandı" ise yüklemdir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (ulaç) kullanılmıştır?

    • A)Perdeyi aralayıp sokağa baktı.
    • B)Yazdıklarını kimseye göstermek istemiyordu.
    • C)Bu, yıllardır unutulmayan bir türküdür.
    • D)Onun gelişi hepimizi şaşırttı.
    • E)Tanımadığım biri kapıyı çaldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Perdeyi aralayıp sokağa baktı.

    A'daki "aralayıp" sözcüğü -ip zarf-fiil ekini almıştır ve "baktı" eylemini durum yönünden tamamlar. B'de "yazdıklarını" adlaşmış sıfat-fiil, "göstermek" isim-fiildir. C'deki "unutulmayan" ve E'deki "tanımadığım" birer sıfat-fiil, D'deki "gelişi" ise -iş ekli isim-fiildir. Bu şıkların hiçbirinde zarf-fiil bulunmaz.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük sıfat-fiildir (ortaç)?

    • A)Sınavı kazanmak için çok çalıştı.
    • B)Kardeşim koşarak merdivenleri çıktı.
    • C)Onun bakışı beni ürküttü.
    • D)Hava kararmadan eve dönelim.
    • E)Kırılmış camları dikkatle topladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kırılmış camları dikkatle topladı.

    E'deki "kırılmış" sözcüğü -mış sıfat-fiil ekini almıştır ve "camlar" adını niteleyerek sıfat görevi üstlenmiştir. A'daki "kazanmak" (-mak) ve C'deki "bakışı" (-ış) isim-fiildir. B'deki "koşarak" (-arak) ve D'deki "kararmadan" (-madan) zarf-fiil ekleri almıştır. Sıfat-fiili ötekilerden ayıran ölçüt, mutlaka bir adı nitelemesidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?

    • A)Denize girmek için havanın ısınmasını bekliyorduk.
    • B)Bu kitabı dün akşam kütüphaneden almıştım.
    • C)Yağmur yağınca sokaklar bomboş kaldı.
    • D)Sararan yapraklar rüzgârla savruluyordu.
    • E)Uzun süre susup sonra derin bir iç çekti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu kitabı dün akşam kütüphaneden almıştım.

    B'de "almıştım" sözcüğü kip ve kişi eki almış bir yüklemdir; cümlede fiilimsi eki alan başka bir sözcük yoktur. A'da "girmek" ve "ısınmasını" isim-fiildir. C'de "yağınca" (-ince) ve E'de "susup" (-ip) zarf-fiil, D'de "sararan" (-an) ise "yapraklar"ı niteleyen sıfat-fiildir. Yüklem durumundaki bir sözcük fiilimsi sayılmaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Köyün girişinde (I) yükselen çınar yıllardır aynı yerde duruyor. Yaz sıcağında altına (II) serilen hasırlar, oradan (III) geçen yolcuların dinlenme yeriydi. Şimdi o gölgede yalnızca yaprakların (IV) hışırdayışı ile uzaktan (V) duyulan çan sesi kaldı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, ötekilerden farklı türde bir fiilimsidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "hışırdayışı" sözcüğü -yış isim-fiil ekini almıştır ve bir varlık adı gibi kullanılmıştır. I (yükselen çınar), II (serilen hasırlar), III (geçen yolcular) ve V (duyulan çan sesi) numaralı sözcükler ise -an/-en ekiyle kurulmuş ve kendilerinden sonraki adı nitelemiş sıfat-fiillerdir. Bu nedenle tür bakımından ayrılan sözcük IV'tür.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -ma / -me eki, olumsuzluk eki değil isim-fiil eki olarak kullanılmıştır?

    • A)Camı açma, içerisi çok soğuk olur.
    • B)Bu kadar geç kalma diye seni uyarmıştım.
    • C)Sakın arkana bakma, dedi bana.
    • D)Onun sınavı kazanması hepimizi sevindirdi.
    • E)Kimseye söyleme, aramızda kalsın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Onun sınavı kazanması hepimizi sevindirdi.

    D'de "kazanması" sözcüğü kazan- + -ma (isim-fiil) + -sı (iyelik) biçiminde çözümlenir ve cümlenin öznesi olmuştur; buradaki -ma isim-fiil ekidir. A, B, C ve E'deki "açma, kalma, bakma, söyleme" sözcüklerinde ise -ma/-me eki olumsuz emir çekimi kurar; bu sözcükler fiilimsi değil, çekimli fiildir. Nitekim bu sözcükler cümlede ad gibi görev almaz.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -dik eki almış sözcük, bir adı niteleyen sıfat-fiil görevindedir?

    • A)Söylediklerini kimse ciddiye almadı.
    • B)Tanıdığım bir öğretmen bu okulda çalışıyor.
    • C)Anlattıklarım seni hiç ilgilendirmiyor.
    • D)Gördüklerimi kimseye anlatmadım.
    • E)Bildiklerin bu kadarla sınırlı değil.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tanıdığım bir öğretmen bu okulda çalışıyor.

    B'de "tanıdığım" sözcüğü kendisinden sonra gelen "öğretmen" adını nitelediği için sıfat görevinde bir sıfat-fiildir. A, C, D ve E'deki "söylediklerini, anlattıklarım, gördüklerimi, bildiklerin" sözcükleri de -dik eki almıştır; ancak nitelenen ad düşmüş, bu sözcükler adlaşarak nesne ya da özne görevi üstlenmiştir. Sıfat-fiilin sıfat sayılabilmesi için mutlaka bir adı nitelemesi gerekir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi dönüşlü çatılıdır?

    • A)Duvarlar geçen hafta yeniden boyandı.
    • B)Öğrenciler bahçede bir aşağı bir yukarı koşuştu.
    • C)Küçük kız aynanın önünde uzun uzun tarandı.
    • D)Babam arabayı tamirciye yıkattı.
    • E)Halılar sabahtan balkona serilmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Küçük kız aynanın önünde uzun uzun tarandı.

    C'de "tarandı" yükleminde -n eki dönüşlülük bildirir; özne olan küçük kız işi kendi üzerinde yapmakta, hem yapan hem etkilenen olmaktadır. A'da "boyandı" ve E'de "serilmiş" edilgendir; bu cümlelerde özneler sözde öznedir. B'de "koşuştu" işteş, D'de "yıkattı" ise -t ekiyle kurulmuş ettirgen çatılı bir yüklemdir.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerde geçen bazı sözcüklerin türü ayraç içinde gösterilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Sizin için elimden geleni yaptım. (için: edat)
    • B)Sabaha kadar gözüne uyku girmedi. (kadar: edat)
    • C)Konuyu anladı, üstelik başkasına da anlattı. (üstelik: bağlaç)
    • D)Aman, dikkat et, bardak kırılacak! (aman: ünlem)
    • E)Güller sabah çiyiyle ıslanmıştı. (çiyiyle: bağlaç)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Güller sabah çiyiyle ıslanmıştı. (çiyiyle: bağlaç)

    E'deki "çiyiyle" sözcüğündeki "-yle", "ile"nin ek biçimidir ve burada araç anlamı taşır; yerine "ve" getirilemediği için bağlaç değil edattır, bu yüzden eşleştirme yanlıştır. A'daki "için" ve B'deki "kadar" edat, C'deki "üstelik" ise yargıya ekleme yapan bağlaçtır. D'deki "aman" uyarı ve telaş bildiren ünlemdir.

  13. Soru 13

    Orta

    Ilık(I) bir rüzgâr esiyordu. Sahilde birkaç(II) balıkçı, ağlarını sabırla(III) onarıyor; akşamları(IV) uzaktaki(V) gemileri seyrediyordu. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi zaman zarfıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "akşamları", "seyrediyordu" fiiline "ne zaman?" sorusunu sordurduğu için zaman zarfıdır. III'teki "sabırla" ise "nasıl?" sorusuna cevap verdiğinden zaman değil durum zarfıdır. I'deki "ılık" rüzgârı niteleyen sıfat, II'deki "birkaç" balıkçıyı belirten belgisiz sıfat, V'teki "uzaktaki" ise gemileri belirten sıfattır.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "geç" sözcüğü sıfat görevindedir?

    • A)Toplantıya geç kaldık.
    • B)Bu akşam geç yatmayacağım.
    • C)Geç saatlerde telefon çalmaz.
    • D)Otobüs bugün yine geç geldi.
    • E)Eve her zaman geç dönerdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Geç saatlerde telefon çalmaz.

    C'de "geç", "saatler" isminin önüne gelerek onu nitelediği için sıfattır. A'da "kaldık", B'de "yatmayacağım", D'de "geldi", E'de ise "dönerdi" fiillerini niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır. Aynı sözcüğün türü, önünde bulunduğu sözcüğün isim mi fiil mi olduğuna göre değişir.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de durum zarfı vardır?

    • A)Bu kitabı geçen hafta kütüphaneden aldım.
    • B)Küçük kız sorulara çekinerek cevap verdi.
    • C)Çok yavaş konuşuyordu.
    • D)Birkaç soruyu dikkatle çözdüm.
    • E)Yorgun çocuk içeri girdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Küçük kız sorulara çekinerek cevap verdi.

    B'de "küçük" kızı niteleyen niteleme sıfatı, "çekinerek" ise "cevap verdi" fiiline "nasıl?" sorusunu sordurduğu için durum zarfıdır. D'de "dikkatle" durum zarfıdır ama "birkaç" niteleme değil belgisiz sıfattır. E'de "yorgun" niteleme sıfatıdır ancak "içeri" durum değil yer-yön zarfıdır; A'da "bu" işaret sıfatı ile "geçen hafta" zaman zarfı, C'de ise yalnızca zarflar bulunur.

Sponsorlu