KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 1

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

7 kolay8 orta0 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği vardır?

    • A)Çocuk, kuş gibi hafif adımlarla merdivenleri çıktı.
    • B)Hem dersine çalıştı hem antrenmana gitti.
    • C)Sokağın başında yavaş yavaş yürüyordu.
    • D)Ayşe Hanım, akşamüzeri bahçeyi suladı.
    • E)Sınavı kazandığını duyunca etekleri zil çaldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Çocuk, kuş gibi hafif adımlarla merdivenleri çıktı.

    A'daki "kuş gibi" öbeği, "kuş" adı ile "gibi" edatının birleşmesinden oluşan bir edat (ilgeç) öbeğidir. B'de "hem... hem" bağlacıyla kurulan bağlaç öbeği, C'de "yavaş yavaş" ikilemesi vardır. D'deki "Ayşe Hanım" unvan öbeği, E'deki "etekleri zil çalmak" ise deyimdir; bu seçeneklerin hiçbirinde edat bulunmaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi sıfat tamlamasıdır?

    • A)kolyenin taşı
    • B)mutfak dolabı
    • C)geniş bahçe
    • D)vazonun rengi
    • E)çorap tezgâhı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — geniş bahçe

    C'deki "geniş bahçe" öbeğinde "geniş" sözcüğü bahçenin niteliğini bildirir; "bahçe genişten yapılmış" denemez. Bu yüzden öbek sıfat tamlamasıdır. Öteki seçeneklerde tamlayan, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirir: kolye altından, kaşık tahtadan, vazo camdan, çorap yünden yapılmıştır. Bu öbeklerde iki isim de ek almadığı için hepsi takısız isim tamlamasıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlaması kullanılmamıştır?

    • A)Odanın perdeleri geçen hafta değiştirilmiş.
    • B)Yorgun yolcular sessiz vagonda uyukluyordu.
    • C)Sabah ayazı yüzümüzü iyice kavuruyordu.
    • D)Kapı kolunun vidası yine gevşemiş.
    • E)Havuzun kenarına geçen yıl mermer döşetmişler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yorgun yolcular sessiz vagonda uyukluyordu.

    B'de "yorgun yolcular" ve "sessiz vagon" öbeklerinin ikisi de sıfat + isim biçiminde kurulmuş sıfat tamlamasıdır; cümlede isim tamlaması yoktur. A'daki "odanın perdeleri" belirtili, C'deki "sabah ayazı" belirtisiz isim tamlamasıdır. D'deki "kapı kolunun vidası" zincirleme, E'deki "mermer havuz" ise hammadde bildiren takısız isim tamlamasıdır.

  4. Soru 4

    Orta

    Akşam saatlerinde (I) sahile indik. Dalgalar usul usul (II) kıyıya vuruyordu. Ne martı ne balıkçı (III) vardı ortalıkta. Bu manzarayı görünce içim açıldı (IV). Ah şu güzel günler (V), ne çabuk geçiyor! Bu parçada numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi ikilemedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı "usul usul" öbeği, aynı sözcüğün araya noktalama girmeden yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir. I'deki "akşam saatleri" belirtisiz ad tamlaması, III'teki "ne martı ne balıkçı" bağlaç öbeğidir. IV'teki "içi açılmak" deyim, V'teki "ah şu güzel günler" ise ünlem öbeğidir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Salonda hüzünlü bir türkü çalıyordu.
    • B)Pencerenin camı gece çatlamış.
    • C)Yolcu treni bugün de gecikti.
    • D)Duvarda dedemin tepsisi asılıydı.
    • E)Okul bahçesinin duvarı yıkılmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Salonda hüzünlü bir türkü çalıyordu.

    A'daki "hüzünlü (bir) türkü" öbeğinde "hüzünlü" sözcüğü "türkü" ismini niteleyen bir sıfattır; öbek sıfat tamlamasıdır. B'deki "pencerenin camı" belirtili, C'deki "yolcu treni" belirtisiz isim tamlamasıdır. D'deki "bakır tepsi" tepsinin yapıldığı maddeyi bildirdiği için takısız isim tamlaması, E'deki "okul bahçesinin duvarı" ise üç isimden kurulu zincirleme isim tamlamasıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Kasabanın istasyonu (I) küçüktü. Peronda bekleyen yolcular (II), tren düdüğünü (III) duyunca ayaklanır, demir banklardan (IV) kalkardı. Sabah treni (V) hep aynı saatte gelirdi. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "demir bank" öbeğinde iki isim de tamlama eki almamıştır ve tamlayan, bankın yapıldığı maddeyi bildirir; bu, takısız isim tamlamasıdır. I numaralı "kasabanın istasyonu" belirtili isim tamlaması, II numaralı "bekleyen yolcular" ise sıfat-fiille kurulmuş sıfat tamlamasıdır. III ve V numaralı "tren düdüğü" ile "sabah treni" öbeklerinde tamlayan eksiz, tamlanan iyelik eklidir; bunlar belirtisiz isim tamlamasıdır.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim vardır?

    • A)Sınava kadar her gün düzenli çalıştı.
    • B)Ne sen ne o bu işin inceliklerini bilirsiniz.
    • C)Patron, yeni projeye sonunda yeşil ışık yaktı.
    • D)Çekmecede ufak tefek eşyalar duruyordu.
    • E)Hemşire Zeynep, hastaları odalarında ziyaret etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Patron, yeni projeye sonunda yeşil ışık yaktı.

    C'deki "yeşil ışık yakmak", "onay vermek, izin vermek" anlamında kalıplaşmış mecazlı bir söz öbeğidir; deyimdir. A'daki "sınava kadar" edat öbeği, B'deki "ne sen ne o" bağlaç öbeğidir. D'deki "ufak tefek" ikileme, E'deki "Hemşire Zeynep" ise unvan öbeğidir; E'de ayrıca "ziyaret etmek" yardımcı fiille kurulan birleşik fiildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Bahçe kapısı sabaha kadar açık kalmış.
    • B)Sokağın ucunda küçük bir kahve var.
    • C)Masaya taze ekmek koydular.
    • D)Duvara tahta raf çakmışlar.
    • E)Bu yolda üç köprü geçtik.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sokağın ucunda küçük bir kahve var.

    B'deki "sokağın ucu" öbeğinde tamlayan "-ın" tamlayan ekini, tamlanan "-u" iyelik ekini aldığı için bu bir belirtili isim tamlamasıdır. A'daki "bahçe kapısı"nda tamlayan eksizdir, yalnız tamlanan iyelik eki almıştır; bu yüzden belirtisiz isim tamlamasıdır. D'deki "tahta raf" ise her iki sözcüğün de eksiz olduğu ve rafın yapıldığı maddeyi bildirdiği için takısız isim tamlamasıdır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması vardır?

    • A)Çocuğun sesi kalabalıkta kayboldu.
    • B)Kapıya kalın perde asmışlar.
    • C)Odada yalnızca demir karyola vardı.
    • D)Akşam serinliği yavaş yavaş çöküyor.
    • E)Her sabah aynı yoldan geçiyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Akşam serinliği yavaş yavaş çöküyor.

    D'deki "akşam serinliği" öbeğinde tamlayan "akşam" eksiz, tamlanan "serinlik" ise "-i" iyelik ekini almıştır; bu, belirtisiz isim tamlamasıdır. A'daki "çocuğun sesi"nde tamlayan "-un" ekini de aldığından tamlama belirtilidir. C'deki "demir karyola" ikisi de eksiz olduğu ve hammadde bildirdiği için takısız isim tamlaması, E'deki "her sabah" ve "aynı yol" ise sıfat tamlamasıdır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması bulunmaktadır?

    • A)Bahçenin duvarı boyanacakmış.
    • B)Çay bardağı masada duruyordu.
    • C)Bu sabah erkenden yola çıktık.
    • D)Sınıf başkanının defteri kaybolmuş.
    • E)Ona küçükken gümüş bilezik takmışlar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ona küçükken gümüş bilezik takmışlar.

    E'deki "gümüş bilezik" öbeğinde her iki isim de eksizdir ve tamlayan, bileziğin yapıldığı maddeyi bildirir; bu yüzden takısız isim tamlamasıdır. A'daki "bahçenin duvarı" belirtili, B'deki "çay bardağı" belirtisiz isim tamlamasıdır. C'deki "bu sabah" işaret sıfatıyla kurulmuş bir sıfat tamlaması, D'deki "sınıf başkanının defteri" ise zincirleme isim tamlamasıdır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zincirleme isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Köyün yolu yağmurdan bozulmuş.
    • B)Deniz kenarında oturduk.
    • C)Ev sahibinin oğlu bizi karşıladı.
    • D)Bize sıcak çorba ikram ettiler.
    • E)Kolunda deri çanta vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ev sahibinin oğlu bizi karşıladı.

    C'deki "ev sahibinin oğlu" öbeği en az üç isimden kurulmuştur: "ev sahibi" belirtisiz tamlaması bütün olarak tamlayan olmuş, "-nin" ekini almış; "oğul" ise "-u" iyelik ekiyle tamlanan olmuştur. Bu yapı zincirleme isim tamlamasıdır. A'daki "köyün yolu" iki isimden kurulu belirtili, B'deki "deniz kenarı" belirtisiz isim tamlamasıdır; E'deki "deri çanta" ise takısız isim tamlamasıdır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması vardır?

    • A)Şiirin son dizesi aklımda kaldı.
    • B)Yağmur suları sokakta birikmiş.
    • C)Bahçede taş masa duruyordu.
    • D)Uzun bir mektup yazdı bize.
    • E)Okul bahçesi kapısı boyanmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şiirin son dizesi aklımda kaldı.

    A'daki "şiirin son dizesi" öbeğinde tamlayan "-in", tamlanan "-si" ekini aldığı için tamlama belirtilidir; "son" sıfatı yalnızca araya girmiş, tamlamanın türünü değiştirmemiştir. B'deki "yağmur suları"nda tamlayan eksiz olduğundan tamlama belirtisizdir. E'deki "kitap kapağının rengi" ise üç isimden kurulduğu için zincirleme isim tamlamasıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    Soluk bir fotoğraf (I) ile mektup destesi (II), dedemin sandığında (III) yıllardır duruyordu; sandığın kapağı (IV) her açılışta gıcırdar, içeriden gümüş tabaka (V) çıkardı. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı "gümüş tabaka" öbeğinde iki isim de eksizdir ve tamlayan, tabakanın yapıldığı maddeyi bildirir; bu, takısız isim tamlamasıdır. I numaralı "soluk (bir) fotoğraf" sıfat tamlaması, II numaralı "mektup destesi" belirtisiz isim tamlamasıdır. III ve IV numaralı "dedemin sandığı" ile "sandığın kapağı" öbeklerinde tamlayan tamlayan ekini, tamlanan iyelik ekini aldığından bunlar belirtili isim tamlamasıdır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur?

    • A)Küçük çocuk kapıda bekliyordu.
    • B)Bu soruyu kimse çözemedi.
    • C)Otobüs biletini kardeşim almış.
    • D)İki gündür haber alamıyoruz.
    • E)Uzun yolculuk hepimizi yormuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Otobüs biletini kardeşim almış.

    C'de "otobüs bileti" öbeği, tamlayanı eksiz tamlananı "-i" iyelik ekli bir belirtisiz isim tamlamasıdır; cümlede ismi niteleyen ya da belirten bir sıfat bulunmadığından sıfat tamlaması yoktur. A'da "küçük çocuk" ve E'de "uzun yolculuk" niteleme sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlamasıdır. B'deki "bu soru" işaret sıfatıyla, D'deki "iki gün" ise sayı sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlamasıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Genç öğretmen sınıfa neşeyle girdi.
    • B)Bize yeşil bir defter aldı.
    • C)Odada tahta sandalye vardı.
    • D)Çocuk doktoru bugün izinliymiş.
    • E)Kalemin ucu kırılmış yine.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Çocuk doktoru bugün izinliymiş.

    D'deki "çocuk doktoru" öbeğinde tamlayan eksiz, tamlanan "-u" iyelik eklidir; öbek "çocukların doktoru" anlamı taşıdığı için belirtisiz isim tamlamasıdır. A'daki "genç öğretmen"de ise "genç" sözcüğü öğretmenin niteliğini bildirdiğinden ve tamlanan iyelik eki almadığından öbek sıfat tamlamasıdır. C'deki "tahta sandalye" hammadde bildiren takısız isim tamlaması, E'deki "kalemin ucu" ise belirtili isim tamlamasıdır.

Sponsorlu