KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Temel Kavramlar — Test 2

KPSS Vatandaşlık dersinin Temel Kavramlar konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay7 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Bir hukukçunun, yürürlükteki düzenlemeleri eleştirerek adalet düşüncesi bakımından kuralların nasıl olması gerektiğini tartışması, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?

    • A)Örf-âdet hukuku
    • B)Tabii (doğal) hukuk
    • C)Mevzu hukuk
    • D)Pozitif hukuk
    • E)Tarihî hukuk
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tabii (doğal) hukuk

    Olması gereken, adalet idesine dayanan ideal kuralları inceleyen anlayış tabii (doğal) hukuktur. Pozitif ve mevzu hukuk yürürlükteki kuralları ifade ettiğinden mevcut düzenin eleştirisini değil betimlenmesini konu alır; tarihî hukuk ise yürürlükten kalkmış kurallarla ilgilidir.

  2. Soru 2

    Orta

    Bir araştırmacı, yüzyıllar önce uygulanmış olup bugün yürürlükte bulunmayan kuralları incelemektedir. Bu araştırmacının çalıştığı alan hangisidir?

    • A)Tarihî hukuk
    • B)Sübjektif hukuk
    • C)Pozitif hukuk
    • D)Tabii hukuk
    • E)Mevzu hukuk
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Tarihî hukuk

    Yürürlükten kalkmış, yalnızca bilimsel ve tarihsel değeri kalmış kurallar tarihî hukukun konusudur. Pozitif ve mevzu hukuk yürürlükteki kuralları kapsadığından burada uygun düşmez; tabii hukuk ise olması gerekeni araştırır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Mevzu hukuk ile pozitif hukuk arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mevzu hukuk yürürlükten kalkmış kuralları, pozitif hukuk yürürlüktekileri kapsar
    • B)Mevzu hukuk ideal kuralları, pozitif hukuk mevcut kuralları anlatır
    • C)Mevzu hukuk kişilere tanınan yetkileri, pozitif hukuk ise kuralların bütününü anlatır
    • D)Mevzu hukuk yalnızca özel hukuku, pozitif hukuk yalnızca kamu hukukunu kapsar
    • E)Mevzu hukuk yalnızca yazılı kuralları, pozitif hukuk bunlara ek olarak örf-âdeti de kapsar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mevzu hukuk yalnızca yazılı kuralları, pozitif hukuk bunlara ek olarak örf-âdeti de kapsar

    Mevzu hukuk yetkili organlarca konulmuş yazılı kuralları ifade ederken pozitif hukuk bunlara ek olarak yürürlükteki örf-âdet kurallarını da içerir; dolayısıyla pozitif hukuk daha geniştir. Yürürlükten kalkmış kurallar tarihî hukuka, ideal kurallar tabii hukuka aittir.

  4. Soru 4

    Zor

    Objektif hukuk ve sübjektif hukuk ayrımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Her ikisi de yalnızca yazılı kuralları ifade eder
    • B)Objektif hukuk kamu hukukunu, sübjektif hukuk özel hukuku karşılar
    • C)Objektif hukuk kurallar bütününü, sübjektif hukuk kişiye tanınan yetkiyi ifade eder
    • D)Sübjektif hukuk yalnızca devlete tanınan yetkileri ifade eder
    • E)Objektif hukuk kişiye tanınan yetkiyi, sübjektif hukuk kuralların bütününü anlatır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Objektif hukuk kurallar bütününü, sübjektif hukuk kişiye tanınan yetkiyi ifade eder

    Objektif hukuk yürürlükteki kurallar bütününü; sübjektif hukuk ise bu kurallardan doğan ve kişiye tanınan yetki, yani hakkı ifade eder. Ayrım kamu hukuku-özel hukuk ayrımıyla örtüşmediği gibi, sübjektif hukuk yalnızca devlete değil öncelikle kişilere tanınan yetkilerle ilgilidir.

  5. Soru 5

    Orta

    Emanet edilen parayı sahibine geri vermeyen kişinin hem çevresince ayıplanması hem de hakkında hukuki takip başlatılması olayından çıkarılabilecek en uygun yargı hangisidir?

    • A)Hukuka aykırı davranışların ahlaki bir boyutu bulunmaz
    • B)Ahlak kurallarının yaptırımı da devlet gücüyle uygulanır
    • C)Ahlak kuralları hukuk kurallarının yerini almıştır
    • D)Bir davranış hem ahlak hem hukuk kurallarını ihlal edip farklı yaptırımlara yol açabilir
    • E)Ahlaka aykırı sayılan her davranış aynı zamanda mutlaka hukuka da aykırı olmak zorundadır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir davranış hem ahlak hem hukuk kurallarını ihlal edip farklı yaptırımlara yol açabilir

    Ahlak ve hukuk kurallarının konu bakımından kesiştiği alanlarda tek bir davranış hem manevi hem maddi yaptırıma yol açabilir; olay bunun örneğidir. Ancak ahlaka aykırı her davranış hukuka aykırı değildir ve ahlakın yaptırımı devlet gücüyle infaz edilmez, bu nedenle diğer yargılar geneli aşan çıkarımlardır.

  6. Soru 6

    Zor

    Laik bir hukuk düzeninde hukuk kuralları ile din kuralları arasındaki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Din kuralları kişinin inanç alanına ilişkin olup devlet zoruyla dayatılmaz
    • B)Bazı davranışlar hem din hem hukuk kurallarınca yasaklanmış olabilir
    • C)Hukuk kuralları geçerliliğini dinî bir kaynaktan değil yetkili organların iradesinden alır
    • D)Din kurallarının yaptırımı uhrevi, hukuk kurallarının yaptırımı maddidir
    • E)Din kuralları doğrudan bağlayıcı hukuk kaynağı sayılır ve mahkemelerce uygulanır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Din kuralları doğrudan bağlayıcı hukuk kaynağı sayılır ve mahkemelerce uygulanır

    Laik hukuk düzeninde din kuralları doğrudan bağlayıcı bir hukuk kaynağı değildir; kurallar geçerliliğini yetkili organların iradesinden alır. Yasak davranışların kısmen örtüşmesi ve yaptırım türlerinin farklılığı ise doğru tespitlerdir, çünkü iki kural türü aynı konuyu farklı gerekçelerle düzenleyebilir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi bir hukuki yaptırım türü olarak kabul edilemez?

    • A)Cebri icra
    • B)Maddi ve manevi tazminat
    • C)Toplum tarafından ayıplanma
    • D)İdari işlemin iptali
    • E)Hapis cezası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toplum tarafından ayıplanma

    Ayıplanma, ahlak ve görgü kurallarının manevi yaptırımıdır; devletin örgütlü gücüyle uygulanmadığı için hukuki yaptırım sayılmaz. Ceza, cebri icra, tazminat ve iptal ise devlet organları eliyle gerçekleştirilen maddi hukuki yaptırımlardır.

  8. Soru 8

    Orta

    Yayımlanan asılsız bir haber nedeniyle saygınlığı zedelenen kişinin, uğradığı elem ve üzüntünün giderilmesi için ödeme talep etmesi hâlinde söz konusu olan yaptırım hangisidir?

    • A)Adli para cezası
    • B)Cebri icra
    • C)İdari yaptırım
    • D)Manevi tazminat
    • E)Maddi tazminat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Manevi tazminat

    Kişilik haklarına saldırı sonucu duyulan elem ve üzüntünün karşılanmasına yönelik ödeme manevi tazminattır. Maddi tazminat malvarlığındaki azalmayı karşılar; adli para cezası ise zarar görene değil devlet hazinesine ödendiğinden kişinin talebine konu olamaz.

  9. Soru 9

    Kolay

    Cebri icra yaptırımının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hukuka aykırı idari işlemin yargı kararıyla ortadan kaldırılması
    • B)Borcunu ifa etmeyen borçlunun malvarlığına devlet gücüyle el konulması
    • C)Kanunun aradığı şekle uyulmayan işlemin geçersiz sayılması
    • D)Zarar gören kişinin uğradığı zararın para ile karşılanması
    • E)Suç işleyen kişinin özgürlüğünün kısıtlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Borcunu ifa etmeyen borçlunun malvarlığına devlet gücüyle el konulması

    Cebri icra, borcunu kendiliğinden ifa etmeyen borçlunun malvarlığına devlet organları aracılığıyla el konulmasıyla alacaklının tatmin edilmesidir. Özgürlüğün kısıtlanması ceza, işlemin ortadan kaldırılması iptal, şekle aykırılığın sonucu ise hükümsüzlük yaptırımıdır.

  10. Soru 10

    Zor

    Hükümsüzlük yaptırımının türleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Yokluk hâlinde işlem geçerli sayılır ve yalnızca tazminat sorumluluğu doğar
    • B)Hükümsüzlük, hukukun kendine özgü yaptırımlarından biridir
    • C)Yokluk hâlinde işlemin kurucu unsurları hiç gerçekleşmemiştir
    • D)Mutlak butlanda işlem baştan itibaren geçersizdir ve kural olarak sonradan geçerli hâle gelmez
    • E)Nispi butlanda işlem, korunan tarafın iptal hakkını kullanmasına kadar hüküm doğurabilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yokluk hâlinde işlem geçerli sayılır ve yalnızca tazminat sorumluluğu doğar

    Yokluk hâlinde işlemin kurucu unsurları hiç oluşmadığı için ortada hukuken bir işlem yoktur; işlemin geçerli sayılıp yalnızca tazminat doğurması söz konusu değildir. Mutlak butlanda işlem baştan geçersizken, nispi butlanda işlem iptal edilene kadar hüküm doğurabilir; bu ayrımlar hükümsüzlüğün derecelerini gösterir.

  11. Soru 11

    Orta

    Görevi sırasında mevzuata aykırı davrandığı belirlenen bir kamu görevlisine, bağlı bulunduğu idare tarafından kınama cezası verilmiştir. Bu olayda uygulanan yaptırım hangi başlık altında değerlendirilir?

    • A)Hükümsüzlük
    • B)Ahlaki yaptırım
    • C)İdari yaptırım
    • D)Cebri icra
    • E)Manevi tazminat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İdari yaptırım

    İdarenin, kanundan aldığı yetkiyle ve yargı kararına gerek olmaksızın uyguladığı disiplin cezaları idari yaptırımdır. Ahlaki yaptırımdan farkı devlet gücüne dayanmasıdır; ayrıca bir alacağın tahsili ya da bir işlemin geçersizliği söz konusu olmadığından cebri icra ve hükümsüzlük seçenekleri uygun değildir.

  12. Soru 12

    Zor

    Bir toplumda kişilerin uyuşmazlıklarını kendi güçleriyle değil, önceden belirlenmiş kurallara göre bağımsız yargı organları önünde çözmesi düzeninin kurulması, hukukun hangi işlevini öne çıkarır?

    • A)Toplumsal barış ve güvenliği sağlayıp kişisel güç kullanımını önleme
    • B)Bireylerin ahlaki gelişimini doğrudan denetleme
    • C)Ekonomik üretimi doğrudan planlama
    • D)Kültürel gelenek ve göreneklerin hiç değişmeden korunmasını sağlama
    • E)Kişilerin inanç dünyasını biçimlendirme
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplumsal barış ve güvenliği sağlayıp kişisel güç kullanımını önleme

    Uyuşmazlıkların kişisel güç kullanımıyla değil önceden belirlenmiş kurallara ve yargı organlarına başvurularak çözülmesi, hukukun toplumsal barış ve güvenliği sağlama işlevinin sonucudur. Ahlaki gelişimi denetlemek, üretimi planlamak ya da inancı biçimlendirmek bu düzenlemenin amacı değildir; hukuk bu alanlara ancak dolaylı biçimde temas eder.

  13. Soru 13

    Kolay

    Hukuk kurallarının süreklilik özelliği aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

    • A)Kuralın tek bir olay için konulup uygulandıktan sonra sona ermesi
    • B)Kuralın yürürlükten kalkıncaya kadar benzer bütün olaylara uygulanması
    • C)Kuralın hiçbir biçimde değiştirilememesi
    • D)Kuralın yalnızca belirli kişilere uygulanması
    • E)Kuralın uygulanmasının tarafların isteğine bağlı olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kuralın yürürlükten kalkıncaya kadar benzer bütün olaylara uygulanması

    Süreklilik, kuralın uygulanmakla tükenmemesi ve yürürlükten kalkıncaya kadar benzer bütün olaylara uygulanmaya devam etmesidir. Bu özellik kuralın hiç değiştirilemeyeceği anlamına gelmez; yetkili organlar kuralı her zaman değiştirebilir ya da yürürlükten kaldırabilir.

  14. Soru 14

    Orta

    Ahlak kuralları ile hukuk kurallarının karşılaştırılmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Her iki kural türünün de yaptırımı devlet gücüyle uygulanır
    • B)Ahlak kuralları her zaman yazılı, hukuk kuralları her zaman yazısızdır
    • C)İki kural türünün düzenlediği alanlar hiçbir noktada kesişmez
    • D)Hukuk kuralları yalnızca kişinin iç dünyasını, ahlak kuralları yalnızca dış davranışları düzenler
    • E)Ahlak kuralları niyet ve vicdanı da kapsar; hukuk kuralları dışa yansıyan davranışları düzenler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ahlak kuralları niyet ve vicdanı da kapsar; hukuk kuralları dışa yansıyan davranışları düzenler

    Ahlak kuralları kişinin niyetini ve vicdanını da değerlendirmeye alırken hukuk kuralları esas olarak dışa yansıyan davranışları düzenler. Yaptırımları farklıdır; ayrıca hırsızlık gibi örneklerde görüldüğü üzere iki kural türünün alanları kesişebilir, bu nedenle kesişmediği yönündeki seçenek yanlıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Bir işletmenin, sözleşmeye aykırı davranarak teslim etmediği mal nedeniyle hem alacaklının uğradığı zararı karşılamaya hem de borcun zorla yerine getirilmesine ilişkin takiple karşılaşması durumu, yaptırımlar bakımından hangi sonucu gösterir?

    • A)Sözleşmeye aykırılık ancak idari yaptırımla karşılanır
    • B)Bir hukuka aykırılığa yalnızca tek bir yaptırım bağlanabilir
    • C)Hukuki yaptırımlar yalnızca ceza niteliği taşır
    • D)Aynı hukuka aykırı davranışa farklı türden birden çok hukuki yaptırım bağlanabilir
    • E)Tazminat ile cebri icra birbirinin yerine geçen ve aynı sonucu doğuran yaptırımlardır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Aynı hukuka aykırı davranışa farklı türden birden çok hukuki yaptırım bağlanabilir

    Aynı hukuka aykırı davranış, koşulları varsa tazminat ve cebri icra gibi farklı türden birden çok yaptırıma birlikte yol açabilir. Tazminat zararın giderilmesini, cebri icra ise borcun devlet gücüyle yerine getirilmesini sağladığından bunlar birbirinin yerine geçen aynı yaptırım değildir.

Sponsorlu