KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay8 orta7 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Ey gönül (I), sen de bilirsin ki her yolun bir sonu vardır. Yıllar su gibi (II) akıp gitti. Ne dün ne yarın göründü (III). Şimdi ağır ağır (IV) geriye bakıyorum; geçmiş gözümde tütüyor (V). Bu parçada numaralanmış öbeklerden hangisi bağlaç öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "ne dün kaldı ne yarın göründü" öbeği, "ne... ne" bağlacının iki yargıyı bağlamasıyla kurulmuş bağlaç öbeğidir. I'deki "ey gönül" ünlem öbeği, II'deki "su gibi" edat öbeğidir. IV'teki "ağır ağır" ikileme, V'teki "gözünde tütmek" ise özlemi anlatan bir deyimdir.

  2. Soru 2

    Orta

    Yaşlı kadın, torununa göre (I) çok daha hızlı yürüyordu. Patikada irili ufaklı (II) taşlar vardı. Ne yorgunluk ne uyku (III) bütün yol boyunca. Terzi Hatice (IV) onu kapıda karşıladı. Kadını görünce yüzü güldü (V). Bu parçada numaralanmış öbeklerin türü, aşağıdakilerin hangisinde yanlış verilmiştir?

    • A)I - bağlaç öbeği
    • B)II - ikileme
    • C)III - bağlaç öbeği
    • D)IV - unvan öbeği
    • E)V - deyim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I - bağlaç öbeği

    I numaralı "torununa göre" öbeği bağlaç öbeği değil, "göre" edatıyla kurulmuş bir edat öbeğidir; bu nedenle A'daki eşleştirme yanlıştır. II'deki "irili ufaklı" ikileme, III'teki "ne durdu ne dinlendi" ise "ne... ne" bağlacıyla kurulmuş bağlaç öbeğidir. IV'teki "Terzi Hatice" unvan öbeği, V'teki "yüzü gülmek" ise sevinmeyi anlatan deyimdir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme ile deyim bir arada kullanılmıştır?

    • A)Kalabalık sokakta ağır ağır yürüyordu.
    • B)Yaptığı hataları tek tek sıralayınca adamın yüzü kızardı.
    • C)Bu haberi duyunca birden küplere bindi.
    • D)Kapının önünde ne gelen ne giden vardı.
    • E)Öğretmen Sevgi, sınıfa doğru ilerledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yaptığı hataları tek tek sıralayınca adamın yüzü kızardı.

    B'de "tek tek" ikilemesi ile "yüzü kızarmak" deyimi birlikte kullanılmıştır. A'da yalnızca "ağır ağır" ikilemesi, C'de yalnızca "küplere binmek" deyimi vardır. D'de "ne gelen ne giden" bağlaç öbeği, E'de ise "Öğretmen Sevgi" unvan öbeği ile "sınıfa doğru" edat öbeği bulunur.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca kaynaşmış birleşik fiil kullanılmıştır?

    • A)İstediğim işi hemen yapıverdi.
    • B)Konuyu saatlerce anlatadurdu.
    • C)Elindeki tabağı neredeyse düşüreyazdı.
    • D)Zengin olduktan sonra burnu havada oldu.
    • E)Sunduğumuz teklifi hiç düşünmeden kabul etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zengin olduktan sonra burnu havada oldu.

    D'deki "burnu havada olmak", sözcüklerin kendi anlamlarından uzaklaşıp kalıplaşmasıyla oluşan, deyim niteliğindeki anlamca kaynaşmış birleşik fiildir. A'daki "yapıvermek" tezlik, B'deki "anlatadurmak" sürerlik, C'deki "düşüreyazmak" ise yaklaşma fiilidir; üçü de kurallı birleşik fiildir. E'deki "kabul etmek" ise ad ve yardımcı fiilden oluşan birleşik fiildir.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği, ikileme ve deyim bir arada bulunmaktadır?

    • A)Akşama kadar sokaklarda yavaş yavaş dolaştık.
    • B)Ne gülen ne ağlayan vardı; herkes sessizce bekliyordu.
    • C)Doktor Emre, hastasına tek tek soru sordu.
    • D)Beklediği haberi duyunca etekleri zil çaldı.
    • E)Sabaha kadar tek tek düşününce aklı başına geldi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sabaha kadar tek tek düşününce aklı başına geldi.

    E'de "sabaha kadar" edat öbeği, "tek tek" ikilemesi ve "aklı başına gelmek" deyimi birlikte kullanılmıştır. A'da edat öbeği ile ikileme vardır ama deyim yoktur; C'de unvan öbeği ile ikileme bulunur. B'de bağlaç öbeği, D'de ise yalnızca deyim yer alır.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde verilen öbeğin türü yanlış belirtilmiştir?

    • A)Kardeşim "az buçuk" İngilizce bilir. (deyim)
    • B)Bu fedakârlığı "senin için" yaptım. (edat öbeği)
    • C)Benden "ne para ne pul" istedi. (bağlaç öbeği)
    • D)"Yüzbaşı Orhan" emri yüksek sesle tekrarladı. (unvan öbeği)
    • E)Bu haber onun "aklını başından aldı". (deyim)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kardeşim "az buçuk" İngilizce bilir. (deyim)

    A'daki "az buçuk" deyim değil, yakın anlamlı iki sözcüğün yan yana gelmesiyle kurulmuş bir ikilemedir; bu nedenle tür yanlış verilmiştir. B'de "için" edatıyla kurulan edat öbeği, C'de "ne... ne" bağlacıyla kurulan bağlaç öbeği doğru adlandırılmıştır. D'de unvan kişi adının önünde gelerek unvan öbeği oluşturmuş, E'de ise "aklını başından almak" kalıplaşmış mecazlı bir deyim olarak kullanılmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Her sabah bahçede toplanan(I) öğrenciler marş söylerdi. Bina, bin dokuz yüz elli(II) yılında yapılmıştı. Öğretmen, defterleri tek tek inceleyerek(III) not verirdi. Kitap okumak(IV) o yıllarda büyük bir ayrıcalıktı. Zil çalınca(V) herkes koşuşurdu. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi sayı öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı "bin dokuz yüz elli" birden çok sözcükle kurulmuş bir sayıdır; bu nedenle sayı öbeğidir. I "her sabah bahçede toplanan" sıfat-fiil öbeği, III "defterleri tek tek inceleyerek" zarf-fiil öbeğidir. IV "kitap okumak" isim-fiil öbeği, V "zil çalınca" ise zarf-fiil öbeğidir.

  8. Soru 8

    Orta

    Her sabah erkenden kalkarak(I) bahçeye inerdi annem. Fidanları sulamayı(II) hiç aksatmaz, kurumuş dalları(III) budardı. Onun emeğiyle büyüyen ağaçlar(IV) şimdi meyve veriyor. Tek dileği bu bahçeyi görmesiydi(V). Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi bulunduğu cümlede özne görevindedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "onun emeğiyle büyüyen ağaçlar", sıfat-fiil öbeğiyle kurulmuş bir sıfat tamlamasıdır ve "veriyor" yükleminin öznesidir. I numaralı zarf-fiil öbeği zarf tümleci, II ve III belirtili nesne görevindedir. V numaralı isim-fiil öbeği ise ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı öbeği, bir ismi niteleyerek sıfat tamlaması kurmuştur?

    • A)Kazanan takımın aldığı puan doksan sekizdi.
    • B)Sınıfın mevcudu bu yıl otuz ikiye yükseldi.
    • C)Bu evi bin dokuz yüz doksanda almışlar.
    • D)Ödediğimiz parayı iki yüz elliyle sınırladık.
    • E)Kütüphaneye üç yüz kırk kitap bağışlandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kütüphaneye üç yüz kırk kitap bağışlandı.

    E'de "üç yüz kırk" sayı öbeği kendisinden sonra gelen "kitap" ismini nitelediği için bir sıfat tamlaması kurmuştur. A'da sayı öbeği ek fiille yüklem, B'de dolaylı tümleç, C'de zarf tümleci, D'de ise vasıta göreviyle kullanılmıştır; bu seçeneklerin hiçbirinde sayı öbeği bir ismi nitelemez.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği, cümlede yüklem görevindedir?

    • A)Sabahları yürüyüş yapmak sağlığa iyi geliyor.
    • B)Bütün isteğim bu işi zamanında bitirmekti.
    • C)Ders çalışmayı yarına bıraktık.
    • D)Erken kalkmaya bir türlü alışamadım.
    • E)Onun gelmesini herkes sabırsızlıkla bekliyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bütün isteğim bu işi zamanında bitirmekti.

    B'deki "bu işi zamanında bitirmek" isim-fiil öbeği, ek fiilin görülen geçmiş zamanıyla çekimlenerek yüklem olmuştur. A'daki isim-fiil öbeği özne, C ve E'dekiler belirtili nesne, D'deki ise dolaylı tümleç görevindedir. Böylece aynı yapıdaki öbeklerin cümlede farklı görevler üstlenebildiği görülür.

  11. Soru 11

    Orta

    Bahçe kapısının kolu paslanmıştı. İçeriden çıkan yaşlı adam, otuz beş yıldır bu evde oturuyordu. Sokağın öbür ucundaki bakkala her sabah yavaş yavaş yürürdü. Bu parçada geçen I. bahçe kapısının kolu II. içeriden çıkan yaşlı adam III. otuz beş yıl IV. sokağın öbür ucundaki bakkal V. yavaş yavaş sözcük öbeklerinden hangisi kendi içinde başka bir sözcük öbeği barındırmaz?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V'teki "yavaş yavaş" bir ikilemedir; iki sözcükten oluşsa da bu sözcükler kendi aralarında ayrı bir öbek kurmaz, yapı bölünemez bir bütündür. I'deki zincirleme tamlama içinde "bahçe kapısı" belirtisiz isim tamlamasını, II'deki sıfat-fiil öbeği içinde "yaşlı adam" sıfat tamlamasını barındırır. III'teki "otuz beş yıl" sıfat tamlamasının sıfatı "otuz beş" sayı öbeğidir; IV ise içinde "sokağın öbür ucu" belirtili isim tamlamasını taşır.

  12. Soru 12

    Zor

    Yayla evi, çamların arasında saklı gibiydi. Çam kokusu her yeri sarmıştı. Dağ havası ciğerlerimizi temizliyor, kuş sesleri sabahın sessizliğini usulca bozuyordu. Bu parçada geçen I. yayla evi II. çam kokusu III. dağ havası IV. kuş sesleri V. sabahın sessizliği sözcük öbeklerinden hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V'teki "sabahın sessizliği" öbeğinde tamlayan ilgi eki (-ın), tamlanan iyelik eki (-i) aldığı için yapı belirtili isim tamlamasıdır. I, II, III ve IV'teki "yayla evi", "çam kokusu", "dağ havası" ve "kuş sesleri" öbeklerinde ise tamlayanlar ek almamıştır; bunlar belirtisiz isim tamlamasıdır. Tamlayanın ilgi eki alıp almaması, iki tamlamayı ayıran tek ölçüttür.

  13. Soru 13

    Zor

    Ey yolcu, akşam olmadan şu dik yokuşu tırmanmak zorundasın! Bu cümlede aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi yoktur?

    • A)ünlem öbeği
    • B)zarf-fiil öbeği
    • C)sıfat tamlaması
    • D)isim-fiil öbeği
    • E)belirtili isim tamlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — belirtili isim tamlaması

    Cümlede "Ey yolcu" ünlem öbeği, "akşam olmadan" zarf-fiil öbeği, "şu dik yokuş" sıfat tamlaması, "yokuşu tırmanmak" ise isim-fiil öbeğidir. Buna karşılık ilgi eki almış bir tamlayanla iyelik eki almış bir tamlanandan oluşan bir yapı bulunmadığı için belirtili isim tamlaması yoktur. "Şu dik yokuş" öbeğindeki "şu" ve "dik" sözcükleri ad değil sıfat olduğundan bu öbek isim tamlaması sayılamaz.

  14. Soru 14

    Zor

    Gece yarısı uyandığında ev bomboştu. Titrek bir ışık saçan sokak lambası dışında her yer karanlıktı. Kapının önünde uzun uzun durup bekledi. Bu parçada geçen I. gece yarısı II. titrek bir ışık III. sokak lambası IV. kapının önü V. uzun uzun sözcük öbeklerinden hangi ikisi aynı türdendir?

    • A)I ve II
    • B)I ve III
    • C)II ve IV
    • D)II ve V
    • E)IV ve V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve III

    I'deki "gece yarısı" ile III'teki "sokak lambası" öbeklerinde tamlayanlar ilgi eki almamış, tamlananlar iyelik eki almıştır; bu nedenle ikisi de belirtisiz isim tamlamasıdır. IV'teki "kapının önü" de bir isim tamlamasıdır ama tamlayanı ilgi eki taşıdığı için belirtilidir; bu ayrım gözden kaçırılmamalıdır. II'deki "titrek bir ışık" sıfat tamlaması, V'teki "uzun uzun" ise ikileme olduğundan başka hiçbir ikili aynı türden değildir.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış edat öbeği zarf tümleci görevindedir?

    • A)Buz gibi bir su içtik.
    • B)Bu hediye senin içinmiş.
    • C)Akşama kadar hiç konuşmadı.
    • D)Denizin yüzeyi cam gibiydi.
    • E)Kar gibi bir örtü kaplamıştı ovayı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Akşama kadar hiç konuşmadı.

    C'deki "akşama kadar" edat öbeği, "ne zamana kadar konuşmadı?" sorusuna cevap vererek zarf tümleci görevi üstlenmiştir. A'daki "buz gibi" ve E'deki "kar gibi" öbekleri "su" ve "örtü" adlarını nitelediği için sıfat görevindedir; yani bunlar cümlenin tümleci değil, sıfat tamlamasının sıfat bölümüdür. B'deki "senin için" ve D'deki "cam gibi" ise ek fiil alarak yüklem olmuştur.

Sponsorlu