KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 9

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 6 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay3 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerde tırnak içine alınan öbeklerin türü ayraç içinde gösterilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)"Okulun bahçesi" sabaha kadar aydınlatıldı. (belirtili ad tamlaması)
    • B)Masaya işlemeli bir "gümüş tepsi" yerleştirildi. (takısız ad tamlaması)
    • C)Kapının önünde "iki genç" bizi bekliyordu. (sıfat tamlaması)
    • D)Duvarda eski bir "kitap rafı" asılıydı. (belirtili ad tamlaması)
    • E)Sokakta akşama doğru "serin bir rüzgâr" esti. (sıfat tamlaması)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Duvarda eski bir "kitap rafı" asılıydı. (belirtili ad tamlaması)

    Belirtili ad tamlamasında tamlayan ilgi eki (-in) alır. D'deki "kitap rafı" öbeğinde tamlayan eksizdir, yalnızca tamlanan iyelik eki almıştır; bu yüzden öbek belirtili değil belirtisiz ad tamlamasıdır. A'daki "okulun bahçesi" ise tamlayanı ilgi ekli olduğu için gerçekten belirtili ad tamlamasıdır. B'deki "gümüş tepsi" öbeğinde iki sözcük de ek almamış, tamlayan nesnenin yapıldığı maddeyi bildirmiştir; takısız ad tamlaması belirlemesi doğrudur. C'de "iki" sayı sıfatı, E'de "serin" niteleme sıfatı adın önünde yer aldığı için bu iki öbek sıfat tamlamasıdır. Cevap D.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ad tamlamasının tamlayanı, kendisi de bir ad tamlaması olan öbekten oluşmuştur?

    • A)Okulun bahçesi geçen yıl baştan aşağı onarıldı.
    • B)Bahçenin duvarı kışın yer yer çökmüştü.
    • C)Yaz akşamları sahilde uzun uzun yürürdük.
    • D)Evimizin kapısı sabahtan beri açık duruyordu.
    • E)Köy okulunun bahçesi bu yıl yeniden düzenlendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Köy okulunun bahçesi bu yıl yeniden düzenlendi.

    En az üç addan kurulan, tamlayanı ya da tamlananı başlı başına bir ad tamlaması olan yapılara zincirleme ad tamlaması denir. E'de tamlanan "bahçesi", tamlayan ise "köy okulu" belirtisiz ad tamlamasıdır; öbeğin bütünü "köy okulunun bahçesi" biçiminde zincirleme ad tamlamasıdır. A'daki "okulun bahçesi" ile B'deki "bahçenin duvarı" iki addan kurulmuş yalın birer belirtili ad tamlamasıdır. D'deki "evimizin kapısı" da aynı yapıdadır; tamlayan tek bir addır, tamlama içinde tamlama yoktur. C'deki "yaz akşamları" ise iki addan oluşan belirtisiz bir ad tamlamasıdır. Cevap E.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerde tırnak içine alınan öbeklerin hangisi belirtisiz ad tamlamasıdır?

    • A)Avlunun girişinde ağır bir "tahta kapı" duruyordu.
    • B)Kolundaki "altın bilezik" güneşte pırıl pırıl parlıyordu.
    • C)Evin arkasında bakımsız bir "büyük bahçe" uzanıyordu.
    • D)Odaya dolan "deniz kokusu" hepimizi bir anda sardı.
    • E)Masanın üstünde ince işlemeli bir "cam sürahi" vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Odaya dolan "deniz kokusu" hepimizi bir anda sardı.

    Belirtisiz ad tamlamasının ayırt edici özelliği, tamlananın iyelik eki almasıdır. D'deki "deniz kokusu" öbeğinde "kokusu" sözcüğü iyelik ekli olduğu için öbek belirtisiz ad tamlamasıdır. A'daki "tahta kapı", B'deki "altın bilezik" ve E'deki "cam sürahi" öbeklerinde ise iki sözcük de ek almamıştır; tamlayanlar nesnenin yapıldığı maddeyi bildirdiği için bunlar takısız ad tamlamasıdır ve sorunun en güçlü çeldiricileridir. C'deki "büyük bahçe" öbeğinde tamlayan bir madde adı değil niteleme sıfatı olduğundan bu öbek sıfat tamlamasıdır. Cevap D.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerde tırnak içine alınan öbeklerin hangisi edat öbeği değildir?

    • A)"Senin gibi" düşünen pek çok kişi var aramızda.
    • B)"Akşama kadar" hiç ara vermeden çalıştık.
    • C)"Sabah sabah" neden bu kadar telaşlısın?
    • D)"Bizimle birlikte" gelmek ister misin?
    • E)"Sınav için" günlerce evden hiç çıkmadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "Sabah sabah" neden bu kadar telaşlısın?

    Edat öbeği, bir ad ya da zamirin kendisinden sonra gelen edatla kurduğu öbektir. A'da "gibi", B'de "kadar", D'de "birlikte", E'de "için" edatları kendilerinden önceki sözlerle birer edat öbeği kurmuştur. C'deki "sabah sabah" öbeğinde ise edat yoktur; aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulan bu yapı ikilemedir ve cümlede zaman anlamı katar. Bu yüzden edat öbeği sayılamaz. Cevap C.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği, yükleme sebep anlamı katmıştır?

    • A)Otobüsü kaçırdığından toplantıya geç kaldı.
    • B)Eve gelince ilk işi perdeleri açmak oldu.
    • C)Odanın kapısını sessizce kapatarak dışarı çıktı.
    • D)Sabah olur olmaz yeniden yola koyulduk.
    • E)Aylarca çalıştığı hâlde beklediği sonucu alamadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Otobüsü kaçırdığından toplantıya geç kaldı.

    Zarf-fiil öbekleri yükleme zaman, durum, sebep, koşul, karşıtlık gibi anlamlar katar. A'daki "otobüsü kaçırdığından" öbeği geç kalmanın nedenini bildirdiği için sebep anlamı taşır. B'deki "eve gelince" ile D'deki "sabah olur olmaz" öbekleri eylemin ne zaman gerçekleştiğini gösterir; ikisi de zaman anlamı katmaktadır. C'deki "kapıyı sessizce kapatarak" öbeği eylemin nasıl yapıldığını anlatan bir durum bildirir. E'deki "aylarca çalıştığı hâlde" öbeği ise beklenenin tersi bir sonucu vurguladığı için karşıtlık anlamı taşır. Cevap A.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerde tırnak içine alınan kısaltma öbeklerinden hangisi isnat öbeğidir?

    • A)Karşımızdaki "gözü pek" adam hiç geri adım atmadı.
    • B)Toplantıda "işe yarar" birkaç öneri dile getirildi.
    • C)Yıllarca "gözden uzak" bir köyde yaşamayı seçti.
    • D)"Elinde kitap" bekleyen çocuk usulca sıraya girdi.
    • E)Bu evi yıllar önce "sudan ucuz" bir fiyata almışlar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Karşımızdaki "gözü pek" adam hiç geri adım atmadı.

    İsnat öbeği, iyelik eki almış bir adla ona yüklenen bir sözden kurulur; "gözü pek" öbeğinde "göz" iyelik eki almış, "pek" niteliği ona yüklenmiştir. B'deki "işe yarar" öbeğinde ilk sözcük yönelme eki aldığı için bu bir yaklaşma öbeğidir. C'deki "gözden uzak" ile E'deki "sudan ucuz" öbeklerinde ilk sözcükler ayrılma eki aldığından bunlar uzaklaşma öbeğidir. D'deki "elinde kitap" öbeğinde ise ilk sözcük bulunma eki taşır, yani bulunma öbeğidir. Cevap A.

Sponsorlu