KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay9 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi zincirleme isim tamlaması değildir?

    • A)sınıf kapısının kolu
    • B)köy okulunun bahçesi
    • C)bahçe duvarının rengi
    • D)dağ evinin penceresi
    • E)şehrin kalabalık caddesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — şehrin kalabalık caddesi

    E'deki "şehrin kalabalık caddesi" öbeği yalnızca iki isimden kurulmuştur: tamlayan "şehrin", tamlanan "caddesi"; aradaki "kalabalık" bir sıfattır, isim değildir. Bu nedenle öbek zincirleme değil, belirtili isim tamlamasıdır. Öteki seçeneklerin hepsinde "sınıf kapısı, köy okulu, bahçe duvarı, dağ evi" gibi isim tamlamaları yeni bir tamlamanın tamlayanı olmuş ve en az üç isim yan yana gelmiştir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Boynunda ipek atkı vardı.
    • B)Yumuşak yastığa başını koydu.
    • C)Sınıfın penceresi açık kalmış.
    • D)Kapı zili çalınca herkes sustu.
    • E)Dolabın alt rafını temizledim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Boynunda ipek atkı vardı.

    A'daki "ipek atkı" öbeğinde iki isim de ek almamıştır ve tamlayan, atkının yapıldığı maddeyi bildirir; öbek takısız isim tamlamasıdır. B'deki "yumuşak yastık" nitelik bildiren bir sıfat tamlamasıdır; "yastık yumuşaktan yapılmış" denemediği için takısız isim tamlaması sayılamaz. C'deki "sınıfın penceresi" belirtili, D'deki "kapı zili" ise belirtisiz isim tamlamasıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim tamlamasının tamlayanı birden çoktur?

    • A)Dedemin gözlüğünü yine masada unutmuş.
    • B)Annesinin ve babasının resmini çerçeveletti.
    • C)Çocuğun elini, yüzünü hemen yıkadılar.
    • D)Köyün yolu, suyu bu yıl yenilenmiş.
    • E)Komşumuzun kedisi yine bahçemize gelmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Annesinin ve babasının resmini çerçeveletti.

    B'de "annesinin" ve "babasının" sözcüklerinin ikisi de tamlayan ekini almış, tek bir tamlanana ("resmi") bağlanmıştır; yani tamlayan birden çoktur. C ve D'de ise durum tersidir: "çocuğun" ve "köyün" tek tamlayanken "elini, yüzünü" ile "yolu, suyu" tamlananları birden çoktur. A ve E'deki tamlamalarda hem tamlayan hem tamlanan tektir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla sıfat tamlaması vardır?

    • A)Yorgun yolcu koltuğa oturup uyudu.
    • B)Bu kitabı ben dün akşam bitirdim.
    • C)Küçük çocuk, sarı bir topla oynuyordu.
    • D)Sokağın ucunda sessizce beklediler.
    • E)Üç gün boyunca durmadan yağmur yağdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Küçük çocuk, sarı bir topla oynuyordu.

    C'de "küçük çocuk" ve "sarı (bir) top" olmak üzere iki ayrı sıfat tamlaması vardır; her ikisinde de niteleme sıfatı bir ismin önüne gelmiştir. A'da yalnız "yorgun yolcu", B'de işaret sıfatıyla kurulmuş "bu kitap", E'de ise sayı sıfatıyla kurulmuş "üç gün" tamlaması bulunur. D'deki "sokağın ucu" bir sıfat tamlaması değil, belirtili isim tamlamasıdır.

  5. Soru 5

    Orta

    Köy meydanındaki (I) taş çeşme (II), yaz sıcağında (III) herkesi kendine çekerdi. Çeşmenin suyu (IV) buz gibiydi; kimi zaman bakır maşrapayla (V) içerdik onu. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi belirtili isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "çeşmenin suyu" öbeğinde tamlayan "-nin" tamlayan ekini, tamlanan "-u" iyelik ekini almıştır; bu yapı belirtili isim tamlamasıdır. III numaralı "yaz sıcağı" öbeğinde tamlayan eksiz olduğu için bu, belirtisiz isim tamlamasıdır; I numaralı "köy meydanındaki" ise tamlamaya bulunma eki ve -ki eklenmiş bir sıfat öbeğidir. II ve V numaralı "taş çeşme" ile "bakır maşrapa" ise iki ismin de eksiz olduğu, hammadde bildiren takısız isim tamlamalarıdır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması bulunmamaktadır?

    • A)Bahçenin kapısı gıcırdayarak açıldı.
    • B)Kitap fuarına birlikte gittik.
    • C)Salona duvar saati astık.
    • D)Sabah kahvaltısını dışarıda yaptık.
    • E)Ders zili çalmadan çıkmayın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bahçenin kapısı gıcırdayarak açıldı.

    A'daki "bahçenin kapısı" öbeğinde tamlayan "-nin" ekini aldığı için tamlama belirtisiz değil, belirtilidir. B'deki "kitap fuarı", C'deki "duvar saati", D'deki "sabah kahvaltısı" ve E'deki "ders zili" öbeklerinin hepsinde tamlayan eksiz, tamlanan iyelik eklidir; bunlar belirtisiz isim tamlamasıdır.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)sıcak çorba
    • B)yeşil yaprak
    • C)dar sokak
    • D)tatlı söz
    • E)mermer sütun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — mermer sütun

    E'deki "mermer sütun" öbeğinde tamlayan da tamlanan da ek almamıştır ve "mermerden yapılmış sütun" anlamı vardır; bu yüzden öbek takısız isim tamlamasıdır. A, B, C ve D'deki "sıcak, yeşil, dar, tatlı" sözcükleri ise kendinden sonraki ismin niteliğini bildiren sıfatlardır; örneğin "çorba sıcaktan yapılmış" denemez. Dolayısıyla bu dört öbek sıfat tamlamasıdır.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması benzetme ilgisiyle kurulmuştur?

    • A)Bahçeye geçen yaz demir kapı taktırdık.
    • B)Aslan asker sınırda nöbet tutuyordu.
    • C)Bahçenin çevresine taş duvar ördüler.
    • D)Boynuna incecik bir altın zincir takmış.
    • E)Salonun ortasına ipek halı serdiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Aslan asker sınırda nöbet tutuyordu.

    B'deki "aslan asker" öbeğinde asker aslana benzetilmiştir; "aslan gibi asker" denebildiği için tamlama benzetme ilgisiyle kurulmuş takısız isim tamlamasıdır. A, C, D ve E'deki "demir kapı, taş duvar, altın zincir, ipek halı" öbeklerinde ise tamlayan, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirir; bunlar için "gibi" değil, "-den yapılmış" ilgisi geçerlidir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zincirleme isim tamlaması bulunmaktadır?

    • A)Kapının kolu elimde kaldı.
    • B)Çiçek kokusu odaya yayıldı.
    • C)Bize bakır güğüm hediye ettiler.
    • D)Bahçe kapısının boyası dökülmüş.
    • E)Sarı bir yaprak yere düştü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bahçe kapısının boyası dökülmüş.

    D'deki "bahçe kapısının boyası" öbeğinde "bahçe kapısı" belirtisiz tamlaması bütün olarak tamlayan olup "-nın" ekini almış, "boya" ise "-sı" iyelik ekiyle tamlanan olmuştur; üç isimden kurulan bu yapı zincirleme isim tamlamasıdır. A'daki "kapının kolu" iki isimden kurulu belirtili, B'deki "çiçek kokusu" belirtisiz isim tamlamasıdır. C'deki "bakır güğüm" takısız isim tamlaması, E'deki "sarı (bir) yaprak" ise sıfat tamlamasıdır.

  10. Soru 10

    Orta

    Kitap kokusu (I) sinmişti eve. Babamın raflarında (II) eski romanlar (III), duvarda ise ahşap çerçeve (IV) içinde bir harita vardı; haritanın kenarları (V) sararmıştı. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi sıfat tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "eski romanlar" öbeğinde "eski" sözcüğü "roman" ismini niteleyen bir sıfattır; tamlanan iyelik eki almadığı için öbek sıfat tamlamasıdır. I numaralı "kitap kokusu" belirtisiz, II ve V numaralı "babamın rafları" ile "haritanın kenarları" belirtili isim tamlamasıdır. IV numaralı "ahşap çerçeve" ise çerçevenin yapıldığı maddeyi bildiren takısız isim tamlamasıdır.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlayanı ile tamlananı arasına bir sıfat girmiştir?

    • A)Şehrin caddeleri bayram için süslenmişti.
    • B)Yağmurun sesi bütün gece kesilmedi.
    • C)Kapının kolu birden yerinden çıktı.
    • D)Bahçenin duvarı geçen kış yıkılmıştı.
    • E)Köyün tek kahvesi akşamları dolardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Köyün tek kahvesi akşamları dolardı.

    E'deki "köyün tek kahvesi" öbeğinde tamlayan "köyün" ile tamlanan "kahvesi" arasına "tek" sıfatı girmiştir; sıfat tamlananı belirttiği hâlde tamlamanın belirtili isim tamlaması olma özelliği değişmez. A, B, C ve D'deki "şehrin caddeleri, yağmurun sesi, kapının kolu, bahçenin duvarı" öbeklerinde tamlayanla tamlanan yan yanadır; bu cümlelerdeki "bayram, bütün gece, birden, geçen kış" gibi öğeler tamlamanın dışında kalmıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim tamlaması hem sıfat tamlaması vardır?

    • A)Sokağın ucunda küçük bir bakkal vardı.
    • B)Yaşlı adam yavaşça yerinden doğruldu.
    • C)Ders kitabını evde unutmuş.
    • D)Biz bu yollardan defalarca geçtik.
    • E)Pencerenin camı sabaha karşı buğulanmıştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sokağın ucunda küçük bir bakkal vardı.

    A'da "sokağın ucu" tamlayanı "-ın", tamlananı "-u" ekli bir belirtili isim tamlamasıdır; "küçük (bir) bakkal" ise niteleme sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlamasıdır. B'deki "yaşlı adam" ile D'deki "bu yollar" yalnızca sıfat tamlamasıdır. C'deki "ders kitabı" belirtisiz, E'deki "pencerenin camı" belirtili isim tamlamasıdır; bu iki cümlede sıfat tamlaması bulunmaz.

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim tamlamasının tamlananı birden çoktur?

    • A)Kardeşimin ve arkadaşının notları çok iyiymiş.
    • B)Evin kapısı, penceresi onarılacak.
    • C)Şiirin ilk dizesi çok etkileyiciydi.
    • D)Okul bahçesinin duvarı yeniden boyandı.
    • E)Bahçedeki gül fidanları epeyce büyümüş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Evin kapısı, penceresi onarılacak.

    B'de tek bir tamlayan ("evin") vardır; buna karşılık "kapısı" ve "penceresi" olmak üzere iyelik eki almış iki tamlanan bulunur, yani tamlanan birden çoktur. A'da ise tersine "kardeşimin" ve "arkadaşının" biçiminde tamlayan birden çoktur. C'de tamlayanla tamlanan arasına "ilk" sıfatı girmiştir, D'deki "okul bahçesinin duvarı" zincirleme, E'deki "gül fidanları" ise belirtisiz isim tamlamasıdır.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Odanın perdesi rüzgârda uçuşuyordu.
    • B)Bahçeye tahta çit çekmişler.
    • C)Yol kenarında biraz dinlendik.
    • D)Uzun bir yolculuktan sonra vardık.
    • E)Evin bahçesinde komşunun kedisi uyuyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Evin bahçesinde komşunun kedisi uyuyordu.

    E'de "evin bahçesi" ve "komşunun kedisi" olmak üzere iki ayrı belirtili isim tamlaması vardır; her ikisinde de tamlayan tamlayan ekini, tamlanan iyelik ekini almıştır. A'da yalnız "odanın perdesi" belirtili, C'de yalnız "yol kenarı" belirtisiz isim tamlaması bulunur. B'deki "tahta çit" tek bir takısız isim tamlaması, D'deki "uzun (bir) yolculuk" ise sıfat tamlamasıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlamasının tamlayanı bir zamirdir?

    • A)Öğrencinin defteri masada kalmış.
    • B)Onun bakışları hepimizi ürkütmüştü.
    • C)Ağacın gölgesinde biraz serinledik.
    • D)Şehrin ışıkları uzaktan görünüyordu.
    • E)Çocukların sesi bahçeyi doldurmuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Onun bakışları hepimizi ürkütmüştü.

    B'deki "onun bakışları" öbeğinde tamlayan görevindeki "o" bir kişi zamiridir ve "-nun" tamlayan ekini almıştır; tamlanan "bakışlar" da "-ı" iyelik eklidir. A, C, D ve E'deki "öğrencinin, ağacın, şehrin, çocukların" tamlayanları ise zamir değil isimdir. Bu seçeneklerin hepsi belirtili isim tamlamasıdır; aradaki fark yalnızca tamlayanın türüdür.

Sponsorlu